Komu przysługuje odszkodowanie za pobyt w więzieniu stalinowskim

Zgodnie z ustawą lutową odszkodowanie od Skarbu Państwa za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji przysługuje osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia albo wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego.

W pierwszej kolejności ustawa uprawnia zatem osoby represjonowane do starania się o odszkodowanie. To one wszakże odczuły – same na sobie – skutki działania państwa totalitarnego. Naturalną konsekwencją zatem uznania tamtych działań za bezprawne było uwzględnienie tych osób w kręgu uprawnionych.

Jak jednak wynika z przepisu – przed podjęciem starań o odszkodowanie należy uzyskać wyrok w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyroku z czasów PRL. Jest to tzw. przedsąd. Sąd musi formalnie zweryfikować, czy wyro faktycznie był niesprawiedliwy i jako taki kwalifikuje się do unieważnienia. Jak pisaliśmy poprzednio – uzyskanie odszkodowania to dopiero ostatni etap postępowania.

Czy rodzina może starać się o odszkodowanie za pobyt bliskiego w więzieniu komunistycznym?

W razie śmierci osoby represjonowanej uprawnienie to przechodzi na jej małżonka, dzieci i rodziców. Ustawodawca mając świadomość tego, że od zdarzeń, które są podstawą roszczeń odszkodowawczych upłynęło wiele lat, a także że nie wszyscy represjonowani przeżyli więzienie, czy tortury przyznał usprawnienie do domagania się oczyszczenia dobrego imienia osoby represjonowanej oraz starania się o odszkodowanie jej osobom najbliższym. Oznacza to, że bliska rodzina represjonowanego także może starać się o zadośćuczynienie za więzienie stalinowskie.

Kancelaria reprezentuje osoby uprawnione w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczenia oraz o odszkodowanie. Szybki kontakt z prawnikami możliwy jest za pośrednictwem formularza:

Osoby uprawnione do odszkodowania za więzienie stalinowskie mogą zgłaszać się do kancelarii adwokackiej reprezentującej klientów na terenie całej Polski: w Krakowie, Warszawie, Kielcach, Katowicach, Rzeszowie, Gdańsku, Radomiu, Koszalinie, Łodzi, Wrocławiu.

Artykuł Kto może ubiegać się o odszkodowanie za więzienie komunistyczne? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

W przestrzeni publicznej pojawiają się czasami artykuły dotyczące wielomilionowych odszkodowań za komunistyczne więzienie. W zeszłym roku media donosiły o wysokim odszkodowaniu za więzienie w czasach stalinowskich. Chodziło o przeszło pięć milionów złotych dla bliskich Stanisława Dobiesa, rolnika z mazowieckiej wsi, który w ostatnich latach wojny i zaraz po niej udzielał schronienia partyzantom z oddziału Kazimierza Dyksińskiego „Kruczka”. Więzienie stalinowskie nie dość, że samo w sobie było bardzo ciężkim doświadczeniem, to w tym konkretnym przypadku łączyło się z jeszcze ze znęcaniem się fizycznym i psychicznym nad aresztowanym.

Każda sytuacja jest inna, dlatego nie ma sztywno określonej przez ustawodawcę kwoty odszkodowania, której można domagać się za więzienie w czasach PRL. Ustawodawca w pewnym momencie takie widełki wprowadził, ale zostały one zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny. O tym, co wpływa na wysokość odszkodowania w konkretnym wypadku napiszemy w kolejnym wpisie. Warto jednak pamiętać, że to uprawnieni powinni udowodnić rozmiar szkód materialnych i krzywd, które wiązały się z pobytem w więzieniu komunistycznym.

Możliwość ubiegania się o odszkodowanie za pobyt w więzieniu komunistycznym wprowadzono stosunkowo wcześnie, bo już na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Już sama nazwa ustawy sugeruje, że w pierwszej kolejności jej celem jest przerwanie bezprawia.

Zgodnie z ustawą uznaje się za nieważne orzeczenia wydane przez polskie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości lub przez organy pozasądowe w okresie od rozpoczęcia ich działalności na ziemiach polskich, począwszy od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1989 r., jeżeli czyn zarzucony lub przypisany był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego albo orzeczenie wydano z powodu takiej działalności, jak również orzeczenia wydane za opór przeciwko kolektywizacji wsi oraz obowiązkowym dostawom.

Stalinowskie więzienie odszkodowanie

W ramach świadczonych usług kancelaria podejmuje się reprezentowania osób represjonowanych w PRLu. Postępowanie jest wieloetapowe, a zaczyna się dokładnym ustaleniem stanu faktycznego i zgromadzeniem potrzebnej dokumentacji. Pomoc prawnika może się okazać potrzebna już na pierwszym etapie sprawy. Dlatego przygotowaliśmy specjalny formularz, który umożliwia szybki kontakt z kancelarią:

Kancelaria adwokacka z siedzibą w Krakowie świadczy usługi na terenie całej Polski. Prawnicy reprezentują Klientów z Krakowa, Warszawy, Katowic, Kielc, Gdańska i innych miast.

Artykuł Odszkodowanie za pobyt w więzieniu komunistycznym pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Wypadek ze skutkiem śmiertelnym

Według kodeksu karnego wypadek drogowy ze skutkiem śmiertelnym to przestępstwo – zagrożone karą jako występek. Zgodnie z art. 177 kodeksu karnego:

„§ 1. Kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8″.

Zgodnie z policyjnymi statystykami – ilość tego typu przestępstw systematycznie spada, niemniej jednak w dalszym ciągu jest zbyt wysoka. W 2020 roku stwierdzono ich ponad 10.500 przy prawie 18.000 wszczętych postępowaniach. Zatrważające, że codziennie wszczynanych jest średnio po 50 podobnych, często tragicznych, spraw. To tylko pokazuje, że jako uczestnicy ruchu drogowego nie odrobiliśmy lekcji z uważności. Nie jesteśmy wystarczająco ostrożni. Dlatego tak istotne jest promowanie kampanii społecznych zachęcających do bezpiecznej jazdy i przestrzegających przed negatywnymi – nieodwracalnymi – skutkami wypadków. Na nas szczególne wrażenie wywarły ostatnie spoty przygotowane przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Drogowego dostępne choćby tutaj:

Niestety często sprawca wypadku sprawę zdaje sobie dopiero po fakcie, kiedy już nic nie można zrobić.

Warto pamiętać, że przestępstwo może popełnić każdy uczestnik ruchu – zarówno pieszy, rowerzystka jak i kierujący pojazdem. Z odpowiedzialności nie zwalnia również fakt, że sprawcą wypadku był kierujący pojazdem uprzywilejowanym – o wypadkach takich pisaliśmy już kilka lat temu w tym artykule. Opisywaliśmy również występujący bardzo często wypadek podczas skrętu w lewo, który jest szczególnie niebezpieczny dla kierującego pojazdem skręcającym (osoba taka jest bezpośrednio narażona na uderzenie). Opisywaliśmy również niebezpieczne w skutkach potrącenie rowerzysty.

Odszkodowanie za śmierć najbliższego w wypadku

Niezależnie od tego, kto jest sprawcą wypadku oprócz odpowiedzialności karnej opisanej powyżej, osoba taka ponosi dodatkowo odpowiedzialność cywilną. Odpowiedzialność odszkodowawcza, bo o nią chodzi, polega na zrekompensowaniu przez sprawcę wypadku wszystkich negatywnych konsekwencji zdarzenia.

Zgodnie z art. 446 kodeksu cywilnego:

§ 1. Jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł.

§ 2. Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.

§ 3. Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

§ 4. Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Z przytoczonego przepisu wynika, że sprawca wypadku powinien pokryć koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł. Dodatkowo ustawodawca przewidział możliwość nałożenia na sprawcę obowiązku wypłaty renty dla osób pozostających na utrzymaniu zmarłego. Tak jak podaliśmy powyżej – ustawodawca dąży do tego, by poszkodowani nie odczuli negatywnych konsekwencji finansowych wypadku, w którym stracili najbliższego.

Oprócz renty najbliższym członkom rodziny zmarłego przysługuje dodatkowe (jednorazowe) odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Chodzi o sytuacje, w której np. zmarły rodzic nie pomoże już w wyprawieniu wesela lub zakupie mieszkania, czy budowie domu.

Niezależnie od powyższego najbliższym członkom rodziny zmarłego przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie. Jest to rekompensata za krzywdę, którą wywołuje strata osoby najbliższej. Należna suma ma w domyśle w jakiś sposób zrekompensować utratę najbliższego członka rodziny. Żadne pieniądze nie zastąpią zmarłej osoby, dlatego bardzo trudno jest wycenić rozmiar krzywd w pieniądzu.

Poczucie żalu, straty, osamotnienia i wywołane nimi cierpienia psychiczne są elementami składającymi się na ogólny zakres krzywdy związanej ze śmiercią osoby bliskiej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt: I ACa 786/15).

Z uwagi na niemajątkowy charakter krzywdy (rozmiaru cierpień fizycznych i psychicznych) nie jest możliwe ścisłe określenie jej w pieniądzu. Wysokość zadośćuczynienia powinna jednak odpowiadać rozmiarowi krzywdy, ponieważ świadczenie to ma stanowić ekwiwalent cierpień. Dla wysokości zadośćuczynienia nie jest prawnie relewantna sytuacja majątkowa zobowiązanego (dłużnika). Nie istnieje zatem tego rodzaju zależność, że bardziej zamożny zobowiązany powinien być obciążony obowiązkiem pokrycia szkody w większym wymiarze (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 maja 2016 r., sygn. akt: V ACa 749/15).

O tym co wpływa na wysokość zadośćuczynienia i od czego zależy wysokość odszkodowania napiszemy w kolejnym artykule z tej serii. W razie natomiast, gdyby potrzebowali Państwo pomocy w uzyskaniu świadczeń należnych w związku z wypadkiem, w którym śmierć poniosła osoba najbliższa, prawnicy kancelarii reprezentujący klientów w sprawach odszkodowawczych pozostają do Państwa dyspozycji pod numerem telefonu 790 494 135. Kontakt możliwy jest również za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Adwokaci – członkowie kancelarii Śmigiel, Zawartka, Walkiewicz – adwokacki reprezentują klientów w sporach z towarzystwami ubezpieczeniowymi i sprawcami wypadków na terenie całej Polski. Prawnicy prowadzą sprawy o odszkodowania w Krakowie, Warszawie, Katowicach, Kielcach, Radomiu i innych miastach. Zapraszamy do kontaktu.

Artykuł Odszkodowanie za śmierć członka rodziny w wypadku pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Raporty statystyczne z ilości wypadków można odnaleźć na stronach Policji: http://statystyka.policja.pl/st/ruch-drogowy/76562,Wypadki-drogowe-raporty-roczne.html. Wynika z nich, że tylko w 2019 roku było ponad 30.000 zgłoszonych wypadków, w których śmierć poniosło prawie 3.000 osób, a rannych zostało przeszło 35.000 osób. Te liczby zatrważają.

Należy się zastanowić, czy wszyscy mamy świadomość przysługujących nam praw w związku z zaistniałym zdarzeniem drogowym? Wydaje się, że niezupełnie. Dlatego dzisiejszym artykułem rozpoczynamy serię wpisów na temat roszczeń, które przysługują poszkodowanym w wypadkach drogowych lub ich najbliższym.

Ubezpieczenie OC, a odszkodowanie za wypadek drogowy

Przeważająca większość osób wie, że mówiąc kolokwialnie każdy pojazd musi posiadać ważną polisę ubezpieczenia OC, aby mógł legalnie poruszać się po polskich drogach. Z czym to się jednak w rzeczywistości wiąże?

Ubezpieczenie OC z jednej strony chroni kierującego pojazdem przed negatywnymi skutkami finansowymi spowodowanego wypadku. To bowiem towarzystwo ubezpieczeniowe pokryje wszelkie roszczenia poszkodowanego wynikające z wypadku. Odszkodowania są czasami bardzo wysokie, co mogłoby zrujnować finansowo sprawcę wypadku. Z drugiej strony daje pokrzywdzonemu możliwość – w zamyśle – szybkiego i bezproblemowego uzyskania środków potrzebnych do naprawienia szkody. Towarzystwo ubezpieczeniowe jest podmiotem wypłacalnym, działającym w oparciu o przepisy prawa i wewnętrzne procedury.

Oprócz tradycyjnej kolizji drogowej, za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą:

1. przy wsiadaniu do pojazdu mechanicznego i wysiadaniu z niego
2. bezpośrednio przy załadowaniu i rozładowaniu pojazdu mechanicznego,
3. podczas zatrzymania, postoju lub garażowania.

W Polsce przyjęto model ubezpieczenia samochodu, a nie kierowcy. Oznacza to, że ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.

Prawo do odszkodowania za wypadek drogowy

Prawo do odszkodowania za wypadek drogowy obejmuje z jednej strony szkody materialne. Chodzi głównie o koszty naprawy samochodu, koszty części zamiennych, czy koszty wynajmu samochodu zastępczego na czas naprawy. Mam wrażenie, że o tym wiedzą wszyscy – naturalne jest bowiem, że jeżeli ktoś mi coś zepsuł, to powinien to naprawić. Nie mogę ponosić przecież negatywnych konsekwencji czyjegoś zachowania.

Odszkodowanie to ma w założeniu doprowadzić do odzyskania utraconej w wyniku wypadku wartości uszkodzonej rzeczy (pojazdu, ale także np. odzieży, czy przewożonego towaru).

Z drugiej strony mamy szkodę niematerialną określaną mianem krzywdy.

Krzywda to wszelkie cierpienia fizyczne i psychiczne, które są następstwem wypadku. Oznacza to, że przysługują one gdy dojdzie do śmierci poszkodowanego w wypadku, ale także gdy konsekwencją zdarzenia drogowego będzie uszkodzenie ciała, czy rozstrój zdrowia.

Przykładowo – ilu z Czytających wiedziało, że za często pojawiający się przy uderzeniu w tył samochodu uraz kręgów szyjnych (tzw. whiplash injury) poszkodowanemu przysługuje odszkodowanie w wysokości ok. 7.000 zł?

Co przy tym ważne najczęściej wystąpienie krzywdy łączyć się będzie z powstaniem szkody. Wszak nawet w przypadku urazu kręgów szyjnych konieczna będzie wizyta w szpitalu, zakup kołnierza, czy skorzystanie z rehabilitacji. Wszystkie tak powstałe koszty również poszkodowany może odzyskać od ubezpieczyciela sprawcy wypadku.

***

Bazując na swoim doświadczeniu prawnicy – adwokaci współtworzący bloga www.maszprawo.edu.pl rozpoczynają serię artykułów dotyczącą kwestii odszkodowania za wypadek na drodze. Wszystkie będzie można znaleźć w sekcji: MASZ PRAWO DO ODSZKODOWANIA.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

W ramach inicjatywy społecznej analizujemy zdarzenia, w których Państwo uczestniczyliście, pod kątem roszczeń przysługujących poszkodowanym.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują poszkodowanych w sporach z ubezpieczycielami głównie z terenu południowej Polski – w Krakowie, w Kielcach, w Katowicach i w Rzeszowie. Prawnik obsługujący poszkodowanych w sporach z Towarzystwem Ubezpieczeniowym. Kancelaria do uzyskania odszkodowania. Kancelaria odszkodowawcza.

Kompleksowa obsługa prawna poszkodowanych w wypadkach. Pomoc prawną świadczymy dla pokrzywdzonych m.in. w całym województwie małopolskim: Kraków, Tarnów, Nowy Sącz. Olkusz, Oświęcim, Chrzanów, Bochnia, Nowy Targ, Gorlice, Zakopane, Skawina, Andrychów, Wadowice, Wieliczka, Dobczyce, Limanowa. Proszowice oraz w całym województwie śląskim: Katowice, Jaworzno, Sosnowiec, Dąbrowa Górnicza, Rybnik, Gliwice, Bytom, Siemianowice, Będzin, Mysłowice, Chorzów, Tychy. Nasi Prawnicy posiadają odpowiednie doświadczenie, aby świadczyć usługi prawne na wysokim poziomie.

Artykuł Prawo do odszkodowania za wypadek drogowy pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.