Czy zainicjowanie sprawy frankowej to pewny sukces? Czy obecnie Sądy orzekają tylko na korzyść kredytobiorców? Niestety, pomimo wielu korzystnych rozstrzygnięć wyroku sądowego w konkretnej sprawie dalej nie można być pewnym. Dzisiaj odpowiemy zatem na pytanie, jakie konsekwencje niesie za sobą przegranie sprawy frankowej.

Należy mieć świadomość, że orzecznictwo w tzw. sprawach frankowych choć jest bardzo rozbudowane, to jednak jest bardzo niestabilne. Rozstrzygnięcia w sprawach najczęściej uzależnione są od osoby sędziego rozpoznającego sprawę. Nie ma jeszcze jednej wypracowanej linii orzeczniczej. Tak na prawdę można powiedzieć, że „co sąd, to wyrok„.

Zauważyć jednak należy, że obecna tendencja jest do wydawania wyroków korzystnych dla kredytobiorców. Na pewno teraz jest ich więcej niż w przeszłości. W zeszłym roku Sąd Najwyższy zaczął wydawać korzystne dla kredytobiorców wyroki, podczas gdy w latach poprzednich takie wyroki były niekorzystne (choćby w 2015 roku wydał wyrok, na który niektóre banki się dotąd powołują). Również pomocne dla kredytobiorców jest orzecznictwo TSUE, które od dłuższego czasu jest korzystne. Dotąd wyroki te były pomijane, ale w ostatnim czasie coraz częściej pojawiają się w uzasadnieniach sądowych. 3 października 2019 roku został wydany kolejny wyrok TSUE, tym razem dotyczący zawartej w Polsce umowy o kredyt indeksowany, który miejmy nadzieję utrwali pozytywny trend w orzecznictwie. Orzeczenie to jest bowiem pozytywne dla kredytobiorców, gdyż m.in. pozbawia banki części argumentów obronnych.

Fakt wydawania przez polskie sądy wyroków korzystnych dla kredytobiorców jest niepodważalny.

Niemniej jednak każdemu Klientowi podkreślamy, że rozstrzygnięcie konkretnej sprawy każdorazowo zależy to od okoliczności danego przypadku i osoby sędziego.

Nie warto przy tym słuchać huraoptymistycznych scenariuszy malowanych przez sprzedawców marzeń. Mrzonek o tym, że zainicjowanie sprawy oznacza wygraną. Że nie ma praktycznie ryzyka przegranej. Tak kolorowo bowiem w rzeczywistości nie jest. Takie bajania służyć mają wyłącznie nakłonieniu nieświadomych kredytobiorców na skorzystanie z usług pośrednika naganiającego klientów firmie prawniczej.

Adwokat, który rzetelnie wykonuje swój zawód, nigdy nie może zapewnić swojego klienta o na pewno pozytywnym rozstrzygnięciu sprawy. Po pierwsze dlatego, że zabraniają mu tego przepisy kodeksu etyki. Po drugie dlatego, że zwyczajnie mówiłby nieprawdę. A w końcu dlatego, że rozstrzygnięcie sprawy należy do Sądu, nie do adwokata. Niestety natomiast sprawy kredytów tzw. frankowych nie są jednoznacznie oceniane przez sądy. Adwokat powinien dołożyć wszelkich starań, aby rozstrzygnięcie było korzystne dla jego klienta – nie może jednak takiego wyroku zagwarantować.

Warto o tym pamiętać wybierając adwokata. Do sprawy sądowej należy bowiem przystąpić z pełną świadomością możliwych do uzyskania korzyści wynikających z wygrania sprawy, ale także ryzyk jakie wiążą się z negatywnym dla kredytobiorcy rozstrzygnięciem.

Konsekwencje przegrania sprawy z bankiem

Decydując się na wytoczenie sprawy sądowej, także sprawy przeciwko bankowi, powinniśmy dokonać swoistego ważenia dóbr. Na szali powinniśmy położyć możliwe do osiągnięcia korzyści i konsekwencje przegrania sprawy.

Najważniejsza konsekwencja oddalenia powództwa to… konieczność dalszego spłacania kredytu według dotychczasowych zasad. Całkowita przegrana (oddalenie roszczenia o zasądzenie i o ustalenie nieważności albo tzw. odfrankowienia) wiązać się będzie z tym, że w sytuacji kredytobiorcy nic się nie zmieni. W dalszym ciągu będzie on zależy od kursu CHF ustalanego przez bank. W dalszym ciągu ostateczna wysokość jego zadłużenia nie będzie znana – aż do dnia spłaty kredytu. W dniu przygotowywania tego artykułu (21.03.2020 r.) kurs CHF w jednym z kantorów internetowych wynosi 4,4526 zł. Jest zatem źle, ale zgodnie z umową kredytową nie ma przecież górnego limitu do jakiego kurs franka szwajcarskiego może wzrosnąć.

Nie mniej dotkliwym, choć jednorazowym, skutkiem przegrania sprawy jest również konieczność pokrycia kosztów postępowania sądowego. Nie dość zatem, że w takim wypadku kredytobiorca nie uzyskuje pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia, to jeszcze musi za to zapłacić.

O tym, jakie są koszty sprawy frankowej pisaliśmy w poprzednim artykule. Jednak wyciągnąć przed nawias trzeba, że w przypadku przegranej kredytobiorca nie odzyska uiszczonej na samym początku procesu opłaty od pozwu. Tak jak wyjaśniliśmy we wcześniejszym wypisie jest to zasadniczo 1.000 zł (chyba, że dochodzimy więcej niż jednego roszczenia – wówczas wielokrotność tej sumy).

Co więcej kredytobiorca w takim przypadku zostanie obciążony innymi kosztami wynikłymi w toku postępowania sądowego. Chodzi o koszty ewentualnej opinii biegłego sądowego, gdyby Sąd zdecydował się z niej skorzystać (ok. 2.000 zł – 3.000 zł) oraz ewentualne koszty związane ze stawiennictwem świadka na rozprawie, czy koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego.

Dodatkowo w przypadku przegranej kredytobiorca zostanie zobowiązany do zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego bankowi, jeżeli ten będzie korzystał z pomocy adwokata lub radcy prawnego (a jest to akurat rutyną). Koszty te zależą od wysokości żądanej kwoty. Z naszego doświadczenia wynika, że roszczenia kredytobiorców oscylują w granicy 200.000 zł. Jeżeli roszczenie byłoby niewiele niższe, to koszty zastępstwa wynosiłyby 5.400 zł, natomiast jeżeli roszczenie byłoby wyższe, to koszty zastępstwa wynosiłyby 10.800 zł. Pełny wykaz urzędowych, minimalnych stawek adwokackich znajduje się w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości.

Należy przy tym mieć świadomość, że ww. stawka kosztów zastępstwa adwokackiego jest tzw. stawką minimalną. Sąd, biorąc pod uwagę m.in. stopień skomplikowania sprawy, czy ilość rozpraw, może wynagrodzenie zasądzić w wysokości do maksymalnie sześciokrotności stawki. W praktyce zdarza się to jednak bardzo rzadko – zasadą jest jednokrotność.

Podsumowując w najbardziej optymistycznym wariancie, w sytuacji kiedy kredytobiorca wystąpi przeciwko bankowi z roszczeniem w przedziale 50.000 zł – 200.000 zł ryzykuje sumarycznie kwotę 6.400 zł (tj. sumę 1.000 zł tytułem opłaty od pozwu, której nie odzyska oraz kwoty 5.400 zł tytułem kosztów zastępstwa, które będzie musiał uiścić na rzecz banku). W przypadku wartości przedmiotu sporu przekraczającej 200.000 zł to ryzyko wzrasta to kwoty minimum 11.800 zł (tj. sumę 1.000 zł tytułem opłaty od pozwu, której nie odzyska oraz kwoty 10.800 zł tytułem kosztów zastępstwa, które będzie musiał uiścić na rzecz banku).

Ostatecznej wysokości kosztów w konkretnej sprawie nie sposób jest teoretycznie ustalić. Jak wspomnieliśmy powyżej jest jeszcze kilka innych czynników, które je determinują. Co więcej kredytobiorca może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w części lub w całości (zwolnienie to zasadniczo nie dotyczy jednak kosztów zastępstwa procesowego zasądzonego dla drugiej strony).

Koszty postępowania apelacyjnego

W przypadku negatywnego rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji kredytobiorca ma możliwość złożenia apelacji. Takie pismo podlega opłacie w wysokości jak pozew. W przypadku przegrania sprawy w sądzie odwoławczym opłata ta nie zostanie kredytobiorcy zwrócona, a dodatkowo będzie on zobowiązany do pokrycia kosztów zastępstwa adwokackiego lub radcowskiego na rzecz banku. Koszty zastępstwa w postępowaniu apelacyjnym wynoszą zasadniczo 50% stawki minimalnej.

Inne polecane artykuły

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw kredytobiorców w sporach z bankami, które mamy nadzieję zainteresują naszych Czytelników. Poniżej przedstawiamy niektóre z nich:

• Jakie są koszty sprawy frankowej?
• Czego można domagać się w sprawie frankowej?
• Jakie dokumenty do sprawy o kredyt frankowy?
• Wezwanie banku do zapłaty
• Pozew w sprawie o kredyt w CHF

*****

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach z bankami z całej Polski.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką lub adwokatem Michałem Śmiglem, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie. W ramach inicjatywy społecznej nieodpłatnie analizują umowy kredytowe pod kątem roszczeń przysługujących kredytobiorcom.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Artykuł Jakie są ryzyka związane z przegraniem sprawy frankowej? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Baza wiedzy wypracowana dotychczas dla kredytobiorców przez kancelarię

Aby podsumować dotychczasową wiedzę, zapraszamy do zapoznania się z pozostałymi tekstami w sprawach frankowych znajdujących się w zakładce – kiedy masz prawo w sporze z bankiem. W artykule o tym jak rozpocząć sprawę frankową, wyjaśniliśmy jakie dokumenty są potrzebne do zainicjowania sprawy o kredyt frankowy. Wskazaliśmy również, czego można domagać się w sprawie frankowej?

Niemniej jednak sprawę frankową należy zacząć od odpowiedzenia sobie na pytanie, czy zaciągnęliśmy kredyt indeksowany, czy denominowany. W tym artykule wyjaśniamy jak rozróżnić obie formy.

Po dokonanej analizie i ustaleniu jakie roszczenia nam przysługują należy wystosować do banku wezwanie do zapłaty – o tym jak powinno być ono skonstruowane piszemy w tym artykule.

Niestety banki rzadko kiedy pozytywnie takie wezwania rozpatrują. Tak jak pisaliśmy – pomimo dużej liczby korzystnych wyroków twierdzą oni, że umowy są sporządzone prawidłowo, a wobec tego kredytobiorcom nie przysługują żadne roszczenia. W większości przypadków to nieprawda. Żeby dochodzić swoich praw musimy zatem sporządzić pozew. W tym artykule opisujemy jak wygląda pozew w sprawie o kredyt w CHF.

Przygotowaliśmy również artykuł o tym, co robić kiedy to my zostaliśmy pozwani o niespłacony kredyt. O takiej sytuacji możecie przeczytać pod tym linkiem.

Właśnie minęły 3 lata, odkąd zaczęliśmy zajmować się kredytami walutowymi. 14 marca 2017 roku przygotowaliśmy artykuł, w którym opisaliśmy kiedy umowa kredytowa z bankiem może okazać się nieważna.

Jakie są koszty sprawy frankowej?

Po zapoznaniu się z powyższymi artykułami, kiedy mamy zgromadzone już pewne zasoby wiedzy na temat spraw frankowych, można zacząć zastanawiać się nad tym jakie są koszty sprawy frankowej? Mamy świadomość, że dla kredytobiorców jest to jeden z elementów, który będzie istotny przy podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu z bankiem sporu sądowego.

Przechodząc do meritum – jakie są koszty zainicjowania sprawy frankowej?

Opłata od pozwu w sprawie frankowej

Pierwszym i najważniejszym wydatkiem związanym ze wszczęciem przeciwko bankowi sprawy jest koszt opłaty od pozwu.

Zgodnie z art. 13a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych:

W sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych od strony będącej konsumentem lub osobą fizyczną prowadzącą gospodarstwo rodzinne przy wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia wynoszącej ponad 20 000 złotych pobiera się opłatę stałą w kwocie 1000 złotych.

W praktyce koszt ten wynosi 1.000 zł. Przy czym należy mieć na uwadze, że jeżeli decydujemy się na wystąpienie z dwoma roszczeniami (np. o zapłatę i o unieważnienie umowy), to w naszej ocenie należy uiścić dwie osobne opłaty (łącznie 2.000 zł).

Zdarza się, że sądy czasem uznają, że wystarczającym jest uiszczenie opłaty w wysokości 1.000 zł zamiast 2.000 zł, pomimo dochodzenia pozwem dwóch roszczeń. Wówczas pozostały tysiąc jest zwracany kredytobiorcy przez Sąd, przez co nie jest on stratny nawet jeśli opłaci pozew w wyższej kwocie. Lepiej zatem opłacić pozew większą kwotą, gdyż w przypadku uznania przez sąd, że opłata faktycznie powinna być w kwocie 2.000 zł, to taki pozew – jako nieprawidłowo opłacony – podlegałby zwrotowi (brak taki oczywiście może być uzupełniony w ciągu 7 dni, ale opóźnia to trochę procedowanie)

Opłata skarbowa od pełnomocnictwa

Jeżeli kredytobiorca decyduje się na ustanowienie pełnomocnika (o tym kto może być pełnomocnikiem pisaliśmy w tym artykule – pełnomocnik w sprawie cywilnej) musi liczyć się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zgodnie z ustawą o opłacie skarbowej opłata wynosi 17 zł i uiszcza się ją na rachunek bankowy właściwego urzędu miasta. W przypadku, gdy kredytobiorcami jest więcej osób – np. małżeństwo – to opłata powinna być uiszczona od każdej osoby osobno.

Podsumowanie wydatków na wszczęcie postępowania sądowego

Reasumując, aby zainicjować sprawę frankową musimy już na samym początku ponieść następujące wydatki:

• 1.000 zł (lub 2.000 zł) tytułem opłaty od pozwu,
• 17 zł (lub 34 zł) tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (jeżeli kredytobiorca zdecyduje się na korzystanie z pomocy pełnomocnika).

Koszty, które mogą powstać w toku sprawy frankowej

W toku procesu sąd może uznać, że dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędnym jest zasięgnięcie opinii biegłego. Sądy coraz rzadziej dostrzegają konieczność korzystania z pomocy biegłego, gdyż działania biegłych w większości spraw sprowadzać by się miały do działań czysto rachunkowych. Niemniej jednak należy się liczyć z tym, że sąd taką opinię może zechcieć uzyskać. 

Koszt z tego tytułu to kwota ok. 2.000 zł – 3.000 zł. Przed zleceniem biegłemu sporządzenia opinii Sąd żąda uiszczenia zaliczki przez jedną ze stron.

W toku postępowania mogą się pojawić również inne koszty związane np. ze stawiennictwem świadka na rozprawie, czy koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie o kosztach sprawy frankowej

W wyroku kończącym sprawę sąd rozstrzyga definitywnie o kosztach. Zasadą jest, że koszty postępowania pokrywa strona przegrywającą sprawę. Oznacza to, że w przypadku wygrania sprawy przez kredytobiorcę Sąd zasądza od banku na jego rzecz zwrot wszystkich dotychczas poniesionych przez niego kosztów, tj. opłaty od pozwu, opłaty od pełnomocnictwa, ewentualnej zaliczki na opienię biegłego, jak też tzw. koszty zastępstwa adwokackiego (oczywiście jeśli strona w danym procesie była reprezentowana przez pełnomocnika).

Natomiast w przypadku przegrania sprawy przez kredytobiorcę, co niestety również może mieć miejsce, dotychczas poniesione koszty nie podlegają zwrotowi kredytobiorcy, a nadto kredytobiorca będzie musiał uiścić bankowi koszty jego zastępstwa procesowego (jeżeli bank będzie korzystał z pomocy adwokata lub radcy prawnego) w wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości.

Koszty postępowania apelacyjnego w sprawie frankowej

Wyrok wydany przez Sąd I instancji nie zawsze kończy sprawę. Przegrana strona (lub obie, jeśli obie czują się przegranymi przynajmniej w jakiejś części) może wnieść apelację. 

Apelacja podlega opłacie najczęściej w wysokości analogicznej do wysokości opłaty od pozwu (wyjątek dotyczy sytuacji kiedy przedmiotem zaskarżenia jest tylko część wyroku).

Również w toku postępowania przed Sądem II instancji pojawia się kwestia obowiązku pokrycia kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika.

Analogicznie, w wyroku wydanym przez Sąd II instancji, strona przegrana ma obowiązek ponieść koszty postępowania, przy czym chodzi o globalną kwotę kosztów powstały w toku postępowania przed Sądem I oraz II instancji.

Szerzej o konsekwencjach, jakie wiążą się z przegraniem sprawy piszemy w tym artykule.

*****

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach z bankami z całej Polski.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką lub adwokatem Michałem Śmiglem, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie. W ramach inicjatywy społecznej nieodpłatnie analizują umowy kredytowe pod kątem roszczeń przysługujących kredytobiorcom.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Artykuł Jakie są koszty sprawy frankowej? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

CZEGO MOŻNA DOMAGAĆ SIĘ W SPRAWIE FRANKOWEJ?

W związku z tym, że wiele osób, które w przeszłości zaciągnęło kredyty powiązane w jakiś sposób z walutą obcą – frankiem szwajcarskim (popularnie nazywane „kredytami frankowymi”), nie do końca jest świadomych tego, czego można domagać się w sądzie w sporze z bankiem, niniejszym artykułem chcielibyśmy choć trochę rozwiać te wątpliwości.

Z uwagi na pewne różnice zachodzące pomiędzy kredytami indeksowanymi a kredytami denominowanymi, które w naszej ocenie rzutują na zakres roszczeń przeciwko bankowi, owo zagadnienie omówimy osobno w stosunku do obu z nich.

Należy jednak pamiętać o tym, że sama nazwa umowy kredytowej nie przesądza jeszcze, że zawarta umowa ma charakter kredytu denominowanego lub indeksowanego. Ważniejsza niż tytuł jest treść umowy. O różnicach w obu typach można przeczytać tutaj.

KREDYTY INDEKSOWANE

W przypadku, gdy podpisana z bankiem umowa kredytu indeksowanego do CHF jest wadliwa (żeby mieć co do tego pewność niezbędnym jest dokładne zapoznanie się z jej treścią), kredytobiorca (a zatem tzw. „frankowicz”) może wystąpić na drogę sądową i próbować:

1. dochodzić nieważności umowy kredytowej i w związku z tym zwrotu wszystkich rat kredytu (zarówno części kapitałowej, jak i odsetkowej), które bank od niego pobrał na przestrzeni ostatnich 10 lat (za okres późniejszy niestety roszczenia się już przedawniły, przez co bank mógłby się bronić zarzutem przedawnienia, a w konsekwencji w tym zakresie roszczenia kredytobiorcy nie zostałoby uwzględnione),
2. dochodzić tzw. „odfrankowienia”, tj. przekształcenia ze skutkiem wstecznym (już na chwilę podpisania umowy) umowy z kredytu indeksowanego do CHF w kredyt w PLN oprocentowany zgodnie z LIBOREM, bez żadnego odniesienia do CHF (przez co wahania kursu nie mają wpływu na wysokość zadłużenia kredytowego i wysokość rat kredytu) i w związku tym zwrotu nadpłaconych rat kredytu z uwzględnieniem okresu przedawnienia jak w powyższym przykładzie,
3. obu tych sposobów, tzn. w pierwszej kolejności dochodzić nieważności umowy kredytowej, a ewentualnie – na wypadek nie uwzględnienia tego roszczenia – dochodzić „odfrankowienia” umowy kredytowej.

W tym miejscu chcielibyśmy tylko zasygnalizować, że w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytowej (a zatem w przypadku, o którym mowa w punkcie 1. powyżej), uznać należy, że wszelkie świadczenia uiszczone na jej podstawie (tj. m.in. wypłata kredytu, pobranie przez bank środków pieniężnych tytułem spłaty rat kredytu) były zrealizowane bez podstawy prawnej. W związku z tym strony są względem siebie zobowiązane do zwrotu tego co sobie wzajemnie świadczyły.

Ma to też znaczenie takie, że należy liczyć się z tym, iż bank może albo sam bronić się w procesie zarzutem potrącenia własnego roszczenia wobec kredytobiorcy (dotychczas tego jednak nie czyni) albo po przegranej sprawie pozwać kredytobiorcę o zwrot wypłaconych mu pieniędzy. W naszej ocenie takie roszczenia banku są przedawnione (przedawnienie nastąpić powinno z upływem 3 lat od daty wypłaty kredytu / poszczególnych transz kredytu), ale obecnie kwestia ta nie jest jeszcze rozstrzygnięta. Banki podejmują różne próby argumentowania, że termin przedawnienia należy liczyć od innej daty (a zatem nie doszłoby jeszcze do przedawnienia), albo że w takim przypadku należy w ogóle pomijać fakt przedawnienia roszczeń.

Niezależnie od powyższego, warto przy okazji wspomnieć, że banki straszą, iż oprócz zwrotu kapitału kredytu dodatkowo domagać się będą od frankowiczów wynagrodzenia za korzystanie przez nich z kapitału, nie wskazując jednak jakichkolwiek podstaw prawnych swoich roszczeń. Na chwilę obecną brak jest wyroków w tego typu sprawach. Dotychczas w tej sprawie stanowisko zajęli Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Rzecznik Finansowy oraz Rzecznik Praw Obywatelskich, którzy zgodnie uznali, że tego typu roszczenia bankom nie przysługują.

Bez wątpienia jednak dużą zaletą unieważnienia umowy kredytowej jest to, że nie trzeba spłacać dalszych rat kredytu. Często jest to bardzo duża korzyść, gdyż niejednokrotnie kredytobiorcy mają do spłaty jeszcze drugie tyle, co dotychczas spłacili.

W przypadku natomiast drugiej możliwości, czyli tzw. „odfrankowienia” umowy, kredytobiorca zachowuje korzyści wynikające z zawarcia umowy kredytowej indeksowanej do CHF (tzn. niższe, przynajmniej na razie, oprocentowanie, ustalane według stawki LIBOR), a przy okazji uwalnia się ryzyka wynikającego ze zmian kursów CHF. Skutkiem bowiem odfrankowienia umowy jest to, że kredyt od początku powinien być traktowany jako w zawarty PLN. Co przy tym ważne, bankowi nie przysługują w takim wypadku żadne roszczenia wobec kredytobiorcy. Pamiętać jednak należy, że taki kredyt trzeba będzie dalej spłacać, choć w niższych niż dotychczas ratach (przynajmniej dopóki LIBOR diametralnie nie wzrośnie). Wzrost kursu CHF nie będzie miał już bowiem wpływu na wysokość rat. Na chwilę obecną (choć może to się zmienić w przyszłości) stawki LIBOR-u są ujemne, przez co oprocentowanie takiego kredytu jest na niskim poziomie, a w każdym razie niższym niż zwykły kredyt w PLN oprocentowany wg stawki WIBOR.

KREDYT DENOMINOWANY

W naszej ocenie, w przypadku podpisania wadliwej umowy o kredyt denominowany w CHF kredytobiorca – frankowicz może podjąć próbę tylko dochodzenia nieważności takiej umowy i zwrotu od banku pieniędzy dotychczas pobranych, przy uwzględnieniu 10-letniego okresu przedawnienia.

W takim wypadku aktualne są poczynione powyżej uwagi w zakresie nieważności umowy o kredyt indeksowany. Kredytobiorcy mogą osiągnąć podobne korzyści, ale i liczyć się z analogicznymi zagrożeniami.

Co prawda w orzecznictwie czasem pojawiają się głosy, że również w przypadku kredytów denominowanych możliwym jest dochodzenie ich „odfrankowienia”, tzn. doprowadzenia do uznania, że umowa kredytowa od początku jest w PLN oprocentowana wg stawki LIBOR, bez żadnego odniesienia do CHF. Ostatnio takie stanowisko przedstawił nawet Sąd Najwyższy.

W naszej ocenie jest to jednak błędne stanowisko, które nie powinno się utrzymać. W przeciwieństwie do kredytów indeksowanych, w przypadku kredytów denominowanych kwota kredytu jest określona bezpośrednio w CHF, a nie w PLN (jak ma to miejsce w przypadku kredytów indeksowanych). Gdyby zatem uznać, że umowa kredytu jest w PLN, to kwota kredytu nie byłaby wcale określona w treści umowy – to zaś skutkować powinno uznaniem takiej umowy za nieważną.

PRZYGOTOWANIE DO SPRAWY FRANKOWEJ

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali kompendium wiedzy dla kredytobiorców. Tutaj wyjaśnili jakie dokumenty należy zgromadzić do sprawy frankowej. Wytłumaczyli jak powinien wyglądać pozew w sprawie o kredyt w CHF. A także dodali, ze pozew należy poprzedzić wezwaniem banku do zapłaty. W tym artykule wyjaśniono natomiast jakie są koszty sprawy frankowej.

*****

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach z bankami z całej Polski – siedziba kancelarii mieści się w Krakowie dlatego zachęcamy do osobistego kontaktu kredytobiorców z Krakowa, Niepołomic, Wieliczki, Tarnowa, Olkusza, Jaworzna i innych miast.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką lub adwokatem Michałem Śmiglem, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie. W ramach inicjatywy społecznej nieodpłatnie analizują umowy kredytowe pod kątem roszczeń przysługujących kredytobiorcom.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Artykuł Czego można domagać się w sprawie frankowej? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Żyjemy w czasach kiedy ludzie bardzo często zaciągają kredyty (pożyczki). Stało się to już niejako normą. Zdarza się również, że z różnorakich powodów (często niezawinionych) niektórzy przestają je spłacać. Wówczas bank (czy parabank w przypadku pożyczek) nie jest z tego faktu zadowolony i zasypuje takie osoby stertą wezwań do zapłaty, wypowiada umowy, a potem kieruje sprawy do sądu. Ewentualnie sprzedaje swoje wierzytelności jakiemuś funduszowi, by odzyskać choć część pieniędzy , nie brudząc przy tym sobie rąk procesem sądowym. Koniec końców, przestając spłacać kredyt (pożyczkę) stajemy przed sytuacją, że któregoś dnia otrzymamy z sądu niestety ten nieszczęsny pozew. Pojawia się zatem pytanie, co w takiej sytuacji trzeba zrobić?

Najczęściej oprócz pozwu dostajemy z sądu również:

1. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (można powiedzieć, że jest to w standardzie przesyłane wraz z pozwem w tego typu sprawach), albo
2. nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym (to jest nakaz kosztowniejszy do zaskarżenia, wydawany np. w sprawach, w których przy okazji zawarcia umowy o kredyt/pożyczkę klient podpisał dodatkowo weksel in blanco na zabezpieczenie zwrotu pieniędzy), albo
3. wezwanie z sądu do złożenia odpowiedzi na pozew (rzadko, choć i taka sytuacja się zdarza).

CO ROBIĆ?

Teraz, zależnie od tego, który z wariantów występuje (tj. który z nakazów został nam doręczony, ewentualnie wezwanie do założenia odpowiedzi na pozew), TRZEBA DZIAŁAĆ SZYBKO i:

ad 1. złożyć sprzeciw od nakazu zapłaty, który jest bezpłatny,

ad 2. wnieść zarzuty od nakazu zapłaty, które niestety podlegają opłacie (3/4 opłaty od pozwu, tj. 3/4 z 5% dochodzonej należności),

ad 3 wysłać odpowiedź na pozew.

Każdą z tych czynności trzeba zrobić w ciągu 14 dni od doręczenia pism z sądu, przy czym do tego terminu wliczane są również weekendy. Nie chodzi zatem o 14 dni roboczych, co często jest mylone. Innymi słowy, jeśli pismo z sądu doręczono 14 stycznia 2019 roku, tj. w poniedziałek, to sprzeciw/zarzuty od nakazu zapłaty, czy odpowiedź na pozew, trzeba złożyć najpóźniej 28 stycznia 2019 roku, tj. w poniedziałek za dwa tygodnie. Można to zrobić albo osobiście na dzienniku podawczym w sądzie, z którego pisma zostały wysłane, albo na poczcie listem poleconym wysłanym na adres sądu.

SKUTKI ZANIECHANIA

Brak zaskarżenia nakazu zapłaty w powyższym terminie ma zaś taki skutek, że sprawa ulega zakończeniu i tak naprawdę, trudno będzie potem już to wszystko odwrócić (co nie znaczy, że nie będzie już to możliwe, ale o tym w innym artykule). Dlatego nie wolno przegapić tego terminu.

TREŚĆ SPRZECIWU / ZARZUTÓW / ODPOWIEDZI NA POZEW

Dobrze, ale co zatem należy napisać w tym sprzeciwie / zarzutach, czy odpowiedzi na pozew? Tak naprawdę, to zależy od danej sprawy.

Proces cywilny to postępowanie, które charakteryzuje się pewnymi regułami postępowania. Przede wszystkim powód (bank lub parabank) musi udowodnić przed sądem, że faktycznie przysługuje mu roszczenie względem pozwanego oraz jego wysokość. Można pokusić się o tezę, że w praktyce najważniejszym jest to, co zostało przedstawione i udowodnione przed sądem, a nie to jak było naprawdę. Nawet jeśli powództwo w rzeczywistości było zasadne, to z uwagi na pewne uchybienia po stronie powoda (np. niewystarczające dowody powołane w pozwie), nie mogło ono zostać uwzględnione przez sąd, a zatem musiało zostać oddalone w całości lub części. To zaś oznaczałoby wygraną klienta, który może i faktycznie powinien był zwrócić bankowi (lub parabankowi) jakieś pieniądze, ale dzięki zaniechaniom banku (parabanku), wytkniętym właśnie w sprzeciwie/zarzutach od nakazu zapłaty, odpowiedzi na pozew, czy później w toku procesu, został od tego uwolniony.

Takie zaś sytuacje, wbrew pozorom, nie zdarzają się rzadko. Banki (parabanki), czy fundusze, które skupiły wierzytelności banków (parabanków), starają się bowiem minimalizować swoje koszty i zlecają obsługę prawną kancelariom, które tego typu sprawy rozpatrują masowo, bez dogłębniejszej analizy, a nawet bez upewnienia się, czy roszczenie faktycznie przysługuje. Innymi słowy, pozwy kierowane przez banki (parabanki), czy fundusze, bardzo często są wadliwe. Jednakże bardzo rzadko sąd sam te błędy wychwyci. Trzeba sądowi w tym pomóc.

Najczęstsze błędy popełniane przez powodów w tego typu sprawach sprowadzają się do niewykazania, że: bank (parabank) w ogóle był uprawniony do wypowiedzenia umowy kredytu (pożyczki), że ją faktycznie wypowiedział, jaka jest wysokość wierzytelności, a w przypadku funduszy, niewykazania że w ogóle doszło do skutecznego przelewu konkretnej wierzytelności przysługującej wobec danej osoby. Często też powodowie nie wykazują, że osoby działające w imieniu banku (parabanku), czy funduszu, były do tego umocowane. Ma to zaś takie znaczenie, że takie czynności wówczas są bezskuteczne. Wreszcie, zdarzają się sytuacje, że dochodzone pozwem roszczenia są przedawnione.

To czy w konkretnej sprawie dopuszczono się uchybień zależy od analizy treści pozwu i załączonych do niego dokumentów.

*****

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach z bankami z całej Polski.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Dostałem (-am) pozew o niespłacony kredyt. Co robić? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

W życiu codziennym bardzo często zawieramy umowy, nawet nie mając tego świadomości. Najczęściej czynimy to ustnie (np. w sklepie spożywczym podchodząc do kasy z towarem) i w sposób dorozumiany (np. wchodząc do autobusu miejskiego i kasując bilet). Czasem przyjdzie jednak taki moment, że trzeba będzie zawrzeć umowę w bardziej utrwalonej formie, tzn. pisemnej lub notarialnej. Będzie to miało miejsce przede wszystkim w sytuacji kiedy zależeć nam będzie na pewnym potwierdzeniu faktu zawarcia umowy i treści uzgodnień stron, w szczególności w kontekście tego, co strony mają sobie wzajemnie świadczyć. Pozwoli to na uniknięcie niedomówień. Rozbudowywanie treści umowy, co byłoby niemożliwe w przypadku umów ustnych, czy dorozumianych, otwiera też pole do odpowiedniego zabezpieczenia interesów strony (np. poprzez wpisanie do umowy zapewnień drugiej strony, na których nam szczególnie zależy, wprowadzenie sankcji za niewykonanie postanowień umownych przez drugą stronę, czy mechanizmów wycofania się z umowy, która w perspektywie czasu okazała się być niekorzystna). W związku z powyższym rodzi się pytanie o to, jakie elementy powinna zawierać dobrze skonstruowana umowa.

OZNACZENIE RODZAJU UMOWY

Pierwszym elementem każdej umowy jest jej nazwa. Chodzi o oznaczenie rodzaju umowy, która jest zawierana przez strony. Nazwa ta w praktyce umieszczana jest na pierwszej stronie na samej górze dokumentu, na środku.

Przykładowy zapis nazwy umowy:

„Umowa sprzedaży”

Niejednokrotnie zdarza się , że strony błędnie oznaczą umową. Nie ma to jednak większego znaczenia, albowiem o rodzaju umowy ostatecznie decyduje jej treść, a nie nazwa. Przykładowo, nie zmieni charakteru umowy darowizny nazwanie umowy jako pożyczka, jeśli z jej treści wynikać będzie, że osoba otrzymująca pieniądze nie ma obowiązku ich zwracania. Często, aby uniknąć błędów, strony unikają doprecyzowania jaką umowę zawierając, ograniczając zapis w tym zakresie wyłącznie do zwrotu „Umowa”.

OZNACZENIE DATY I MIEJSCA ZAWARCIA UMOWY

Kolejnym elementem każdej umowy jest wskazanie daty i miejsca zawarcia umowy. Elementy te, obok nazwy, pozwalają później na identyfikacje umowy i ułatwiają odnoszenie się do konkretnej umowy.

Przykładowy zapis daty i miejsca zawarcia umowy:

„Zawarta dnia 14 stycznia 2019 roku w Krakowie”

W ocenie autora nie jest niezbędnym wskazywanie miejsca zawarcia umowy, niemniej jednak w praktyce również ten element jest podawany.

OZNACZENIE STRON

 Każda umowa musi zawierać oznaczenie stron. Niezbędnym jest bowiem wskazanie w umowie, kto ją zawiera. Przy oznaczaniu stron zalecane jest podawanie takich informacji jak: imię i nazwisko lub nazwa podmiotu, miejsce zamieszkania lub siedziba, nr PESEL lub nr KRS spółki. Informacje te będą przydatne, w przypadku kiedy zajdzie potrzeba skierowania sprawy na drogę sądową. W przypadku kiedy natomiast powstanie konflikt pomiędzy stronami, drugą strona nie będzie już tak chętna do ujawniania swoich danych, przez co zasadnym jest ich uzyskanie na jak najwcześniejszym etapie.

Ważne jest również zadbanie o prawidłowe zapisanie reprezentacji danego podmiotu. Osoby prawne (np. spółki) działają bowiem przez swoje organy (np. zarząd), co wynika z odpisu KRS spółki. (dostępnego m.in. pod poniższym adresem) Osoby fizyczne (czyli np. Jan Kowalski), jak też osoby prawne, mogą również działać przez pełnomocników (wówczas powinni oni się legitymować odpowiednim pełnomocnictwem).

Przykładowy zapis oznaczenia stron:

„Umowa zawarta pomiędzy:

Janem Kowalskim, zam. ul. Sprawiedliwa 10/10, 30-300 Kraków, legitymującym się dowodem osobistym ABC 12345, wydanym przez Prezydenta Miasta Krakowa, PESEL: 01234567890,

Reprezentowanym przez pełnomocnika – Piotra Nowaka (pełnomocnictwo stanowi załącznik do umowy)”

OŚWIADCZENIA STRON

Oświadczenia stron są bardzo istotnym elementem umowy. Pozwalają one bowiem dookreślić przedmiot umowy, jak też pozwalają na zapisanie tych kwestii, które strona chce uzyskać od drugiej strony. W oświadczeniach tych najczęściej umieszczane są informacje o stanie faktycznym podawanym przez kontrahenta, jak też jego zapewnienia. W interesie strony jest zatem zawsze zadbanie o to, aby druga strona jak najszerzej i jak najdokładniej zapisała w umowie swoje oświadczenia.

Przykładowy zapis oświadczeń stron:

„Sprzedający oświadcza, że:

1. nie pozostaje w związku małżeńskim,
2. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr 10, położonego w budynku nr 10, przy ulicy Sprawiedliwej w Krakowie, składającego się z 3 pokoi, kuchni, przedpokoju, łazienki z wc, o łącznej powierzchni 75 m2, dla którego prowadzona jest księga wieczystą nr KR1P/00012345/0 (zwanego dalej: “Lokalem”), do którego przynależy komórka lokatorska o powierzchni 5 m2,
3. stan Lokalu wymaga generalnego remontu,
4. Lokal nie jest zajmowany przez osoby trzecie, jak też nikt nie jest w nim zameldowany na pobyt stały ani czasowy,
5. Lokal wolny jest od wszelkich obciążeń na rzecz osób trzecich, które mogłyby uniemożliwić lub utrudnić wykonanie niniejszej umowy,
6. nie ma żadnych zaległości związanych z korzystaniem z Lokalu,
7. nie toczy się w stosunku do niego żadne postępowanie sądowe ani administracyjne, w tym egzekucyjne, zmierzające do odjęcia lub ograniczenia przysługującego prawa,
8. nie zawarł z osobami trzecimi żadnych umów zobowiązujących, w tym umowy najmu, lub rozporządzających, których przedmiotem byłoby prawo do Lokalu.”

albo:

„Wykonawca oświadcza, że

1. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu robót budowlanych, w tym remontów mieszkań oraz dysponuje wszelkimi koniecznymi dla wykonywania tej działalności koncesjami, zezwoleniami, atestami itp, a także wiedzą, doświadczeniem, umiejętnościami, personelem, wyposażeniem i innymi niezbędnymi środkami, w tym finansowymi, do należytego wykonania Umowy,
2. zapoznał się ze stanem Lokalu i warunkami, w których przebiegać mają pracę i nie wnosi z tego tytułu żadnych zastrzeżeń,
3. zapoznał się z dokumentacją projektową, na bazie której mają być wykonywane prace objęte Umową i nie zgłasza w tym zakresie żadnych zastrzeżeń, uznając że jest ona wystarczająca i prawidłowo na potrzeby realizacji Umowy
4. posiada odpowiednie przygotowanie i oprzyrządowanie, odpowiednio przeszkolił swój personel w zakresie prac objętych Umową oraz przepisów BHP”

OKREŚLENIE GŁÓWNYCH ŚWIADCZEŃ STRON

Najważniejszym elementem umowy jest określenie głównych świadczeń stron. To ten fragment umowy ma kluczowe znaczenie przy ustalaniu rodzaju umowy, a co za tym idzie, przepisów prawnych, które do danej umowy się stosuje. W tym zakresie zalecana jest szczególna staranność przy posłużeniu się właściwą terminologią, aby umowa nie rodziła żadnych wątpliwości co do zamiaru stron.

Przykładowy zapis określenia głównych świadczeń stron:

„Sprzedający sprzeda, a Kupujący kupi Lokal za cenę w kwocie 450.000,00 zł brutto”

albo:

„Inwestor zleca, a Wykonawca przyjmuje do realizacji wykonanie, zgodnie z załączoną do Umowy dokumentacją, remontu Lokalu polegającego na wykonaniu instalacji elektrycznej, wod-kan, gazowej oraz wykonaniu robót ogólnobudowlanych szerzej opisanych w załączniku do Umowy, za wynagrodzeniem w kwocie 100.000,00 zł netto, powiększone o aktualnie obowiązującą stawkę podatku VAT”

OKREŚLENIE SPOSOBU SPEŁNIENIA ŚWIADCZENIA

 Oprócz wskazania tego na czym polegać mają główne świadczenia stron, niezbędnym jest również wskazanie sposobu ich spełnienia. Chodzi przede wszystkim o wskazanie terminu płatności ceny/wynagrodzenia (ewentualnie rozłożenia na raty tej płatności), czy też rachunku bankowego, na który płatność ma zostać zrealizowana. Analogicznie wskazać należy termin wydania przedmiotu umowy, ewentualnie materiału, z którego ma być wykonany lub przy udziale jakich osób przedmiot umowy ma być zrealizowane (osobiście, czy przy pomocy podwykonawców). Oczywiście bardziej szczegółowe postanowienia w tym przedmiocie zależeć będą od rodzaju zawartej umowy.

Przykładowy zapis sposobu spełnienia świadczenia:

„Zapłata ceny przez Kupującego dokonana będzie w następujący sposób:

1) pierwsza część ceny, tj. kwota 300.000,00 zł płatna będzie w terminie 7 dni od podpisania Umowy na rachunek bankowy wskazany na wstępie umowy,

2) pozostała część ceny, tj. kwota 150.000,00 zł płatna będzie do dnia 20 marca 2018 roku na rachunek bankowy wskazany na wstępie umowy”

albo:

„Wykonawca wykona wszelkie prace w Lokalu przy wykorzystaniu własnych materiałów, narzędzi oraz sprzętu. Dla posłużenia się przez Wykonawcę osobami trzecimi niezbędna jest zgoda Inwestora”.

ZABEZPIECZENIE SPOSOBU SPEŁNIENIA ŚWIADCZEŃ PRZEZ STRONY

 Idealnym stanem jest, że każda ze stron wykonuje swoje zobowiązania zgodnie z treścią umowy. Rzeczywistość niestety nie jest tak piękna i zdarzają się sytuacje, gdy druga strona – pomimo zawarcia umowy – nie realizuje przyjętych na siebie zobowiązań. W związku z tym niezbędnym jest, aby strona zabezpieczyła się na taką okoliczność. Można zatem wierzytelność o zapłatę zabezpieczyć hipoteką na sprzedawanej nieruchomości, zastawem na rzeczy ruchomej, czy też zagwarantować sobie, że dłużnik, co do terminowej płatności, poddał się na rzecz wierzyciela rygorowi egzekucji wprost z aktu notarialnego, w trybie art. 777 k.p.c. Analogicznie również w przypadku kiedy druga strona zobowiązana jest do świadczeń niepieniężnych (np. wydania lokalu), można na nią nałożyć obowiązek zapłaty kary umownej.

Przykładowy zapis zabezpieczenia spełnienia świadczenia przez drugą stronę:

„W przypadku niewydania przez Sprzedającego Lokalu w terminie do 15 stycznia 2019 roku, Sprzedający zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Kupującego kary umownej w kwocie 0,01% ceny Lokalu za każdy dzień opóźnienia”.

UREGULOWANIE ODPOWIEDZIALNOŚCI STRON

 W umowach istotnym jest również określenie za co strony są względem siebie zobowiązane. Warto doprecyzować postanowienia regulujące odpowiedzialność np. z tytułu rękojmi oraz wprowadzić reżim odpowiedzialności z tytułu gwarancji. W ten sposób, gdyby przedmiot umowy okaże się wadliwy, strona będzie miała możliwość kierować do drugiej strony odpowiednie roszczenia.

Przykładowy zapis odpowiedzialności wykonawcy za przedmiot umowy:

„Wykonawca jest odpowiedzialny względem Inwestora z tytułu rękojmi za wadliwe wykonanie przedmiotu umowy, w tym użycie wadliwych materiałów, wyrobów, urządzeń i wyposażenia (dalej: „Wady”), które ujawnią się w okresie 5 lat od podpisania przez Inwestora bezusterkowego protokołu odbioru końcowego. Wykonawca zobowiązany jest do usunięcia wady w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ujawnieniu się Wady. W razie nieusunięcia Wady w terminie Inwestor uprawniony będzie zlecić usunięcie Wady innemu wykonawcy na koszt i ryzyko Wykonawcy”.

OKREŚLENIE CZASU OBOWIĄZYWANIA UMOWY

 Niektóre umowy (np. najmu) z zasady są zawierane na pewien okres czasu. Mogą one obowiązywać do ściśle określonego dnia (np. przez okres roku od daty zawarcia) albo przez czas nieoznaczony.

Przykładowy zapis określający czas obowiązywania umowy:

“Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony”

albo:

“Umowa będzie obowiązywać do dnia 20 marca 2019 roku”

OKREŚLENIE SPOSOBU ROZWIĄZANIE UMOWY

 Każda ze stron zawierając umowę powinna sobie zagwarantować możliwość jej zakończenia. Nie chodzi przy tym o możliwość jej rozwiązania w drodze porozumienia stron (gdyż taka opcja zawsze jest możliwa), tylko w drodze jednostronnej czynności, na wypadek gdyby porozumienie z drugą stroną nie było możliwe. Ustawodawca przewidział kilka sposobów doprowadzenia do ustania stosunku prawnego, w szczególności: wypowiedzenie umowy lub odstąpienie od niej. Czasem skorzystanie z tych sposobów możliwe jest na podstawie ustawy, czasem zaś niezbędnym jest wprowadzenie stosownych zapisów do umowy.

Przykładowe zapisy określający sposób rozwiązania umowy:

“Każda ze stron może wypowiedzieć Umowę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia”

albo:

“Zleceniodawca może od umowy odstąpić w terminie 14 dni od podpisania Umowy”.

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

 Niemal każda umowa ma szereg postanowień, które zbiorczo można nazwać jako postanowienia końcowe. Chodzi przede wszystkim o wskazanie formy, w jakiej może być dokonana zmiana Umowy bądź jej rozwiązanie (najczęściej jest to forma pisemna pod rygorem nieważności, choć nie ma przeszkód by była inna forma). Dodatkowo regulowana jest kwestia ewentualnego prawa właściwego dla umowy, zapisu na sąd polubowny lub właściwości sądu do rozpoznania ewentualnych sporów na tle umowy. W ocenie autora nie ma potrzeby wskazywania, że w sprawach nieuregulowanych w umowie zastosowanie znajdą przepis Kodeksu cywilnego, czy ustaw szczególnych – to bowiem wynika już z mocy prawa (o czym szczerzej jeszcze poniżej).

 Przykładowe zapisy postanowień końcowych:

“Wszelkie zmiany i uzupełnienia Umowy, jej rozwiązanie, w tym wypowiedzenie i odstąpienie, wymagają formy pisemnej, zastrzeżonej pod rygorem nieważności”

albo:

“Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron”

UZUPEŁNIENIE TREŚCI UMOWY PRZEZ PRZEPISY USTAWY

 Wreszcie wskazać należy, że na skutek zawarcia przez strony umowy pomiędzy jej stronami powstaje stosunek prawny (ogólnie rzecz ujmując stosunek ten określa prawa i obowiązki stron). Jednakże stosunek ten regulowany jest nie tylko samą treścią umowy, tzn. strony wiążą nie tylko postanowienia zawartej umowy, ale także właściwe przepisy ustawy. To jakie to są przepisy zależy tak naprawdę od tego jaka umowa została zawarta. Jeśli np. strony zawarły umowę sprzedaży, to do ustalenia ich praw i obowiązków zastosowanie będą mieć nie tylko postanowienia samej umowy, ale także przepisy Kodeksu cywilnego regulujące umowę sprzedaży, jak również przepisy ogólne Kodeksu cywilnego.

Jest tak dlatego, że art. 56 Kodeksu cywilnego stanowi, że czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.

Tym samym zawierając umowę, żeby ustalić swoją sytuację prawną, nie można ograniczyć się wyłącznie do lektury postanowień umownych. Trzeba również sięgnąć po przepisy prawa.

Z tego też powodu, jak wyżej to wskazano, nie ma potrzeby umieszczania w umowie zapisu, że w sprawach nieuregulowanych zastosowanie mają przepis Kodeksu cywilnego. Wynika to wszakże już z ww. art. 56 k.c.

UZUPEŁNIENIE TREŚCI UMOWY PRZEZ WZORZEC UMOWY

Treść zawartej przez strony umowy uzupełniana jest nie tylko przez przepisy ustawy, ale również przez obowiązujący u danego przedsiębiorcy wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umowy, wzór umowy, czy regulamin. Warunkiem jest jednak, aby przed zawarciem umowy został on doręczony drugiej stronie. W razie, gdy posługiwanie się wzorcem było czymś normalnym przy zawieraniu tego typu umów, to wzorzec ten wiąże drugą stronę także wtedy (a więc mimo braku jego doręczenia), gdy druga strona mogła się z łatwością dowiedzieć o jego treści. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udziałem konsumenta, chyba że chodzi o umowy powszechnie zawierane w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego.

Ustawodawca wprowadził przy tym zasadę pierwszeństwa umowy w stosunku do wzorca umowy. Oznacza to, że w razie sprzeczności pomiędzy treścią umowy a wzorcem, strony są związane umową. Innymi słowy wzorzec nie może zmieniać postanowień umownych, a jedynie może je uzupełniać. Gdy natomiast wzorzec umowy reguluje daną kwestię odmiennie niż sama umowa, to w tym zakresie nie ma on zastosowania.

W przypadku natomiast gdy obie strony umowy są przedsiębiorcami i stosują różne wzorce umowy, to zawarta przez nich umowa nie obejmuje tych postanowień wzorców, które są ze sobą sprzeczne. W pozostałym zakresie umowa jest uzupełniana postanowieniami obu wzorców. Gdy po otrzymaniu oferty zawarcia umowy strona niezwłocznie zawiadomi, że nie zamierza zawierać umowy na takich warunkach, to do zawarcia umowy nie dojdzie.

SPRZECZNOŚĆ UMOWY Z PRZEPISAMI USTAWY

Na koniec wskazać należy, że w przypadku kiedy zawierana przez strony umowa okaże się być sprzeczna z przepisami ustawy, albo będzie miała na celu jej obejście, to będzie ona nieważna, chyba że właściwy przepis szczególny przewidywać będzie inny skutek (np., że w miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wejdą odpowiednie przepisy ustawy).

Jeśli nieważnością jest dotknięta tylko część umowy, to umowa w pozostałej części pozostaje w mocy, chyba, że z okoliczności wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

ZAMIESZCZENIE W UMOWIE POSTANOWIEŃ NIEDOZWOLONYCH

 W przypadku zawierania przez przedsiębiorce umowy z konsumentem należy uważać na tzw. postanowienia niedozwolone (abuzywne). Postanowienia, które nie są indywidualnie uzgodnione z konsumentem (najczęściej są to postanowienia zaczerpnięte z wzorca umowy), jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie wiążą go. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Co przy tym istotne, nawet jeżeli konkretne postanowienie umowne, jako abuzywne (niedozwolone), nie wiąże konsumenta, to strony są związane umową w pozostałym zakresie. Często może to prowadzić do sytuacji niekorzystnych dla przedsiębiorcy.

INNE POLECANE ARTYKUŁY

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników. Poniżej przedstawiamy jeden z nich:

• Koronawirus a zawarte wcześniej umowy cywilnoprawne

*****

Współtworzący bloga adwokaci zajmują się przygotowywaniem umów dla Klientów z całej Polski.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Jakie elementy powinna zawierać umowa? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Jak zostało to zasygnalizowane w poprzednim artykule poświęconym zagadnieniu odsetek, mało który przedsiębiorca zdaje sobie sprawę z tego, że ustawa z 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (dalej: “u.t.z.t.h.”) przyznaje wierzycielowi szczególne uprawnienie wobec jego nierzetelnego dłużnika. Chodzi mianowicie o prawo do żądania od niego równowartości 40 euro stanowiącego zryczałtowaną rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

KIEDY PRZYSŁUGUJE PRAWO DO REKOMPENSATY

Na wstępie wskazać należy, że omawiane tu uprawnienie ma zastosowanie tylko do przypadków objętych ww. ustawą. Chodzi zatem o transakcje handlowe, których wyłącznymi stronami są przedsiębiorcy (katalog tych podmiotów jest szerszy, ale nie jest to miejsce na to, aby przytaczać go w całości). Przez transakcje handlowe – w rozumieniu ww. ustawy – rozumieć należy umowy, których przedmiotem jest m.in. sprzedaż towarów lub usług, zawarte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Spod ww. ustawy wyłączone są natomiast umowy zawierane przez przedsiębiorcę z konsumentami, jak i pomiędzy konsumentami. Przedmiotowa ustawa nie ma również zastosowania do przypadków kiedy obowiązek zapłaty należności wynika z innego niż umowa zdarzenia (np. deliktu). W tych przypadkach prawo do ww. rekompensaty nie przysługuje. Wyłączeń jest więcej, ale dotyczą one bardzo wąskich przypadków, a zatem nie ma potrzeby ich tu przytaczać.

Wracając natomiast do sedna, wierzycielowi (przedsiębiorcy), od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych (w skrócie od chwili upływu terminu płatności jego należności, przy założeniu że wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał w zamian zapłaty w umówionym terminie), przysługuje od dłużnika zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności (tak: art. 10 ust. 1 u.t.z.t.h.). Prawo do tej rekompensaty, w myśl art. 10 ust. 3 u.t.z.t.h., przysługuje od każdej transakcji handlowej, a zatem od każdej umowy sprzedaży towaru lub usług.

W praktyce obrotu gospodarczego nie często zdarza się, aby umowa sprzedaży była zawarta w formie pisemnej. Zazwyczaj bowiem wszelkie ustalenia dokonywane są ustnie, a jedynym dokumentem potwierdzającym fakt zawarcia umowy jest faktura VAT, wystawiana najczęściej po wykonaniu umowy przez sprzedawcę. W ocenie autora każdą taką fakturę VAT traktować należy jako osobną podstawę do naliczania ww. rekompensaty. Wszakże każda faktura VAT dotyczy odrębnej transakcji handlowej. Innymi słowy wspomniana rekompensata przysługuje od każdej faktury.

BRAK WYMOGU WYKAZANIA PONIESIENIA KOSZTÓW

Zaznaczyć przy tym należy, że dla domagania się ww. rekompensaty wierzyciel wcale nie musi wykazywać, że rzeczywiście jakieś koszty poniósł. Jak bowiem wskazał to Sąd Najwyższy w uchwale z 11 grudnia 2015 roku (sygn. Akt: III CZP 94/15), “rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 euro, przewidziana w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (…), przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione”.

Oznacza to, że wierzycielowi przysługuje ww. rekompensata już za sam fakt opóźnienia dłużnika w zapłacie należności wynikającej z transakcji handlowej. Uprawnienie to oderwane jest bowiem od spełnienia przez wierzyciela dodatkowych warunków, poza tym, że spełnił on swoje świadczenie i nabył prawo do żądania odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Jest to zatem uprawnienie, które nie zależy od tego, czy w konkretnej sytuacji wierzyciel poniósł jakikolwiek uszczerbek. Podobnie jak obowiązek zapłaty odsetek nie jest związany z koniecznością wykazywania, że wierzyciel poniósł szkodę i że niewykonanie świadczenia w terminie było spowodowane okolicznościami, za które dłużnik ponosił odpowiedzialność, także obowiązek zapłaty ww. rekompensaty nie jest zależny od tych okoliczności.

WYSOKOŚĆ REKOMPENSATY

Omawiana tu rekompensata wynosi 40 euro przeliczone na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne (tzn. nadszedł jego termin płatności). Średnie kursy euro ogłoszone przez NBP są dostępne na stronie NBP.

Żeby lepiej zobrazować sposób wyliczania rekompensaty posłużmy się następującym przykładem: przedsiębiorca A zawarł z przedsiębiorcą B umowę sprzedaży 100 sztuk długopisów. Po dostarczeniu towaru przedsiębiorca A wystawił fakturę VAT na kwotę 100 zł z terminem płatności na dzień 4 stycznia 2019 roku. Pomimo nadejścia terminu płatności przedsiębiorca B nie zapłacił ceny. W związku z tym przedsiębiorca A ma prawo do zryczałtowanej rekompensaty wyliczonej w następujący sposób:

40 x 4,30 zł (średni kurs euro z 31 grudnia 2018 roku) = 172 zł

PRAKTYCZNE ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z DOCHODZENIEM REKOMPENSATY

W przypadku kiedy dłużnik nie zapłaci dobrowolnie omawianej tu rekompensaty wierzyciel ma prawo dochodzić jej na drodze sądowej i to zarówno łącznie z należnością główną (czyli kwotą objętą niezapłaconą fakturą), jak też odrębnie.

W przypadku dochodzenia od dłużnika zapłaty łącznie ww. rekompensaty oraz należności głównej, pojawiają się następujące praktyczne zagadnienia.

Przede wszystkim, czy ww. rekompensata winna zostać wliczona do wartości przedmiotu sporu (dalej: “w.p.s.”), a tym samym, czy ma ona wpływ na wysokość opłaty od pozwu (opłata ta wynosi bowiem 5% w.p.s.). W ocenie autora ww. rekompensata nie powinna być wliczana do w.p.s. Wedle bowiem brzmienia art. 20 k.p.c., do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten wyłącza zatem świadczenia uboczne spod ustalania wysokości w.p.s. Omawiana tu rekompensata ma zaś właśnie charakter uboczny względem roszczenia głównego, tj. należności z transakcji handlowej.

W konsekwencji w ocenie autora, dla przejrzystości, należy w żądaniu pozwu wyodrębnić kwotę należności głównej oraz kwotę stanowiącą łączną sumę rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

Opierając się na praktyce autora wskazać należy, że powyższe stanowisko zostało zaakceptowane przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Odmienne stanowisko przyjął natomiast Sąd Okręgowy w Katowicach (uznał on bowiem, że ww. rekompensatę należy doliczyć do żądania głównego i również od tej rekompensaty należy wyliczyć opłatę od pozwu).

W związku z tym zalecany jest pragmatyzm, tzn. w przypadku kiedy wierzycielowi zależy bardzo na czasie (tzn. istnieje ryzyko, że dłużnik w najbliższym czasie będzie niewypłacalny), to bezpieczniejszym rozwiązaniem jest uiszczenie większej opłaty od pozwu, również w części przypadającej na ww. rekompensatę. Potem ewentualnie można próbować odzyskać część opłaty.

Inaczej sytuacja się ma jeśli ww. rekompensata dochodzona jest odrębnie. Wówczas to ona stanowi roszczenie główne, a zatem jej łączna suma stanowi w.p.s. i od takiej kwoty należy wyliczyć opłatę od pozwu.

NIEMOŻLIWOŚĆ WYŁĄCZENIA PRAWA DO REKOMPENSATY

Na koniec wskazać należy, że ustawodawca zagwarantował, że ww. rekompensaty nie da się umownie wyłączyć. Zgodnie bowiem z art. 13 u.t.z.t.h. postanowienia umowy wyłączające lub ograniczające uprawnienia wierzyciela lub obowiązki dłużnika, o których mowa m.in. w art. 10, są nieważne, a zamiast nich stosuje się przepisy ww. ustawy.

ZAKOŃCZENIE

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach między przedsiębiorcami i zawsze w przygotowywanych pozwach uwzględniają również dodatkowe 40 euro.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką lub adwokatem Michałem Śmiglem, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Dodatkowe 40 euro od faktury pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

W Polsce rynek samochodów używanych rozwija się bardzo prężnie. Kupując kilkuletnie auto powinniśmy być świadomi, że nie jest ono pełnowartościowe. To znaczy, że nie ma wszystkich właściwości, jakie ma nowy pojazd. Co więcej, z biegiem czasu jest ono bardziej podatne na powstawanie różnego rodzaju usterek. Oczywistym jest, że eksploatacja części mechanicznych powoduje ich naturalne zużywanie się. Każda część ma ograniczoną przejechanymi kilometrami wytrzymałość. I tu rodzi się pytanie – co kiedy wykryjemy usterki w używanym samochodzie? Czy kiedy taki używany pojazd po zakupie przestanie działać, mamy jakiekolwiek roszczenia wobec sprzedawcy?

Sprzedawca co do zasady odpowiada za wady

Na wypadek niezgodności rzeczy sprzedanej z umową (inaczej – usterek, wad), w kodeksie cywilnym przewidziana została instytucja tzw. rękojmi. Zgodnie z art. 556 k.c.:

Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną.

Kodeks cywilny nie ogranicza określonej w art. 556 k.c. odpowiedzialności sprzedawcy za wady rzeczy sprzedanej tylko do rzeczy nowych lub nieużywanych. Skoro zaś zgodnie z przyjętymi zasadami wykładni nie należy czynić rozróżnień tam, gdzie ustawa ich nie wprowadza, wobec tego trzeba przyjąć, że sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy nieużywanych i używanych. Pogląd taki, który nie był nigdy kwestionowany ani w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ani w piśmiennictwie prawniczym, odpowiada zasadniczemu celowi rękojmi, jakim jest ochrona interesów kupującego bez względu na winę sprzedawcy.

Brak odpowiedzialności za normalne zużycie

Sam fakt, że przedmiotem sprzedaży jest rzecz używana, nie pozostaje jednak bez wpływu na ocenę, czy kwestionowana przez kupującego wada może być uważana za wadę w rozumieniu art. 556 § 1 k.c. Przepis ten łączy bowiem odpowiedzialność z tytułu rękojmi tylko z taką wadą fizyczną, która zmniejsza wartość lub użyteczność rzeczy ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy, oraz gdy rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, lub rzecz została wydana kupującemu w stanie niezupełnym.

Przy kupnie rzeczy używanych kujący jest zazwyczaj przygotowany na to, że normalne zużycie rzeczy zawsze zmniejsza jej wartość, a przeważnie i użyteczność w stopniu zależnym od rodzaju rzeczy i celu, któremu ona służy. Dotyczy to zwłaszcza rzeczy, których używanie polega na eksploatacji mechanicznej. W takich wypadkach bowiem techniczne zużycie materiałów lub poszczególnych zespołów powoduje wcześniejsze awarie, nie zawsze możliwe do przewidzenia, a będące normalnym następstwem prawidłowego używania. Takie wady objęte są świadomością kupującego, znajdują ekwiwalent w niższej (od rzeczy nieużywanej) cenie kupna i mieszczą się w granicach podjętego przez kupującego ryzyka. Najbardziej bowiem prawidłowa eksploatacja rzeczy zawsze powoduje zmniejszenie jej wartości lub użyteczności. Naturalnie zwiększa się też w ten sposób niebezpieczeństwo awarii będącej normalnym następstwem takiej eksploatacji.

Odpowiedzialność za inne usterki

Inaczej przedstawia się sprawa, gdy jedna z wad określonych w art. 556 § 1 k.c. nie jest normalnym następstwem zmniejszonej wskutek używania wartości lub użyteczności (trwałości) rzeczy. Tego rodzaju wady objęte są rękojmią sprzedawcy.

Niestety nie mogę wam tutaj podać odpowiedzi z góry – co jest, a co nie jest normalnym następstwem użytkowania samochodu. Odpowiedź na pytanie, czy ujawniona wada jest normalnym następstwem prawidłowego używania rzeczy, wymaga z reguły wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły sądowy. W przypadku jednak samochodów używanych, szczególnie z dużą ilością przejechanych kilometrów, awaryjność znacznie wzrasta. Sądy sceptycznie podchodzą do roszczeń kupujących w takich przypadkach, chyba że chodzi o przypadki ewidentne.

Podsumowanie

Omawiana tutaj problematyka związana z wykryciem usterki w używanym samochodzie była przedmiotem oceny Sądu Najwyższego. W uchwale z 21 marca 1977 roku (sygn. akt: III CZP 11/77) wyraził on pogląd, że:

Określona w art. 556 § 1 k.c. odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne rzeczy sprzedanej odnosi się także do rzeczy używanych, nie obejmuje ona jednakże odpowiedzialności za takie zmniejszenie wartości lub użyteczności rzeczy, które jest normalnym następstwem jej prawidłowego używania.

Pomimo, że od podjęcia tej uchwały minęło przeszło 40 lat, to w dalszym ciągu jest ona aktualna i stosowana przez sądy powszechne.

***

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach z nieuczciwymi sprzedawcami z całej Polski.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Usterki w używanym samochodzie pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.