Ustawa z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim przewiduje szereg wymogów, jakie powinna spełnić umowa kredytowa. Są to wymogi dotyczące zarówno formy umowy, jak i jej treści, których spełnienia ma dopilnować kredytodawca (najczęściej – bank). Zdarza się jednak, że kredytodawca nie dochowuje ustawowych wytycznych i proponuje konsumentom umowę zawierającą pewne uchybienia. Równie często zdarza się, że kredytobiorca nie zorientuje się, że umowa jest w pewien sposób wadliwa jeszcze przed jej podpisaniem. Istnieje jednak droga, by przed takim naruszeniem praw konsumenta obronić się nawet po zawarciu wadliwej umowy o kredyt konsumencki.

Prawo jest w tym zakresie po stronie kredytobiorcy – konsumenta. Warto znać swoje prawa, gdyż korzyści wynikające z opisywanego rozwiązania są niewspółmiernie wysokie do ryzyka.

Czym jest sankcja kredytu darmowego?

Kredytobiorcy, którzy są stronami wadliwej umowy o kredyt, często nie wiedzą o tym, że wspomniana ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje pewien instrument ochrony praw konsumenta – inny niż sankcja nieważności umowy. W tym artykule wyjaśniliśmy kiedy umowa kredytowa z bankiem może być nieważna.

Instrumentem tym jest sankcja kredytu darmowego. Czym jest sankcja kredytu darmowego? Jak wskazuje nazwa – istotą sankcji kredytu darmowego jest to, że kredytobiorca, gdy zajdą określone w ustawie przesłanki, obowiązany jest zwrócić jedynie kwotę kredytu bez należnych kredytodawcy kosztów i odsetek kapitałowych.

Skorzystanie z tego uprawnienia skutkuje tym, że konsument nie zapłaci odsetek kapitałowych, prowizji czy jakichkolwiek innych kosztów kredytu. Należy jednak podkreślić, że chodzi jedynie o takie koszty, które należne są kredytodawcy, jako swoiste wynagrodzenie, a nie całkowite koszty kredytu. Sankcja zatem nie obejmuje m.in. świadczeń pieniężnych na rzecz osoby trzeciej (np. opłaty skarbowe czy podatki) czy odsetek za opóźnienie (kredytobiorca nie może być „nagradzany” za opóźnienie w płatnościach rat kredytu).

Co przy tym ważne i o czym należy pamiętać – istotą sankcji kredytu darmowego nie jest uchylenie się przez konsumenta od zwrotu kredytu w ogóle. Po skorzystaniu z uprawnienia kredytobiorca nadal ma obowiązek zwrotu kwoty – jedynie bez odsetek kapitałowych i innych kosztów. Istotą sankcji kredytu darmowego jest bowiem pozbawienie w pewnym sensie, wskutek niedochowania staranności przy realizowaniu obowiązków, kredytodawcy wynagrodzenia za udzielony kredyt.

Należy również podkreślić, że nie powinno się omawianej sankcji stosować wobec „uchybień” takich jak drobne literówki, oczywiste omyłki rachunkowe czy błędy w obliczeniach, które powstały nie wskutek nierzetelnej działalności kredytodawcy, a np. wskutek błędu w programie komputerowym.

W jakich sytuacjach można skorzystać z sankcji kredytu darmowego?

Sankcja darmowego kredytu aktualizuje się w momencie, gdy kredytodawca naruszy ustawowe obowiązki dotyczące formy umowy, koniecznych elementów jej treści bądź obowiązków informacyjnych wobec kredytobiorcy. Ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje zamknięty katalog przypadków, w których można skorzystać z ww. uprawnienia. Oznacza to, że z uprawnienia tego można skorzystać tylko w przypadku, gdy nastąpi sytuacja wprost wymieniona w ustawie.

Droga do skorzystania z sankcji kredytu darmowego zostaje otwarta przez m.in. brak określenia w umowie (lub przekazanym konsumentowi przed podpisaniem umowy regulaminowi bądź ogólnych warunkach umowy) rodzaju kredytu i całkowitej jego kwoty, czasu obowiązywania umowy, stopy oprocentowania i warunków jej zmiany, terminu odstąpienia kredytobiorcy od umowy oraz skutków takiego odstąpienia czy wskazanie innych kosztów kredytu.

Szczególną przesłanką skorzystania z omawianej instytucji jest określenie w umowie odsetek za opóźnienie (lub innych opłat) w wysokości przekraczającej kwotę odpowiadającą wysokości ustawowych odsetek maksymalnych.

Przypominamy, że istotą sankcji kredytu darmowego jest zatem to, że jeśli konsument z niej skorzysta, to zobowiązany jest on do zwrotu jedynie kapitału wykorzystanego kredytu.

Jak skorzystać z omawianej sankcji?

Gdy zawarta umowa o kredyt konsumencki nie zawiera którejś z kluczowych informacji, konsument może skorzystać z sankcji kredytu darmowego. W takiej sytuacji kredytobiorca może złożyć pisemne oświadczenie, w którym informuje kredytobiorcę, że korzysta z ustawowego uprawnienia i zgodnie z istotą sankcji kredytu darmowego obowiązany jest do zwrotu jedynie kapitału wykorzystanego kredytu.

Warto wiedzieć, że jeśli kredytobiorca zorientuje się po czasie, że spłacił kredyt, to przez rok od całkowitej spłaty kredytu ma jeszcze możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego i wezwać kredytodawcę do zwrotu bezpodstawnie pobranych odsetek i kosztów.

Sankcja kredytu darmowego nie powstanie, gdy: umowa kredytu jest nieważna. Warto podkreślić, że prawo do skorzystania z sankcji nie wygaśnie wskutek wypowiedzenia umowy oraz wykonania wynikającego z niej zobowiązania.

***

Nasi prawnicy specjalizujący się w sporach z bankami stają po stronie kredytobiorców. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą kancelarii i skorzystania z naszych usług. Reprezentujemy klientów z całej Polski.

Jesteśmy dostępni od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 17:00.

SZYBKI KONTAKT Z ADWOKATAMI SPECJALIZUJĄCYMI SIĘ W SPORACH Z BANKAMI MOŻLIWY JEST PRZEZ FORMULARZ KONTAKTOWY:

Artykuł Sankcja kredytu darmowego pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.