Żyjemy w czasach kiedy ludzie bardzo często zaciągają kredyty (pożyczki). Stało się to już niejako normą. Zdarza się również, że z różnorakich powodów (często niezawinionych) niektórzy przestają je spłacać. Wówczas bank (czy parabank w przypadku pożyczek) nie jest z tego faktu zadowolony i zasypuje takie osoby stertą wezwań do zapłaty, wypowiada umowy, a potem kieruje sprawy do sądu. Ewentualnie sprzedaje swoje wierzytelności jakiemuś funduszowi, by odzyskać choć część pieniędzy , nie brudząc przy tym sobie rąk procesem sądowym. Koniec końców, przestając spłacać kredyt (pożyczkę) stajemy przed sytuacją, że któregoś dnia otrzymamy z sądu niestety ten nieszczęsny pozew. Pojawia się zatem pytanie, co w takiej sytuacji trzeba zrobić?

Najczęściej oprócz pozwu dostajemy z sądu również:

1. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (można powiedzieć, że jest to w standardzie przesyłane wraz z pozwem w tego typu sprawach), albo
2. nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym (to jest nakaz kosztowniejszy do zaskarżenia, wydawany np. w sprawach, w których przy okazji zawarcia umowy o kredyt/pożyczkę klient podpisał dodatkowo weksel in blanco na zabezpieczenie zwrotu pieniędzy), albo
3. wezwanie z sądu do złożenia odpowiedzi na pozew (rzadko, choć i taka sytuacja się zdarza).

CO ROBIĆ?

Teraz, zależnie od tego, który z wariantów występuje (tj. który z nakazów został nam doręczony, ewentualnie wezwanie do założenia odpowiedzi na pozew), TRZEBA DZIAŁAĆ SZYBKO i:

ad 1. złożyć sprzeciw od nakazu zapłaty, który jest bezpłatny,

ad 2. wnieść zarzuty od nakazu zapłaty, które niestety podlegają opłacie (3/4 opłaty od pozwu, tj. 3/4 z 5% dochodzonej należności),

ad 3 wysłać odpowiedź na pozew.

Każdą z tych czynności trzeba zrobić w ciągu 14 dni od doręczenia pism z sądu, przy czym do tego terminu wliczane są również weekendy. Nie chodzi zatem o 14 dni roboczych, co często jest mylone. Innymi słowy, jeśli pismo z sądu doręczono 14 stycznia 2019 roku, tj. w poniedziałek, to sprzeciw/zarzuty od nakazu zapłaty, czy odpowiedź na pozew, trzeba złożyć najpóźniej 28 stycznia 2019 roku, tj. w poniedziałek za dwa tygodnie. Można to zrobić albo osobiście na dzienniku podawczym w sądzie, z którego pisma zostały wysłane, albo na poczcie listem poleconym wysłanym na adres sądu.

SKUTKI ZANIECHANIA

Brak zaskarżenia nakazu zapłaty w powyższym terminie ma zaś taki skutek, że sprawa ulega zakończeniu i tak naprawdę, trudno będzie potem już to wszystko odwrócić (co nie znaczy, że nie będzie już to możliwe, ale o tym w innym artykule). Dlatego nie wolno przegapić tego terminu.

TREŚĆ SPRZECIWU / ZARZUTÓW / ODPOWIEDZI NA POZEW

Dobrze, ale co zatem należy napisać w tym sprzeciwie / zarzutach, czy odpowiedzi na pozew? Tak naprawdę, to zależy od danej sprawy.

Proces cywilny to postępowanie, które charakteryzuje się pewnymi regułami postępowania. Przede wszystkim powód (bank lub parabank) musi udowodnić przed sądem, że faktycznie przysługuje mu roszczenie względem pozwanego oraz jego wysokość. Można pokusić się o tezę, że w praktyce najważniejszym jest to, co zostało przedstawione i udowodnione przed sądem, a nie to jak było naprawdę. Nawet jeśli powództwo w rzeczywistości było zasadne, to z uwagi na pewne uchybienia po stronie powoda (np. niewystarczające dowody powołane w pozwie), nie mogło ono zostać uwzględnione przez sąd, a zatem musiało zostać oddalone w całości lub części. To zaś oznaczałoby wygraną klienta, który może i faktycznie powinien był zwrócić bankowi (lub parabankowi) jakieś pieniądze, ale dzięki zaniechaniom banku (parabanku), wytkniętym właśnie w sprzeciwie/zarzutach od nakazu zapłaty, odpowiedzi na pozew, czy później w toku procesu, został od tego uwolniony.

Takie zaś sytuacje, wbrew pozorom, nie zdarzają się rzadko. Banki (parabanki), czy fundusze, które skupiły wierzytelności banków (parabanków), starają się bowiem minimalizować swoje koszty i zlecają obsługę prawną kancelariom, które tego typu sprawy rozpatrują masowo, bez dogłębniejszej analizy, a nawet bez upewnienia się, czy roszczenie faktycznie przysługuje. Innymi słowy, pozwy kierowane przez banki (parabanki), czy fundusze, bardzo często są wadliwe. Jednakże bardzo rzadko sąd sam te błędy wychwyci. Trzeba sądowi w tym pomóc.

Najczęstsze błędy popełniane przez powodów w tego typu sprawach sprowadzają się do niewykazania, że: bank (parabank) w ogóle był uprawniony do wypowiedzenia umowy kredytu (pożyczki), że ją faktycznie wypowiedział, jaka jest wysokość wierzytelności, a w przypadku funduszy, niewykazania że w ogóle doszło do skutecznego przelewu konkretnej wierzytelności przysługującej wobec danej osoby. Często też powodowie nie wykazują, że osoby działające w imieniu banku (parabanku), czy funduszu, były do tego umocowane. Ma to zaś takie znaczenie, że takie czynności wówczas są bezskuteczne. Wreszcie, zdarzają się sytuacje, że dochodzone pozwem roszczenia są przedawnione.

To czy w konkretnej sprawie dopuszczono się uchybień zależy od analizy treści pozwu i załączonych do niego dokumentów.

*****

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach z bankami z całej Polski.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Artykuł Dostałem (-am) pozew o niespłacony kredyt. Co robić? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Jak zostało to zasygnalizowane w poprzednim artykule poświęconym zagadnieniu odsetek, mało który przedsiębiorca zdaje sobie sprawę z tego, że ustawa z 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (dalej: “u.t.z.t.h.”) przyznaje wierzycielowi szczególne uprawnienie wobec jego nierzetelnego dłużnika. Chodzi mianowicie o prawo do żądania od niego równowartości 40 euro stanowiącego zryczałtowaną rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

KIEDY PRZYSŁUGUJE PRAWO DO REKOMPENSATY

Na wstępie wskazać należy, że omawiane tu uprawnienie ma zastosowanie tylko do przypadków objętych ww. ustawą. Chodzi zatem o transakcje handlowe, których wyłącznymi stronami są przedsiębiorcy (katalog tych podmiotów jest szerszy, ale nie jest to miejsce na to, aby przytaczać go w całości). Przez transakcje handlowe – w rozumieniu ww. ustawy – rozumieć należy umowy, których przedmiotem jest m.in. sprzedaż towarów lub usług, zawarte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Spod ww. ustawy wyłączone są natomiast umowy zawierane przez przedsiębiorcę z konsumentami, jak i pomiędzy konsumentami. Przedmiotowa ustawa nie ma również zastosowania do przypadków kiedy obowiązek zapłaty należności wynika z innego niż umowa zdarzenia (np. deliktu). W tych przypadkach prawo do ww. rekompensaty nie przysługuje. Wyłączeń jest więcej, ale dotyczą one bardzo wąskich przypadków, a zatem nie ma potrzeby ich tu przytaczać.

Wracając natomiast do sedna, wierzycielowi (przedsiębiorcy), od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych (w skrócie od chwili upływu terminu płatności jego należności, przy założeniu że wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał w zamian zapłaty w umówionym terminie), przysługuje od dłużnika zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności (tak: art. 10 ust. 1 u.t.z.t.h.). Prawo do tej rekompensaty, w myśl art. 10 ust. 3 u.t.z.t.h., przysługuje od każdej transakcji handlowej, a zatem od każdej umowy sprzedaży towaru lub usług.

W praktyce obrotu gospodarczego nie często zdarza się, aby umowa sprzedaży była zawarta w formie pisemnej. Zazwyczaj bowiem wszelkie ustalenia dokonywane są ustnie, a jedynym dokumentem potwierdzającym fakt zawarcia umowy jest faktura VAT, wystawiana najczęściej po wykonaniu umowy przez sprzedawcę. W ocenie autora każdą taką fakturę VAT traktować należy jako osobną podstawę do naliczania ww. rekompensaty. Wszakże każda faktura VAT dotyczy odrębnej transakcji handlowej. Innymi słowy wspomniana rekompensata przysługuje od każdej faktury.

BRAK WYMOGU WYKAZANIA PONIESIENIA KOSZTÓW

Zaznaczyć przy tym należy, że dla domagania się ww. rekompensaty wierzyciel wcale nie musi wykazywać, że rzeczywiście jakieś koszty poniósł. Jak bowiem wskazał to Sąd Najwyższy w uchwale z 11 grudnia 2015 roku (sygn. Akt: III CZP 94/15), “rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 euro, przewidziana w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (…), przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione”.

Oznacza to, że wierzycielowi przysługuje ww. rekompensata już za sam fakt opóźnienia dłużnika w zapłacie należności wynikającej z transakcji handlowej. Uprawnienie to oderwane jest bowiem od spełnienia przez wierzyciela dodatkowych warunków, poza tym, że spełnił on swoje świadczenie i nabył prawo do żądania odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Jest to zatem uprawnienie, które nie zależy od tego, czy w konkretnej sytuacji wierzyciel poniósł jakikolwiek uszczerbek. Podobnie jak obowiązek zapłaty odsetek nie jest związany z koniecznością wykazywania, że wierzyciel poniósł szkodę i że niewykonanie świadczenia w terminie było spowodowane okolicznościami, za które dłużnik ponosił odpowiedzialność, także obowiązek zapłaty ww. rekompensaty nie jest zależny od tych okoliczności.

WYSOKOŚĆ REKOMPENSATY

Omawiana tu rekompensata wynosi 40 euro przeliczone na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne (tzn. nadszedł jego termin płatności). Średnie kursy euro ogłoszone przez NBP są dostępne na stronie NBP.

Żeby lepiej zobrazować sposób wyliczania rekompensaty posłużmy się następującym przykładem: przedsiębiorca A zawarł z przedsiębiorcą B umowę sprzedaży 100 sztuk długopisów. Po dostarczeniu towaru przedsiębiorca A wystawił fakturę VAT na kwotę 100 zł z terminem płatności na dzień 4 stycznia 2019 roku. Pomimo nadejścia terminu płatności przedsiębiorca B nie zapłacił ceny. W związku z tym przedsiębiorca A ma prawo do zryczałtowanej rekompensaty wyliczonej w następujący sposób:

40 x 4,30 zł (średni kurs euro z 31 grudnia 2018 roku) = 172 zł

PRAKTYCZNE ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z DOCHODZENIEM REKOMPENSATY

W przypadku kiedy dłużnik nie zapłaci dobrowolnie omawianej tu rekompensaty wierzyciel ma prawo dochodzić jej na drodze sądowej i to zarówno łącznie z należnością główną (czyli kwotą objętą niezapłaconą fakturą), jak też odrębnie.

W przypadku dochodzenia od dłużnika zapłaty łącznie ww. rekompensaty oraz należności głównej, pojawiają się następujące praktyczne zagadnienia.

Przede wszystkim, czy ww. rekompensata winna zostać wliczona do wartości przedmiotu sporu (dalej: “w.p.s.”), a tym samym, czy ma ona wpływ na wysokość opłaty od pozwu (opłata ta wynosi bowiem 5% w.p.s.). W ocenie autora ww. rekompensata nie powinna być wliczana do w.p.s. Wedle bowiem brzmienia art. 20 k.p.c., do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten wyłącza zatem świadczenia uboczne spod ustalania wysokości w.p.s. Omawiana tu rekompensata ma zaś właśnie charakter uboczny względem roszczenia głównego, tj. należności z transakcji handlowej.

W konsekwencji w ocenie autora, dla przejrzystości, należy w żądaniu pozwu wyodrębnić kwotę należności głównej oraz kwotę stanowiącą łączną sumę rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

Opierając się na praktyce autora wskazać należy, że powyższe stanowisko zostało zaakceptowane przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Odmienne stanowisko przyjął natomiast Sąd Okręgowy w Katowicach (uznał on bowiem, że ww. rekompensatę należy doliczyć do żądania głównego i również od tej rekompensaty należy wyliczyć opłatę od pozwu).

W związku z tym zalecany jest pragmatyzm, tzn. w przypadku kiedy wierzycielowi zależy bardzo na czasie (tzn. istnieje ryzyko, że dłużnik w najbliższym czasie będzie niewypłacalny), to bezpieczniejszym rozwiązaniem jest uiszczenie większej opłaty od pozwu, również w części przypadającej na ww. rekompensatę. Potem ewentualnie można próbować odzyskać część opłaty.

Inaczej sytuacja się ma jeśli ww. rekompensata dochodzona jest odrębnie. Wówczas to ona stanowi roszczenie główne, a zatem jej łączna suma stanowi w.p.s. i od takiej kwoty należy wyliczyć opłatę od pozwu.

NIEMOŻLIWOŚĆ WYŁĄCZENIA PRAWA DO REKOMPENSATY

Na koniec wskazać należy, że ustawodawca zagwarantował, że ww. rekompensaty nie da się umownie wyłączyć. Zgodnie bowiem z art. 13 u.t.z.t.h. postanowienia umowy wyłączające lub ograniczające uprawnienia wierzyciela lub obowiązki dłużnika, o których mowa m.in. w art. 10, są nieważne, a zamiast nich stosuje się przepisy ww. ustawy.

ZAKOŃCZENIE

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach między przedsiębiorcami i zawsze w przygotowywanych pozwach uwzględniają również dodatkowe 40 euro.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką lub adwokatem Michałem Śmiglem, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Artykuł Dodatkowe 40 euro od faktury pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

W Polsce rynek samochodów używanych rozwija się bardzo prężnie. Kupując kilkuletnie auto powinniśmy być świadomi, że nie jest ono pełnowartościowe. To znaczy, że nie ma wszystkich właściwości, jakie ma nowy pojazd. Co więcej, z biegiem czasu jest ono bardziej podatne na powstawanie różnego rodzaju usterek. Oczywistym jest, że eksploatacja części mechanicznych powoduje ich naturalne zużywanie się. Każda część ma ograniczoną przejechanymi kilometrami wytrzymałość. I tu rodzi się pytanie – co kiedy wykryjemy usterki w używanym samochodzie? Czy kiedy taki używany pojazd po zakupie przestanie działać, mamy jakiekolwiek roszczenia wobec sprzedawcy?

Sprzedawca co do zasady odpowiada za wady

Na wypadek niezgodności rzeczy sprzedanej z umową (inaczej – usterek, wad), w kodeksie cywilnym przewidziana została instytucja tzw. rękojmi. Zgodnie z art. 556 k.c.:

Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną.

Kodeks cywilny nie ogranicza określonej w art. 556 k.c. odpowiedzialności sprzedawcy za wady rzeczy sprzedanej tylko do rzeczy nowych lub nieużywanych. Skoro zaś zgodnie z przyjętymi zasadami wykładni nie należy czynić rozróżnień tam, gdzie ustawa ich nie wprowadza, wobec tego trzeba przyjąć, że sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy nieużywanych i używanych. Pogląd taki, który nie był nigdy kwestionowany ani w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ani w piśmiennictwie prawniczym, odpowiada zasadniczemu celowi rękojmi, jakim jest ochrona interesów kupującego bez względu na winę sprzedawcy.

Brak odpowiedzialności za normalne zużycie

Sam fakt, że przedmiotem sprzedaży jest rzecz używana, nie pozostaje jednak bez wpływu na ocenę, czy kwestionowana przez kupującego wada może być uważana za wadę w rozumieniu art. 556 § 1 k.c. Przepis ten łączy bowiem odpowiedzialność z tytułu rękojmi tylko z taką wadą fizyczną, która zmniejsza wartość lub użyteczność rzeczy ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy, oraz gdy rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, lub rzecz została wydana kupującemu w stanie niezupełnym.

Przy kupnie rzeczy używanych kujący jest zazwyczaj przygotowany na to, że normalne zużycie rzeczy zawsze zmniejsza jej wartość, a przeważnie i użyteczność w stopniu zależnym od rodzaju rzeczy i celu, któremu ona służy. Dotyczy to zwłaszcza rzeczy, których używanie polega na eksploatacji mechanicznej. W takich wypadkach bowiem techniczne zużycie materiałów lub poszczególnych zespołów powoduje wcześniejsze awarie, nie zawsze możliwe do przewidzenia, a będące normalnym następstwem prawidłowego używania. Takie wady objęte są świadomością kupującego, znajdują ekwiwalent w niższej (od rzeczy nieużywanej) cenie kupna i mieszczą się w granicach podjętego przez kupującego ryzyka. Najbardziej bowiem prawidłowa eksploatacja rzeczy zawsze powoduje zmniejszenie jej wartości lub użyteczności. Naturalnie zwiększa się też w ten sposób niebezpieczeństwo awarii będącej normalnym następstwem takiej eksploatacji.

Odpowiedzialność za inne usterki

Inaczej przedstawia się sprawa, gdy jedna z wad określonych w art. 556 § 1 k.c. nie jest normalnym następstwem zmniejszonej wskutek używania wartości lub użyteczności (trwałości) rzeczy. Tego rodzaju wady objęte są rękojmią sprzedawcy.

Niestety nie mogę wam tutaj podać odpowiedzi z góry – co jest, a co nie jest normalnym następstwem użytkowania samochodu. Odpowiedź na pytanie, czy ujawniona wada jest normalnym następstwem prawidłowego używania rzeczy, wymaga z reguły wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły sądowy. W przypadku jednak samochodów używanych, szczególnie z dużą ilością przejechanych kilometrów, awaryjność znacznie wzrasta. Sądy sceptycznie podchodzą do roszczeń kupujących w takich przypadkach, chyba że chodzi o przypadki ewidentne.

Podsumowanie

Omawiana tutaj problematyka związana z wykryciem usterki w używanym samochodzie była przedmiotem oceny Sądu Najwyższego. W uchwale z 21 marca 1977 roku (sygn. akt: III CZP 11/77) wyraził on pogląd, że:

Określona w art. 556 § 1 k.c. odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne rzeczy sprzedanej odnosi się także do rzeczy używanych, nie obejmuje ona jednakże odpowiedzialności za takie zmniejszenie wartości lub użyteczności rzeczy, które jest normalnym następstwem jej prawidłowego używania.

Pomimo, że od podjęcia tej uchwały minęło przeszło 40 lat, to w dalszym ciągu jest ona aktualna i stosowana przez sądy powszechne.

***

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach z nieuczciwymi sprzedawcami z całej Polski.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Artykuł Usterki w używanym samochodzie pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.