Co najpierw?

Jeżeli zamierzasz domagać się alimentów, to dobrze jest zacząć od przedsądowego wezwania do polubownego zakończenia sprawy. Postępowanie sądowe może  trwać dosyć długo, negatywnie wpływa również na relacje rodzinne. Dlatego w celu szybszego i mniej inwazyjnego rozwiązania sporu warto jest spróbować się dogadać. W przygotowanym przez siebie piśmie wezwij zobowiązanego do alimentów do ich dobrowolnej zapłaty, względnie do zawarcia ugody przed mediatorem lub notariuszem (ważne – taka ugoda po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd jest równoważna wyrokowi). W wezwaniu wskaż kwotę alimentów jaką proponujesz i poinformuj z czego ona wynika. Dlaczego według Ciebie alimenty powinny być w żądanej przez Ciebie wysokości. W określeniu właściwej kwoty może Ci pomóc artykuł na temat tego od czego zależy wysokość alimentów.

Jeżeli Twoje relacje z osobą zobowiązaną do alimentów są złe i nie chcesz się z nią dogadywać poza sądem, lub nie masz z tą osobą kontaktu, albo jeżeli uważasz, że po prostu tej sprawy nie da się rozwiązać ugodowo będziesz musiał przygotować pozew.

O szczegółowych wymaganiach pozwu napiszę w kolejnym wpisie, Ty powinieneś pamiętać, aby w żądaniu pozwu wskazać:

1. dochodzoną kwotę alimentów,
2. osobę, od której domagasz się alimentów,
3. osobę na rzecz której domagasz się alimentów,
4. datę od której domagasz się zasądzenia alimentów,
5. termin i formę płatności alimentów,
6. ewentualnie żądanie zapłaty odsetek za opóźnienie w przypadku nieterminowej płatności poszczególnych rat.

Przykładowe żądanie pozwu w sprawie z powództwa małoletniego dziecka może wyglądać w następujący sposób:

Imieniem małoletniego Jana Kowalskiego, jako jego przedstawiciel ustawowy, wnoszę o zasądzenie od Adama Kowalskiego na rzecz małoletniego Jana Kowalskiego alimentów w wysokości po 500 zł miesięcznie, płatnych z góry do 10. dnia każdego następującego po sobie miesiąca, do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia płatności którejkolwiek z rat w terminie, począwszy od 13 stycznia 2017 roku.

Ważna uwaga jeżeli powodem jest małoletnie dziecko to jest ono reprezentowane przez swojego przedstawiciela ustawowego.

Jeżeli jesteś pełnoletni i domagasz się zasądzenia alimentów żądanie pozwu możesz sformułować tak:

Imieniem własnym wnoszę o zasądzenie od Adama Kowalskiego na rzecz Jana Kowalskiego alimentów w wysokości po 500 zł miesięcznie, płatnych z góry do 10. dnia każdego następującego po sobie miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia płatności którejkolwiek z rat w terminie, począwszy od 13 stycznia 2017 roku.

Ważna uwaga jeżeli powodem jest osoba pełnoletnia, to w procesie działa ona sama lub przez swojego pełnomocnika. W tym wpisie wyjaśniłem kto może być Twoim pełnomocnikiem.

Oprócz ww. żądania głównego pozew może zawierać szereg innych wniosków, przykładowo o:

1. rozpoznanie sprawy pod nieobecność powoda (ważna uwaga brak takiego wniosku może doprowadzić do zawieszenia postępowania przez sąd),
2. zwrócenie się przez sąd do różnych instytucji – np. do urzędu skarbowego lub ZUSu w celu uzyskania dokumentów świadczących o możliwościach zarobkowych zobowiązanego do alimentów,
3. zasądzenie kosztów postępowania (ważna uwaga osoba dochodząca alimentów jest zwolniona od kosztów – nie musi uiszczać opłaty),
4. ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Oczywiście pozew musisz też należycie uzasadnić. Czyli opisać sądowi swoją sytuację, podać Twoje usprawiedliwione potrzeby i ich wysokość, a także powinieneś wskazać sądowi jakie są możliwości zarobkowe zobowiązanego do alimentów. Wszystkie Twoje twierdzenia powinieneś poprzeć odpowiednimi dowodami (zeznaniami świadków, fakturami, potwierdzeniami przelewów czy innymi dokumentami).

Wniosek o zabezpieczenie

W pozwie można zawrzeć również wniosek o zabezpieczenie powództwa. Jeżeli sformułujesz go w sposób prawidłowy i należycie uzasadnisz, żądane alimenty mogą być płatne już od dnia wniesienia pozwu.

Szczegółowo o wniosku o zabezpieczenie napiszę w kolejnym wpisie.

Napisałem pozew i co dalej

Po przygotowaniu pozwu w sposób opisany powyżej powinieneś wydrukować go w dwóch egzemplarzach (jeden dla sądu i jeden dla pozwanego), podpisać, skompletować wszystkie jego załączniki i złożyć osobiście lub wysłać do właściwego sądu.

O tym, który sąd jest właściwy w sprawach o alimenty napiszę w kolejnym wpisie.

W kolejnym wpisie wyjaśnię natomiast jakie dokumenty powinny stanowić załączniki do pozwu.

Po złożeniu pozwu pozostaje nam czekać na pismo z sądu. Będzie ono zawierało najprawdopodobniej wezwanie na termin rozprawy oraz pismo (odpowiedź na pozew) złożoną przez pozwanego.

Jesteś pozwanym – przygotuj odpowiedź na pozew

Jeżeli zostałeś pozwany o alimenty, to po dopełnieniu wyżej wymienionych formalności przez powoda powinieneś spodziewać się pisma z sądu. Będzie ono zawierało najprawdopodobniej trzy rzeczy.

Przede wszystkim będzie to wezwanie na termin rozprawy pod rygorem pominięcia dowodu z przesłuchania. Ważna uwaga zapisz sobie termin i pamiętaj, aby stawić się na rozprawę – w przypadku Twojego niestawiennictwa i nie zajęcia stanowiska na piśmie sąd może wydać wyrok zaoczny (uwzględnić powództwo o alimenty w całości).

Po drugie w kopercie znajdziesz pozew i najprawdopodobniej wraz z nim wezwanie do złożenia odpowiedzi na pozew w terminie 14 dni od dnia doręczenia korespondencji z sądu.

W odpowiedzi na pozew powinieneś przede wszystkim podać swoje stanowisko w sprawie. Przykładowo:

W odpowiedzi na pozew z 13 stycznia 2017 roku  wnoszę o oddalenie powództwa w całości.

lub jeżeli częściowo zgadzasz się z powództwem:

W odpowiedzi na pozew z 13 stycznia 2017 roku oświadczam, że uznaję powództwo do kwoty 300 zł i wnoszę o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie.

Warto poważnie przemyśleć drugi z wariantów. Jeżeli istnieją przesłanki do zasądzenia alimentów, to czasami nie warto bronić przegranych pozycji, tak żeby nie wyjść źle przed sądem. Sąd zazwyczaj dobrze odbierze chęć ugodowego załatwienia sprawy z Twojej strony. Może to doprowadzić również do tego, że unikniesz zapłaty kosztów sądowych.

Oprócz podania swojego stanowiska w sprawie powinieneś je należycie uzasadnić. Chodzi o to, żebyś podał:

1. twierdzenia powoda które potwierdzasz (np. stopień pokrewieństwa, datę urodzenia dziecka lub inne okoliczności),
2. okoliczności, z którymi się nie zgadzasz (np. część wydatków, albo Twoje możliwości zarobkowe),
3. inne okoliczności, które uważasz za istotne (oczywiście jeżeli dotyczą obowiązku alimentacyjnego).

Wszystkie twierdzenia, które podajesz powinny zostać poparte odpowiednimi dowodami.

Tak przygotowane pismo drukujesz w dwóch egzemplarzach, podpisujesz, kompletujesz wszystkie załączniki i wysyłasz (w dwóch egzemplarzach – po jednym dla sądu i powoda) składasz do sądu w odpowiednim terminie.

Rozprawa – spotkanie w sądzie po wymianie pism

W końcu, po wymianie pism i przygotowaniu rozprawy dojdzie do spotkania stron w sądzie. Sąd będzie nakłaniał do zawarcia ugody (ma taki obowiązek), strony jednak nie muszą zawrzeć porozumienia.

Jeżei do ugody nie dojdzie, to zacznie się prowadzenie postępowania dowodowego. W pierwszej kolejności zostaną przesłuchani świadkowie (jeżeli taki dowód został zawnioskowany przez strony), a dopiero później – jako ostatni dowód w sprawie – sąd przesłucha strony. Podczas przesłuchania sąd będzie dopytywał o wszystkie okoliczności podane w pismach procesowych. Głównie w zainteresowaniu sądu pozostanie koszty utrzymania uprawnionego oraz możliwości finansowe zobowiązanego, czyli to od czego zależy wysokość alimentów.

Wyrok i apelacja

Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wyda wyrok w sprawie. Na podstawie przeprowadzanego postępowania dowodowego określi, czy alimenty się należą, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Na rozprawie sąd poda ustne motywy rozstrzygnięcia – pokrótce wyjaśni czym kierował się podejmując taką, a nie inną decyzję.

Jeżeli nie zgadzasz się z zapadłym rozstrzygnięciem masz prawo do apelacji. W tym celu powinieneś złożyć – w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku – pisemny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ważna uwaga termin ten jest nieprzywracalny.

W momencie, gdy otrzymasz z sądu przesyłkę zawierającą wyrok wraz z uzasadnieniem masz 14 dni na złożenie apelacji. Ważna uwaga jeżeli w tym terminie nie złożysz apelacji, to wyrok sądu I instancji stanie się prawomocny.

Ważna uwaga jeżeli nie złożyłeś wniosku o uzasadnienie, to w terminie 3 tygodni od dnia ogłoszenia wyroku możesz złożyć apelację.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że choć trochę byłem w stanie przybliżyć Wam jak z grubsza wygląda postępowanie o alimenty. Oczywiście każda sprawa jest nieco inna, a w tak krótkim wpisie nie sposób jest uwzględnić wszystkich okoliczności, która może wystąpić. Dlatego proszę – tratujcie ten artykuł bardzo poglądowo.

Inne polecane artykuły

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rodzinnych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników. Poniżej przedstawiamy niektóre z nich:

• Podwyższenie lub obniżenie alimentów
• Odpowiedzialność karna za niepłacenie alimentów
• Zatrzymanie prawa jazdy za niepłacenie alimentów
• Kontakty z dzieckiem nie odbywają się lub odbywają się nieprawidłowo z winy drugiego rodzica

*****

Prawnicy kancelarii prowadzą dla Klientów sprawy alimentacyjne. W razie jakichkolwiek wątpliwości służą pomocą. Kontakt możliwy jest za pomocą formularza kontaktowego:

Artykuł Jak wygląda sprawa o alimenty pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.