W czasie pandemii koronawiursa wzrosła liczba przypadków stosowania przemocy przez jednego małżonka wobec domowników. Było to spowodowane m.in. zbyt długim przebywaniem ze sobą w warunkach izolacji domowej. Stąd postanowiliśmy w niniejszym artykule przybliżyć trochę kwestię odpowiedzialności karnej za znęcanie się nad domownikami. 

PRZESTĘPSTWO ZNĘCANIA

W kodeksie karnym przewidziane zostało przestępstwo tzw. znęcania się.

W myśl art. 207 § 1 k.k.:

Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Jednocześnie, surowszą odpowiedzialność karną, zagrożoną karą od 6 miesięcy do lat 8, przewidziano w przypadku znęcania się nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny.

W przypadku kiedy znęcanie się połączone byłoby ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlegałby karze od roku do lat 10.

Wreszcie, jeśli ofira targnęłaby się na własne życie (podjęłą próbę samobójczą), to wówczas sprawca podlegałby karze od lat 2 do 12.

ZNĘCANIE SIĘ

Znęcanie to zachowanie polegające na zadawaniu drugiej osobie cierpienia, czynieniu jej życia uciążliwym. Jest to aktywność sprowadzająca się do zadawania poważnego bólu fizycznego lub dotkliwych cierpień moralnych. Może ona przybrać postać działania jak i zaniechania. Znęcanie zakłada pewną dominację sprawcy nad ofiarą. Z uwagi na to, że znęcanie jest pojęciem niedookreślonym, to w zależności od sytuacji może ono przybrać przeróżną postać, jeśli tylko nacechowane jest zamiarem krzywdzenia fizycznego lub moralnego.

Wyróżnia się dwie postacie znęcania:

• znęcanie fizyczne,
• znęcanie psychiczne.

O tym, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia ze znęcaniem, decyduje obiektywna ocena, a nie subiektywne odczucie ofiary. Oznacza to, że od hipotetycznego odczucia przeciętnego człowieka zależeć będzie przyjęcie lub odrzucenie wystąpienia znęcania. 

ZNĘCANIE FIZYCZNE

Znęcanie fizyczne polega na zadawaniu cierpień fizycznych, poważnego bólu fizycznego. Najczęściej polega to na:

• biciu,
• popychaniu,
• kopaniu, 
• wykręcaniu rąk,
• ciągnięciu za włosy,
• wyrywaniu włosów,
• przypalaniu papierosem,
• duszeniu,
• rzucaniu przedmiotami,
• głodzeniu (odmawianiu pożywienia),
• oziębianiu ciała (nieogrzewaniu mieszkania albo zmuszaniu do przebywania na zimnie).

Nie rzadko w danym przypadku możemy mieć do czynienia z więcej niż jedną postacią znęcania fizycznego.

ZNĘCANIE PSYCHICZNE

Z kolei znęcanie psychiczne polega na zadawaniu dotkliwych cierpień moralnych. Może to polegać na:

• dręczeniu,
• powodowaniu dyskomfortu psychicznego,
• wzbudzaniu poczucia zagrożenia, niepokoju, obawy (np. zabieranie emerytury osobie starszej, czy wynagrodzenia małżonkowi i pozbawianie ich w ten sposób samodzielności),
• lżeniu,
• wyszydzaniu,
• prowokowaniu do kłótni, celowym wyprowadzeniu z równowagi,
• grożeniu,
• straszeniu,
• poniżaniu, upokarzaniu,
• znieważaniu,
• śledzeniu,
• używaniu inwektyw (wulgaryzmów),
• uprzykrzaniu życia i czynieniu na złość (np. odkręcaniu wody w mieszkaniu, trzaskaniu drzwiami, włączaniu światła w późnych godzinach nocnych, hałasowaniu w pomieszczeniach, w których śpi pokrzywdzony).

W rzeczywistości bardzo często znęcanie psychiczne występuje obok znęcania psychicznego, przy czym obie te formy przejawiają się wieloma różnymi zachowaniami.

SZCZEGÓLNE OKRUCIEŃSTWO

O szczególnym okrucieństwie, od którego zależy surowsza odpowiedzialność, może świadczyć częstotliwość i intensywność zachowania sprawcy, jak również rodzaj i sposób jego zachowania. Chodzi o wyjątkowo drastyczne i odrażające zachowania. Wszystko zależeć będzie jednak od okoliczności konkretnego przypadku, gdyż powinno ono być odnoszone do osoby ofiary, jej stanu fizycznego i psychicznego. Przykładowo za przyjęciem szczególnego okrucieństwa może przemawiać m.in. niepełnosprawność czy wiek ofiary (małe dzieci i starcy są bardziej bezbronni).

Przyjmuje się, że przestępstwo znęcania ma charakter wieloczynowy, co oznacza, że o jego popełnieniu można mówić, jeśli przez pewien czas sprawca wielokrotnie dopuszczał się zachowań stanowiących przejawy znęcenia. Chodzi o pewną powtarzalność zachowań sprawcy. Przez znęcanie się należy rozumieć zazwyczaj systematycznie powtarzające się zachowania złożone z jedno lub wielorodzajowych czynności stanowiących przejawy znęcania fizycznego lub psychicznego. Dopiero całość takiego postępowania stanowi przestępsto znęcania. Same poszczególne zachowania nie muszą stanowić przestępstw. O popełnieniu przestępstwa znęcania można mówić także wtedy kiedy, co prawda pojedyncze zachowania sprawcy ocenione zostałyby jako legalne, to jednak łącznie suma tych zachowań – z powodu ich nacechowania złośliwością i wolą upokorzenia, poniżenia ofiary – kwalifikowana jest jako znęcanie.

Przyjmuje się jednak, że wyjątkowo, za przestępstwo znęcania się można uznać również postępowanie ograniczone do jednego zdarzenia zwartego czasowo i miejscowo, lecz odznaczającego się intensywnością zadawania dolegliwości fizycznych lub psychicznych, zwłaszcza jeśli złożone jest z wielu aktów wykonawczych rozciągniętych w czasie (jedno zdarzenie trwało przez dłuższy czas) albo też wywołuje dolegliwość trwającą dłuższy czas.

SKUTKI ZNĘCANIA

Dla uznania, że doszło do popełnienia przestępstwa znęcania nie zawsze sprawca musi spowodować jakiś skutek w postaci uszkodzenia ciała ofiary (np. złamanie jakiejś części ciała). Jednakże w przypadku kiedy znęcanie pociągnęłoby za sobą jakieś skutki w postaci uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, to wówczas sprawca odpowiadałby zarówno za przestępstwo znęcania jak i za spowodowanie takiego skutku.

ŚCIGANIE

Przestępstwo znęcania ścigane jest w tzw. trybie publicznoskargowym. Oznacza to, że w tego typu sprawach rolę oskarżyciela pełni przede wszystkim prokurator, a sam pokrzywdzony może, ale nie musi, aktywnie uczestniczyć w postępowaniu. Istotnym jest jednak, że pokrzywdzony musi wcześniej złożyć – ustnie lub pisemnie – zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa znęcenia. Bez tego bowiem prokurator, nie będąc niczego świadomym, nie będzie wszczynał żadnego postępowania. 

INNE POLECANE ARTYKUŁY

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników:

• Rozwód
• Eksmisja małżonka ze wspólnie zajmowanego lokalu
• Koronawirus a alimenty,
• Jak wygląda sprawa o alimenty

*****

Adwokaci reprezentują przed organami ścigania oraz sądami zarówno ofiary, jak i oskarżonych o przestępstwa znęcania. W razie jakichkolwiek pytań, ewentualnie potrzeby pomocy w tego typu sprawach, zapraszamy do skorzystania z formularza kontaktowego:

Artykuł Znęcanie się przez małżonka. Przemoc domowa. pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Nierzadko zdarza się, że nawet pomimo uzyskania prawomocnego nakazu zapłaty lub wyroku zasądzającego od dłużnika, działającego w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, dochodzoną w pozwie należność pieniężną, a następnie wszczęcie wobec spółki egzekucji, roszczenia wierzyciela nie zostaną zaspokojone. Bardzo często bowiem majątek spółki okazuje się być niewystarczający lub nie ma go praktycznie w ogóle, przez co komornik umarza wszczęte wobec spółki postępowanie egzekucyjne pomimo braku wyegzekwowania całości należności wierzyciela (bezskuteczna egzekucja częściowo lub całkowicie).

MOŻLIWOŚĆ POZWANIA CZŁONKÓW ZARZĄDU

Wielu nie jest jednak świadomych, że bezskuteczna egzekucja wobec spółki z o.o. nie oznacza jeszcze, że nie ma już żadnych szans na odzyskanie pieniędzy. Z pomocą przychodzi bowiem ustawodawca, który w art. 299 § 1 k.s.h. postanowił, że jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.

Z powyższego wynika zatem prosty wniosek, że w przypadku kiedy egzekucja wobec spółki nie przyniesienie oczekiwanego rezultatu pozwać należy członków zarządu dłużnej spółki.

KOGO KONKRETNIE MOŻNA POZWAĆ?

Pytanie, jakie w tym miejscu od razu się nasuwa, to, których członków zarządu należy pozwać?

Odpowiedzialność na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. ponoszą osoby, które były członkami zarządu spółki w czasie istnienia zobowiązania (ściślej rzecz ujmując – w czasie istnienia podstawy tego zobowiązania, np. umowy), którego egzekucja okazała się nieskuteczna, przy czym nie jest istotne, czy wierzytelność wobec spółki była wymagalna za kadencji danego członka zarządu, ani też, czy została stwierdzona w tym czasie wyrokiem/nakazem zapłaty, ani tym bardziej, czy w czasie pozostawania przez tę osobę w zarządzie egzekucja okazała się bezskuteczna. Ważnym jest tylko, żeby w chwili kiedy dana osoba była jeszcze członkiem zarządu zaistniały podstawy do ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego wobec spółki, a mimo to nie wystąpiono ze stosownym wnioskiem. Podstawy do złożenia takiego wniosku (niewypłacalność spółki) mogą zresztą występować nawet przed powstaniem zobowiązania wierzyciela, którego egzekucja później okazała się być bezskuteczna. Przewidziana w art. 299 § 1 k.s.h. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje bowiem zobowiązania spółki istniejące w chwili powstania przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jak też zobowiązania powstałe dopiero po spełnieniu się tych przesłanek.

W związku z tym, jeżeli od momentu zawarcia umowy z wierzycielem skład zarządu dłużnej spółki był ciągle ten sam, to osoby te ponoszą odpowiedzialność na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. Jeżeli natomiast skład zarządu uległ zmianie po powstaniu zobowiązania (tzn. po zawarciu umowy), to oprócz aktualnych członków zarządu, również poprzedni członkowie zarządu ponosić będą odpowiedzialność, jeżeli w chwili ustąpienia przez nich ze stanowiska już zachodziły podstawy do ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego wobec spółki.

Jest tak dlatego, że odpowiedzialność członków zarządu z art. 299 § 1 k.s.h. stanowi sankcję za kierowanie sprawami spółki w sposób niekorzystny dla wierzyciela, który doprowadził do bezskuteczności przysługującej mu wierzytelności, czego wyrazem był brak złożenia we właściwym czasie wniosku o upadłość lub o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego wobec spółki.

W związku z tym odpowiedzialność przewidzianą w powołanym przepisie ponoszą osoby, które były członkami zarządu w czasie właściwym dla ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego. Objęcie tych osób odpowiedzialnością także za niewymagalne zobowiązania spółki, uzasadniona jest tym, że ogłoszenie upadłości, o które członek zarządu powinien był wystąpić w celu przeciwdziałania bezskuteczności egzekucji, spowodowałoby wymagalność także zobowiązań niemających dotychczas tej cechy. Stąd chodzi zarówno o uprzednich, jak i obecnych członków zarządu.

Istotnym jest jednak, że członkowie zarządu nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe po zakończeniu pełnienia przez nich funkcji, co jednak nie oznacza, że data ta powoduje ustanie ich odpowiedzialności za zobowiązania, które powstały przed tą datą.

Dodać przy tym trzeba, że z faktu, iż członek zarządu jest równocześnie wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie wynika jego zwolnienie z odpowiedzialności na podstawie w art. 299 § 1 k.s.h. (tak. wyrok SN z 14 lutego 2003 roku, sygn. akt: IV CKN 1779/00).

Wreszcie wskazać należy, że pozew może być również skierowany wobec tzw. „figuranta”. Osoba, która bez przymusu, groźby lub podstępu, wyraziła zgodę na powołanie go do zarządu spółki, ze świadomością, że pełnić będzie jedynie rolę „figuranta”, a następnie godziła się na taki stan rzeczy, w pełni ponosi ryzyko działalności takiej spółki, a w konsekwencji odpowiedzialność za długi spółki. Oddanie faktycznego zarządu spółką osobie spoza zarządu nie zwalnia takiej osoby od odpowiedzialności, w szczególności za niezgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o upadłość lub o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego wobec spółki.

Co oczywiste, członkiem zarządu jest zarówno Prezes Zarząd, Wiceprezes, jak i zwykły członek zarządu. Wobec tego, że ich odpowiedzialność jest solidarna, można pozwać każdego z nich z osobna, wszystkich razem, jak też tylko część z nich.

W praktyce decyzję odnośnie tego kogo faktycznie pozwać podjąć należy w oparciu o informację odnośnie sytuacji majątkowej tych osób. Nie ma bowiem sensu pozywać kogoś, jeżeli oczywistym jest, że dana osoba nie ma żadnego majątku. W tym wypadku wierzyciel zyskałby jedynie dodatkowy kawałek papieru, który w rzeczywistości nie niósłby za sobą żadnej wartości.

PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI CZŁONKÓW ZARZĄDU

Przesłanki odpowiedzialności członków zarządu są tak naprawdę tylko dwie. Pierwsza to istnienie, w czasie kiedy pozwany był członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nieuregulowanego zobowiązania tej spółki, stwierdzonego w tym czasie lub później tytułem egzekucyjnym (wyrokiem/nakazem zapłaty) wydanym na rzecz powoda. Druga to bezskuteczność egzekucji tego zobowiązania wobec spółki. Obie te przesłanki musi wykazać powód w pozwie.

Co do zasady wykazanie pierwszej z tych przesłanek polegać będzie na przedłożeniu do sądu tytułu wykonawczego (tj. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku/nakazu zapłaty) zwróconego przez komornika. Komornik zwracając taki tytuł wskazuje jaką należność wyegzekwował od dłużnika, o ile oczywiście w ogóle się to udało, co pozwoli ustalić w jakiej wysokość owo zobowiązanie nadal istnieje.

W przypadku kiedy skład zarządu dłużnej spółki ulegał zmianie niezbędnym będzie również przedłożenie dowodów wskazujących na datę powstania zobowiązania (np. umowę lub fakturę) i odpis zupełny krs dotyczący dłużnej spółki (dostępny na stronie https://ekrs.ms.gov.pl/web/wyszukiwarka-krs), z którego wynikać będzie skład osobowy zarządu spółki na przestrzeni lat. W ten sposób będzie możliwym wykazanie, że pozwany był członkiem zarządu w chwili istnienia danej wierzytelności.

Z kolei druga z ww. przesłanek, tj. bezskuteczność egzekucji, najczęściej wykazywana będzie za pomocą stosownego postanowienia komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wszakże owo postępowanie prowadzone wobec spółki zakończyło się umorzeniem na skutek jego bezskuteczności.

Zasygnalizować jednak należy, że nie uzasadnia odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. sytuacja kiedy wierzyciel nie uzyskuje zaspokojenia ze względu na zaniechanie podjęcia egzekucji przeciwko spółce w stosownym czasie (tzn. zawinione opóźnienie w przeprowadzeniu tego postępowania), jak też nieskierowanie jej do całego majątku spółki. Wymaganie bezskuteczności egzekucji do całego majątku spółki nie może być jednak rozumiane dosłownie. Nie ma potrzeby kierowania egzekucji do tych składników majątku spółki, z których uzyskanie zaspokojenia jest w istniejących okolicznościach faktycznych nierealne.

CZEGO MOŻNA SIĘ DOMAGAĆ OD CZŁONKÓW ZARZĄDU

W pozwie skierowanym przeciwko członkom zarządu na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. można domagać się zapłaty:

• kwoty odpowiadającej wysokości zobowiązania spółki z tytułu należności głównej (np. zapłaty wynagrodzenia/ceny),
• skapitalizowanych odsetek za opóźnienie / odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty wskazanej w punkcie 1),
• kosztów postępowania sądowego,
• kosztów postępowania egzekucyjnego,

które nie zostały zaspokojone z majątku spółki. Zasygnalizować należy, że w przypadku kiedy powód chce, aby roszczenie wobec członka zarządu objęło również niewyegzekwowane od spółki odsetki za opóźnienie / odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych od należności głównej objętej wyrokiem/nakazem zapłaty, to zobowiązany jest zsumować te odsetki i wyrazić je kwotowo.

Cała należność, o której mowa powyżej, musi zostać zsumowana i w ten sposób stanowić będzie należność główną dochodzoną przeciwko pozwanemu członkowi zarządu. Od kwoty tej powód ma prawo naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie (nie można ich mylić z odsetkami od należności głównej przysługującej wobec spółki). Stąd też czasem zasadnym jest, aby przed skierowaniem pozwu do sądu, wezwać członka zarządu do zapłaty powyższej należności. W ten sposób szybciej rozpocznie biec termin, od którego należy naliczać odsetki. Wówczas jednak należy wziąć pod uwagę to, że w ten sposób członek zarządu zyska wiedzę o planowanych wobec niego czynnościach i być może podejmie działania mające na celu ukrycie majątku.

DO JAKIEGO SĄDU KIEROWAĆ SPRAWĘ

Sprawy o roszczenia dochodzone na podstawie art. 299 § 1 k.s.h. są sprawami gospodarczymi, tym samym podlegają one rozpoznaniu przez wydziały gospodarcze sądów rejonowych i okręgowych.

O tym czy sprawę rozpoznawać będzie sąd rejonowy, czy okręgowy, decydować będzie wysokość żądanej kwoty. Jeśli żądanie będzie ponad 75.000,00 zł, to sprawa podlegać będzie kognicji sądu okręgowego. Sprawa o niższą kwotę rozpoznawana będzie przez sąd rejonowy.

Spornym zagadnieniem jest natomiast właściwość miejscowa sądu. W doktrynie przyjmuje się bowiem co do zasady, że w przypadku roszczeń z art. 299 § 1 k.s.h. pozew przeciwko członkowi zarządu powinien być wniesiony do sądu właściwego ze względu na jego miejsce zamieszkania, a nie siedzibę spółki (jak stanowi art. 298 k.s.h.). Odmienne stanowisko zajął jednak Sąd Najwyższy w uchwale z 22 września 1995 roku (sygn. akt: III CZP 120/95), przyjmując, że sądem wyłącznie właściwym w takich sprawach jest sąd siedziby spółki według art. 298 k.s.h.

W praktyce jednak rozbieżność ta może nie mieć większego znaczenia. Najczęściej bowiem członkowie zarządu zamieszkują na terenie podlegającym właściwości sądu ustalonej według siedziby spółki, zwłaszcza, że wydziały gospodarcze sądów najczęściej obejmują obszar właściwości kilku sądów rejonowych. Innymi słowy, może się okazać, że sprawa należałaby do właściwości tego samego sądu gospodarczego (wydziału gospodarczego sądu rejonowego lub gospodarczego) ustalonej zarówno z uwagi na siedzibę spółki, jak i miejsce zamieszkania członka zarządu.

Nadto, skierowanie pozwu do niewłaściwego miejscowo sądu jest uchybieniem uwzględnianym przez sąd tylko na zarzut pozwanego i prowadzi jedynie do przeniesienia sprawy do sądu właściwego.

OBRONA POZWANEGO CZŁONKA ZARZĄDU

Pozwany członek zarządu nie jest jednak pozbawiony możliwości obrony. Przede wszystkim może on twierdzić, że nie był on członkiem zarządu w chwili kiedy istniała wierzytelność powoda (stąd istotnym jest upewnienie się co do tego kogo należy pozwać), albo że dłużna spółka ma dostateczny majątek pozwalający na zaspokojenie wierzytelności powoda (stąd istotnym jest zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania egzekucyjnego, a nie ograniczenie egzekucji jedynie do części majątku).

Ponadto, zgodnie z art. 299 § 2 k.s.h., członek zarządu może się uwolnić od swojej odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że:

• we właściwym czasie zgłoszono (niekoniecznie on sam to musiał uczynić) wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego,
• niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy,
• wierzyciel nie poniósł szkody pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu.

Zgodnie natomiast z paragrafem 4 omawianego artykułu członkowie zarządu nie ponoszą także odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy prowadzona jest egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli obowiązek złożenia takiego wniosku powstał w czasie prowadzenia egzekucji.

Szerzej piszemy o tym w artykule pod tym linkiem: https://maszprawo.edu.pl/jak-uniknac-odpowiedzialnosci-za-dlugi-spolki-z-o-o/.

PRZEDAWNIENIE ROSZCZEŃ

W orzecznictwie przyjmuje się, że roszczenie przeciwko członkowi zarządu przedawnia się z upływem 3 lat od chwili powzięcia przez wierzyciela informacji o bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Najczęściej termin ten liczyć należy od chwili doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania, jednakże pozwany może próbować udowodnić, że wierzyciel wiedze o bezskuteczności egzekucji (a dokładniej braku dostatecznego majątku spółki) powziął wcześniej, np. z pisma informacyjnego komornika, że dłużna spółka nie ma żadnego majątku.

ZAKOŃCZENIE

Adwokaci z kancelarii Śmigiel Zawartka Walkiewicz pomagają Klientom odzyskać należności od członków zarządu niewypłacalnej spółki. Reprezentują oni Klientów przed Sądami w Małopolsce, na Śląsku oraz w województwach Świętokrzyskim i Podkarpackim.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Bezskuteczna egzekucja wobec spółki z o.o. pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

W życiu codziennym bardzo często zawieramy umowy, nawet nie mając tego świadomości. Najczęściej czynimy to ustnie (np. w sklepie spożywczym podchodząc do kasy z towarem) i w sposób dorozumiany (np. wchodząc do autobusu miejskiego i kasując bilet). Czasem przyjdzie jednak taki moment, że trzeba będzie zawrzeć umowę w bardziej utrwalonej formie, tzn. pisemnej lub notarialnej. Będzie to miało miejsce przede wszystkim w sytuacji kiedy zależeć nam będzie na pewnym potwierdzeniu faktu zawarcia umowy i treści uzgodnień stron, w szczególności w kontekście tego, co strony mają sobie wzajemnie świadczyć. Pozwoli to na uniknięcie niedomówień. Rozbudowywanie treści umowy, co byłoby niemożliwe w przypadku umów ustnych, czy dorozumianych, otwiera też pole do odpowiedniego zabezpieczenia interesów strony (np. poprzez wpisanie do umowy zapewnień drugiej strony, na których nam szczególnie zależy, wprowadzenie sankcji za niewykonanie postanowień umownych przez drugą stronę, czy mechanizmów wycofania się z umowy, która w perspektywie czasu okazała się być niekorzystna). W związku z powyższym rodzi się pytanie o to, jakie elementy powinna zawierać dobrze skonstruowana umowa.

OZNACZENIE RODZAJU UMOWY

Pierwszym elementem każdej umowy jest jej nazwa. Chodzi o oznaczenie rodzaju umowy, która jest zawierana przez strony. Nazwa ta w praktyce umieszczana jest na pierwszej stronie na samej górze dokumentu, na środku.

Przykładowy zapis nazwy umowy:

„Umowa sprzedaży”

Niejednokrotnie zdarza się , że strony błędnie oznaczą umową. Nie ma to jednak większego znaczenia, albowiem o rodzaju umowy ostatecznie decyduje jej treść, a nie nazwa. Przykładowo, nie zmieni charakteru umowy darowizny nazwanie umowy jako pożyczka, jeśli z jej treści wynikać będzie, że osoba otrzymująca pieniądze nie ma obowiązku ich zwracania. Często, aby uniknąć błędów, strony unikają doprecyzowania jaką umowę zawierając, ograniczając zapis w tym zakresie wyłącznie do zwrotu „Umowa”.

OZNACZENIE DATY I MIEJSCA ZAWARCIA UMOWY

Kolejnym elementem każdej umowy jest wskazanie daty i miejsca zawarcia umowy. Elementy te, obok nazwy, pozwalają później na identyfikacje umowy i ułatwiają odnoszenie się do konkretnej umowy.

Przykładowy zapis daty i miejsca zawarcia umowy:

„Zawarta dnia 14 stycznia 2019 roku w Krakowie”

W ocenie autora nie jest niezbędnym wskazywanie miejsca zawarcia umowy, niemniej jednak w praktyce również ten element jest podawany.

OZNACZENIE STRON

 Każda umowa musi zawierać oznaczenie stron. Niezbędnym jest bowiem wskazanie w umowie, kto ją zawiera. Przy oznaczaniu stron zalecane jest podawanie takich informacji jak: imię i nazwisko lub nazwa podmiotu, miejsce zamieszkania lub siedziba, nr PESEL lub nr KRS spółki. Informacje te będą przydatne, w przypadku kiedy zajdzie potrzeba skierowania sprawy na drogę sądową. W przypadku kiedy natomiast powstanie konflikt pomiędzy stronami, drugą strona nie będzie już tak chętna do ujawniania swoich danych, przez co zasadnym jest ich uzyskanie na jak najwcześniejszym etapie.

Ważne jest również zadbanie o prawidłowe zapisanie reprezentacji danego podmiotu. Osoby prawne (np. spółki) działają bowiem przez swoje organy (np. zarząd), co wynika z odpisu KRS spółki. (dostępnego m.in. pod poniższym adresem) Osoby fizyczne (czyli np. Jan Kowalski), jak też osoby prawne, mogą również działać przez pełnomocników (wówczas powinni oni się legitymować odpowiednim pełnomocnictwem).

Przykładowy zapis oznaczenia stron:

„Umowa zawarta pomiędzy:

Janem Kowalskim, zam. ul. Sprawiedliwa 10/10, 30-300 Kraków, legitymującym się dowodem osobistym ABC 12345, wydanym przez Prezydenta Miasta Krakowa, PESEL: 01234567890,

Reprezentowanym przez pełnomocnika – Piotra Nowaka (pełnomocnictwo stanowi załącznik do umowy)”

OŚWIADCZENIA STRON

Oświadczenia stron są bardzo istotnym elementem umowy. Pozwalają one bowiem dookreślić przedmiot umowy, jak też pozwalają na zapisanie tych kwestii, które strona chce uzyskać od drugiej strony. W oświadczeniach tych najczęściej umieszczane są informacje o stanie faktycznym podawanym przez kontrahenta, jak też jego zapewnienia. W interesie strony jest zatem zawsze zadbanie o to, aby druga strona jak najszerzej i jak najdokładniej zapisała w umowie swoje oświadczenia.

Przykładowy zapis oświadczeń stron:

„Sprzedający oświadcza, że:

1. nie pozostaje w związku małżeńskim,
2. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr 10, położonego w budynku nr 10, przy ulicy Sprawiedliwej w Krakowie, składającego się z 3 pokoi, kuchni, przedpokoju, łazienki z wc, o łącznej powierzchni 75 m2, dla którego prowadzona jest księga wieczystą nr KR1P/00012345/0 (zwanego dalej: “Lokalem”), do którego przynależy komórka lokatorska o powierzchni 5 m2,
3. stan Lokalu wymaga generalnego remontu,
4. Lokal nie jest zajmowany przez osoby trzecie, jak też nikt nie jest w nim zameldowany na pobyt stały ani czasowy,
5. Lokal wolny jest od wszelkich obciążeń na rzecz osób trzecich, które mogłyby uniemożliwić lub utrudnić wykonanie niniejszej umowy,
6. nie ma żadnych zaległości związanych z korzystaniem z Lokalu,
7. nie toczy się w stosunku do niego żadne postępowanie sądowe ani administracyjne, w tym egzekucyjne, zmierzające do odjęcia lub ograniczenia przysługującego prawa,
8. nie zawarł z osobami trzecimi żadnych umów zobowiązujących, w tym umowy najmu, lub rozporządzających, których przedmiotem byłoby prawo do Lokalu.”

albo:

„Wykonawca oświadcza, że

1. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu robót budowlanych, w tym remontów mieszkań oraz dysponuje wszelkimi koniecznymi dla wykonywania tej działalności koncesjami, zezwoleniami, atestami itp, a także wiedzą, doświadczeniem, umiejętnościami, personelem, wyposażeniem i innymi niezbędnymi środkami, w tym finansowymi, do należytego wykonania Umowy,
2. zapoznał się ze stanem Lokalu i warunkami, w których przebiegać mają pracę i nie wnosi z tego tytułu żadnych zastrzeżeń,
3. zapoznał się z dokumentacją projektową, na bazie której mają być wykonywane prace objęte Umową i nie zgłasza w tym zakresie żadnych zastrzeżeń, uznając że jest ona wystarczająca i prawidłowo na potrzeby realizacji Umowy
4. posiada odpowiednie przygotowanie i oprzyrządowanie, odpowiednio przeszkolił swój personel w zakresie prac objętych Umową oraz przepisów BHP”

OKREŚLENIE GŁÓWNYCH ŚWIADCZEŃ STRON

Najważniejszym elementem umowy jest określenie głównych świadczeń stron. To ten fragment umowy ma kluczowe znaczenie przy ustalaniu rodzaju umowy, a co za tym idzie, przepisów prawnych, które do danej umowy się stosuje. W tym zakresie zalecana jest szczególna staranność przy posłużeniu się właściwą terminologią, aby umowa nie rodziła żadnych wątpliwości co do zamiaru stron.

Przykładowy zapis określenia głównych świadczeń stron:

„Sprzedający sprzeda, a Kupujący kupi Lokal za cenę w kwocie 450.000,00 zł brutto”

albo:

„Inwestor zleca, a Wykonawca przyjmuje do realizacji wykonanie, zgodnie z załączoną do Umowy dokumentacją, remontu Lokalu polegającego na wykonaniu instalacji elektrycznej, wod-kan, gazowej oraz wykonaniu robót ogólnobudowlanych szerzej opisanych w załączniku do Umowy, za wynagrodzeniem w kwocie 100.000,00 zł netto, powiększone o aktualnie obowiązującą stawkę podatku VAT”

OKREŚLENIE SPOSOBU SPEŁNIENIA ŚWIADCZENIA

 Oprócz wskazania tego na czym polegać mają główne świadczenia stron, niezbędnym jest również wskazanie sposobu ich spełnienia. Chodzi przede wszystkim o wskazanie terminu płatności ceny/wynagrodzenia (ewentualnie rozłożenia na raty tej płatności), czy też rachunku bankowego, na który płatność ma zostać zrealizowana. Analogicznie wskazać należy termin wydania przedmiotu umowy, ewentualnie materiału, z którego ma być wykonany lub przy udziale jakich osób przedmiot umowy ma być zrealizowane (osobiście, czy przy pomocy podwykonawców). Oczywiście bardziej szczegółowe postanowienia w tym przedmiocie zależeć będą od rodzaju zawartej umowy.

Przykładowy zapis sposobu spełnienia świadczenia:

„Zapłata ceny przez Kupującego dokonana będzie w następujący sposób:

1) pierwsza część ceny, tj. kwota 300.000,00 zł płatna będzie w terminie 7 dni od podpisania Umowy na rachunek bankowy wskazany na wstępie umowy,

2) pozostała część ceny, tj. kwota 150.000,00 zł płatna będzie do dnia 20 marca 2018 roku na rachunek bankowy wskazany na wstępie umowy”

albo:

„Wykonawca wykona wszelkie prace w Lokalu przy wykorzystaniu własnych materiałów, narzędzi oraz sprzętu. Dla posłużenia się przez Wykonawcę osobami trzecimi niezbędna jest zgoda Inwestora”.

ZABEZPIECZENIE SPOSOBU SPEŁNIENIA ŚWIADCZEŃ PRZEZ STRONY

 Idealnym stanem jest, że każda ze stron wykonuje swoje zobowiązania zgodnie z treścią umowy. Rzeczywistość niestety nie jest tak piękna i zdarzają się sytuacje, gdy druga strona – pomimo zawarcia umowy – nie realizuje przyjętych na siebie zobowiązań. W związku z tym niezbędnym jest, aby strona zabezpieczyła się na taką okoliczność. Można zatem wierzytelność o zapłatę zabezpieczyć hipoteką na sprzedawanej nieruchomości, zastawem na rzeczy ruchomej, czy też zagwarantować sobie, że dłużnik, co do terminowej płatności, poddał się na rzecz wierzyciela rygorowi egzekucji wprost z aktu notarialnego, w trybie art. 777 k.p.c. Analogicznie również w przypadku kiedy druga strona zobowiązana jest do świadczeń niepieniężnych (np. wydania lokalu), można na nią nałożyć obowiązek zapłaty kary umownej.

Przykładowy zapis zabezpieczenia spełnienia świadczenia przez drugą stronę:

„W przypadku niewydania przez Sprzedającego Lokalu w terminie do 15 stycznia 2019 roku, Sprzedający zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Kupującego kary umownej w kwocie 0,01% ceny Lokalu za każdy dzień opóźnienia”.

UREGULOWANIE ODPOWIEDZIALNOŚCI STRON

 W umowach istotnym jest również określenie za co strony są względem siebie zobowiązane. Warto doprecyzować postanowienia regulujące odpowiedzialność np. z tytułu rękojmi oraz wprowadzić reżim odpowiedzialności z tytułu gwarancji. W ten sposób, gdyby przedmiot umowy okaże się wadliwy, strona będzie miała możliwość kierować do drugiej strony odpowiednie roszczenia.

Przykładowy zapis odpowiedzialności wykonawcy za przedmiot umowy:

„Wykonawca jest odpowiedzialny względem Inwestora z tytułu rękojmi za wadliwe wykonanie przedmiotu umowy, w tym użycie wadliwych materiałów, wyrobów, urządzeń i wyposażenia (dalej: „Wady”), które ujawnią się w okresie 5 lat od podpisania przez Inwestora bezusterkowego protokołu odbioru końcowego. Wykonawca zobowiązany jest do usunięcia wady w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ujawnieniu się Wady. W razie nieusunięcia Wady w terminie Inwestor uprawniony będzie zlecić usunięcie Wady innemu wykonawcy na koszt i ryzyko Wykonawcy”.

OKREŚLENIE CZASU OBOWIĄZYWANIA UMOWY

 Niektóre umowy (np. najmu) z zasady są zawierane na pewien okres czasu. Mogą one obowiązywać do ściśle określonego dnia (np. przez okres roku od daty zawarcia) albo przez czas nieoznaczony.

Przykładowy zapis określający czas obowiązywania umowy:

“Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony”

albo:

“Umowa będzie obowiązywać do dnia 20 marca 2019 roku”

OKREŚLENIE SPOSOBU ROZWIĄZANIE UMOWY

 Każda ze stron zawierając umowę powinna sobie zagwarantować możliwość jej zakończenia. Nie chodzi przy tym o możliwość jej rozwiązania w drodze porozumienia stron (gdyż taka opcja zawsze jest możliwa), tylko w drodze jednostronnej czynności, na wypadek gdyby porozumienie z drugą stroną nie było możliwe. Ustawodawca przewidział kilka sposobów doprowadzenia do ustania stosunku prawnego, w szczególności: wypowiedzenie umowy lub odstąpienie od niej. Czasem skorzystanie z tych sposobów możliwe jest na podstawie ustawy, czasem zaś niezbędnym jest wprowadzenie stosownych zapisów do umowy.

Przykładowe zapisy określający sposób rozwiązania umowy:

“Każda ze stron może wypowiedzieć Umowę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia”

albo:

“Zleceniodawca może od umowy odstąpić w terminie 14 dni od podpisania Umowy”.

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

 Niemal każda umowa ma szereg postanowień, które zbiorczo można nazwać jako postanowienia końcowe. Chodzi przede wszystkim o wskazanie formy, w jakiej może być dokonana zmiana Umowy bądź jej rozwiązanie (najczęściej jest to forma pisemna pod rygorem nieważności, choć nie ma przeszkód by była inna forma). Dodatkowo regulowana jest kwestia ewentualnego prawa właściwego dla umowy, zapisu na sąd polubowny lub właściwości sądu do rozpoznania ewentualnych sporów na tle umowy. W ocenie autora nie ma potrzeby wskazywania, że w sprawach nieuregulowanych w umowie zastosowanie znajdą przepis Kodeksu cywilnego, czy ustaw szczególnych – to bowiem wynika już z mocy prawa (o czym szczerzej jeszcze poniżej).

 Przykładowe zapisy postanowień końcowych:

“Wszelkie zmiany i uzupełnienia Umowy, jej rozwiązanie, w tym wypowiedzenie i odstąpienie, wymagają formy pisemnej, zastrzeżonej pod rygorem nieważności”

albo:

“Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron”

UZUPEŁNIENIE TREŚCI UMOWY PRZEZ PRZEPISY USTAWY

 Wreszcie wskazać należy, że na skutek zawarcia przez strony umowy pomiędzy jej stronami powstaje stosunek prawny (ogólnie rzecz ujmując stosunek ten określa prawa i obowiązki stron). Jednakże stosunek ten regulowany jest nie tylko samą treścią umowy, tzn. strony wiążą nie tylko postanowienia zawartej umowy, ale także właściwe przepisy ustawy. To jakie to są przepisy zależy tak naprawdę od tego jaka umowa została zawarta. Jeśli np. strony zawarły umowę sprzedaży, to do ustalenia ich praw i obowiązków zastosowanie będą mieć nie tylko postanowienia samej umowy, ale także przepisy Kodeksu cywilnego regulujące umowę sprzedaży, jak również przepisy ogólne Kodeksu cywilnego.

Jest tak dlatego, że art. 56 Kodeksu cywilnego stanowi, że czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.

Tym samym zawierając umowę, żeby ustalić swoją sytuację prawną, nie można ograniczyć się wyłącznie do lektury postanowień umownych. Trzeba również sięgnąć po przepisy prawa.

Z tego też powodu, jak wyżej to wskazano, nie ma potrzeby umieszczania w umowie zapisu, że w sprawach nieuregulowanych zastosowanie mają przepis Kodeksu cywilnego. Wynika to wszakże już z ww. art. 56 k.c.

UZUPEŁNIENIE TREŚCI UMOWY PRZEZ WZORZEC UMOWY

Treść zawartej przez strony umowy uzupełniana jest nie tylko przez przepisy ustawy, ale również przez obowiązujący u danego przedsiębiorcy wzorzec umowy, w szczególności ogólne warunki umowy, wzór umowy, czy regulamin. Warunkiem jest jednak, aby przed zawarciem umowy został on doręczony drugiej stronie. W razie, gdy posługiwanie się wzorcem było czymś normalnym przy zawieraniu tego typu umów, to wzorzec ten wiąże drugą stronę także wtedy (a więc mimo braku jego doręczenia), gdy druga strona mogła się z łatwością dowiedzieć o jego treści. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udziałem konsumenta, chyba że chodzi o umowy powszechnie zawierane w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego.

Ustawodawca wprowadził przy tym zasadę pierwszeństwa umowy w stosunku do wzorca umowy. Oznacza to, że w razie sprzeczności pomiędzy treścią umowy a wzorcem, strony są związane umową. Innymi słowy wzorzec nie może zmieniać postanowień umownych, a jedynie może je uzupełniać. Gdy natomiast wzorzec umowy reguluje daną kwestię odmiennie niż sama umowa, to w tym zakresie nie ma on zastosowania.

W przypadku natomiast gdy obie strony umowy są przedsiębiorcami i stosują różne wzorce umowy, to zawarta przez nich umowa nie obejmuje tych postanowień wzorców, które są ze sobą sprzeczne. W pozostałym zakresie umowa jest uzupełniana postanowieniami obu wzorców. Gdy po otrzymaniu oferty zawarcia umowy strona niezwłocznie zawiadomi, że nie zamierza zawierać umowy na takich warunkach, to do zawarcia umowy nie dojdzie.

SPRZECZNOŚĆ UMOWY Z PRZEPISAMI USTAWY

Na koniec wskazać należy, że w przypadku kiedy zawierana przez strony umowa okaże się być sprzeczna z przepisami ustawy, albo będzie miała na celu jej obejście, to będzie ona nieważna, chyba że właściwy przepis szczególny przewidywać będzie inny skutek (np., że w miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wejdą odpowiednie przepisy ustawy).

Jeśli nieważnością jest dotknięta tylko część umowy, to umowa w pozostałej części pozostaje w mocy, chyba, że z okoliczności wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

ZAMIESZCZENIE W UMOWIE POSTANOWIEŃ NIEDOZWOLONYCH

 W przypadku zawierania przez przedsiębiorce umowy z konsumentem należy uważać na tzw. postanowienia niedozwolone (abuzywne). Postanowienia, które nie są indywidualnie uzgodnione z konsumentem (najczęściej są to postanowienia zaczerpnięte z wzorca umowy), jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie wiążą go. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Co przy tym istotne, nawet jeżeli konkretne postanowienie umowne, jako abuzywne (niedozwolone), nie wiąże konsumenta, to strony są związane umową w pozostałym zakresie. Często może to prowadzić do sytuacji niekorzystnych dla przedsiębiorcy.

INNE POLECANE ARTYKUŁY

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników. Poniżej przedstawiamy jeden z nich:

• Koronawirus a zawarte wcześniej umowy cywilnoprawne

*****

Współtworzący bloga adwokaci zajmują się przygotowywaniem umów dla Klientów z całej Polski.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Jakie elementy powinna zawierać umowa? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Kto może być pełnomocnikiem

Przepisy dotyczące pełnomocników zostały uregulowane w art. 86 i następnych kodeksu postępowania cywilnego.

Pierwszą grupę stanowią tzw. pełnomocnicy profesjonalni. Przede wszystkim pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego. Są oni niezależni od strony, posiadają wyższe wykształcenie prawnicze potwierdzone szeregiem i zawodowo zajmują się reprezentacją klientów przed sądami.

Pełnomocnikiem może być ponadto:

1. osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony,
2. osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia,
3. współuczestnik sporu.

Zastępować nas może również osoba z kręgu najbliższej rodziny: małżonek, rodzeństwo, zstępni (np. dzieci, wnukowie) lub wstępni (np. rodzice, dziadkowie) oraz osoby pozostające stosunku przysposobienia.

Inne przypadki pełnomocnictwa

Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot.

W sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka i o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie.

W sprawach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pełnomocnikiem rolnika może być również przedstawiciel organizacji zrzeszającej rolników indywidualnych, której rolnik jest członkiem.

W sprawach związanych z ochroną praw konsumentów pełnomocnikiem może być przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów.

W sprawach związanych z ochroną własności przemysłowej pełnomocnikiem twórcy projektu wynalazczego może być również przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należą sprawy popierania własności przemysłowej i udzielania pomocy twórcom projektów wynalazczych.

Sprawa przed Sądem Najwyższym

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności przemysłowej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.

Oznacza to, że przed Sądem Najwyższym może nas zastępować tylko pełnomocnik profesjonalny. Spowodowane jest to wysokim poziomem zawiłości spraw, które trafiają przed SN, a także skomplikowaną procedurą i szczególnymi wymogami, które powinny spełniać pisma procesowe.

Do czego upoważniony jest pełnomocnik?

Pełnomocnictwo może być albo procesowe – bądź to ogólne, bądź do prowadzenia poszczególnych spraw – albo do niektórych tylko czynności procesowych.

W kontekście tych szerokich uprawnień pełnomocnika warto pamiętać, że mocodawca stawający jednocześnie z pełnomocnikiem może niezwłocznie prostować lub odwoływać oświadczenia pełnomocnika. Czyli przykładowo, jeżeli pełnomocnik oświadczy na rozprawie, że uznaje powództwo, to Wy możecie odwołać to jego oświadczenie.

Jak powinno wyglądać pełnomocnictwo?

Nie ma jednego, sformalizowanego wzoru pełnomocnictwa. Przykładowo może ono wyglądać tak:

Kraków, 14 stycznia 2018 roku

P E Ł N O M O C N I C T W O

Niniejszym upoważniam mojego ojca – Jana Kowalskiego (można podać bliższe dane, takie jak nr PESEL, adres zamieszkania, nr dowodu osobistego) do reprezentowania mnie we wszelkich sprawach sądowych, w których biorę udział w charakterze strony lub uczestnika, przed wszystkimi sądami powszechnymi, we wszystkich instancjach.

…………………………

Adam Kowalski

Powyższe upoważnia ojca do działania we wszystkich sprawach syna toczących się przed którymkolwiek sądem. Warto do takiego pełnomocnictwa dołączyć odpis aktu urodzenia, żeby sąd nie miał wątpliwości, czy pełnomocnictwo zostało udzielone prawidłowo.  Ewentualnie pełnomocnictwo może wyglądać następująco:

Kraków, 14 stycznia 2018 roku

/pieczęć firmowa/

P E Ł N O M O C N I C T W O

Niniejszym upoważniam mojego pracownika – Jana Kowalskiego (można podać bliższe dane, takie jak nr PESEL, adres zamieszkania) do reprezentowania mnie w sprawie o zapłatę toczącej się obecnie przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie I Wydział Cywilny, pod sygn. akt: I C O/2018/S oraz w instancjach odwoławczych.

…………………………

Adam Kowalski

Jest to przykład pełnomocnictwa udzielanego przez przedsiębiorcę swojemu pracownikowi. Z kolei do takiego dokumentu warto dołączyć zaświadczenie o zatrudnieniu.

Podsumowanie

Jeżeli mogę Wam coś radzić, to polecam korzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej. Sami podchodzimy bardzo emocjonalnie do własnych spraw, w sądzie pojawiają się bardzo duże emocje, nerwy, sąd posługuje się prawniczym, fachowym językiem. Korzystając z fachowej pomocy unikniemy tych wszystkich problemów. Adwokatura powołana została do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa.

Przy okazji chciałbym poinformować, że adwokatura w obecnym kształcie obchodzi stulecie istnienia. Wszelkie informacje na ten temat można znaleźć pod tym adresem.

***

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach sądowych w całej Polsce.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Pełnomocnik w sprawie cywilnej pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Co najpierw?

Jeżeli zamierzasz domagać się alimentów, to dobrze jest zacząć od przedsądowego wezwania do polubownego zakończenia sprawy. Postępowanie sądowe może  trwać dosyć długo, negatywnie wpływa również na relacje rodzinne. Dlatego w celu szybszego i mniej inwazyjnego rozwiązania sporu warto jest spróbować się dogadać. W przygotowanym przez siebie piśmie wezwij zobowiązanego do alimentów do ich dobrowolnej zapłaty, względnie do zawarcia ugody przed mediatorem lub notariuszem (ważne – taka ugoda po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd jest równoważna wyrokowi). W wezwaniu wskaż kwotę alimentów jaką proponujesz i poinformuj z czego ona wynika. Dlaczego według Ciebie alimenty powinny być w żądanej przez Ciebie wysokości. W określeniu właściwej kwoty może Ci pomóc artykuł na temat tego od czego zależy wysokość alimentów.

Jeżeli Twoje relacje z osobą zobowiązaną do alimentów są złe i nie chcesz się z nią dogadywać poza sądem, lub nie masz z tą osobą kontaktu, albo jeżeli uważasz, że po prostu tej sprawy nie da się rozwiązać ugodowo będziesz musiał przygotować pozew.

O szczegółowych wymaganiach pozwu napiszę w kolejnym wpisie, Ty powinieneś pamiętać, aby w żądaniu pozwu wskazać:

1. dochodzoną kwotę alimentów,
2. osobę, od której domagasz się alimentów,
3. osobę na rzecz której domagasz się alimentów,
4. datę od której domagasz się zasądzenia alimentów,
5. termin i formę płatności alimentów,
6. ewentualnie żądanie zapłaty odsetek za opóźnienie w przypadku nieterminowej płatności poszczególnych rat.

Przykładowe żądanie pozwu w sprawie z powództwa małoletniego dziecka może wyglądać w następujący sposób:

Imieniem małoletniego Jana Kowalskiego, jako jego przedstawiciel ustawowy, wnoszę o zasądzenie od Adama Kowalskiego na rzecz małoletniego Jana Kowalskiego alimentów w wysokości po 500 zł miesięcznie, płatnych z góry do 10. dnia każdego następującego po sobie miesiąca, do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia płatności którejkolwiek z rat w terminie, począwszy od 13 stycznia 2017 roku.

Ważna uwaga jeżeli powodem jest małoletnie dziecko to jest ono reprezentowane przez swojego przedstawiciela ustawowego.

Jeżeli jesteś pełnoletni i domagasz się zasądzenia alimentów żądanie pozwu możesz sformułować tak:

Imieniem własnym wnoszę o zasądzenie od Adama Kowalskiego na rzecz Jana Kowalskiego alimentów w wysokości po 500 zł miesięcznie, płatnych z góry do 10. dnia każdego następującego po sobie miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia płatności którejkolwiek z rat w terminie, począwszy od 13 stycznia 2017 roku.

Ważna uwaga jeżeli powodem jest osoba pełnoletnia, to w procesie działa ona sama lub przez swojego pełnomocnika. W tym wpisie wyjaśniłem kto może być Twoim pełnomocnikiem.

Oprócz ww. żądania głównego pozew może zawierać szereg innych wniosków, przykładowo o:

1. rozpoznanie sprawy pod nieobecność powoda (ważna uwaga brak takiego wniosku może doprowadzić do zawieszenia postępowania przez sąd),
2. zwrócenie się przez sąd do różnych instytucji – np. do urzędu skarbowego lub ZUSu w celu uzyskania dokumentów świadczących o możliwościach zarobkowych zobowiązanego do alimentów,
3. zasądzenie kosztów postępowania (ważna uwaga osoba dochodząca alimentów jest zwolniona od kosztów – nie musi uiszczać opłaty),
4. ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Oczywiście pozew musisz też należycie uzasadnić. Czyli opisać sądowi swoją sytuację, podać Twoje usprawiedliwione potrzeby i ich wysokość, a także powinieneś wskazać sądowi jakie są możliwości zarobkowe zobowiązanego do alimentów. Wszystkie Twoje twierdzenia powinieneś poprzeć odpowiednimi dowodami (zeznaniami świadków, fakturami, potwierdzeniami przelewów czy innymi dokumentami).

Wniosek o zabezpieczenie

W pozwie można zawrzeć również wniosek o zabezpieczenie powództwa. Jeżeli sformułujesz go w sposób prawidłowy i należycie uzasadnisz, żądane alimenty mogą być płatne już od dnia wniesienia pozwu.

Szczegółowo o wniosku o zabezpieczenie napiszę w kolejnym wpisie.

Napisałem pozew i co dalej

Po przygotowaniu pozwu w sposób opisany powyżej powinieneś wydrukować go w dwóch egzemplarzach (jeden dla sądu i jeden dla pozwanego), podpisać, skompletować wszystkie jego załączniki i złożyć osobiście lub wysłać do właściwego sądu.

O tym, który sąd jest właściwy w sprawach o alimenty napiszę w kolejnym wpisie.

W kolejnym wpisie wyjaśnię natomiast jakie dokumenty powinny stanowić załączniki do pozwu.

Po złożeniu pozwu pozostaje nam czekać na pismo z sądu. Będzie ono zawierało najprawdopodobniej wezwanie na termin rozprawy oraz pismo (odpowiedź na pozew) złożoną przez pozwanego.

Jesteś pozwanym – przygotuj odpowiedź na pozew

Jeżeli zostałeś pozwany o alimenty, to po dopełnieniu wyżej wymienionych formalności przez powoda powinieneś spodziewać się pisma z sądu. Będzie ono zawierało najprawdopodobniej trzy rzeczy.

Przede wszystkim będzie to wezwanie na termin rozprawy pod rygorem pominięcia dowodu z przesłuchania. Ważna uwaga zapisz sobie termin i pamiętaj, aby stawić się na rozprawę – w przypadku Twojego niestawiennictwa i nie zajęcia stanowiska na piśmie sąd może wydać wyrok zaoczny (uwzględnić powództwo o alimenty w całości).

Po drugie w kopercie znajdziesz pozew i najprawdopodobniej wraz z nim wezwanie do złożenia odpowiedzi na pozew w terminie 14 dni od dnia doręczenia korespondencji z sądu.

W odpowiedzi na pozew powinieneś przede wszystkim podać swoje stanowisko w sprawie. Przykładowo:

W odpowiedzi na pozew z 13 stycznia 2017 roku  wnoszę o oddalenie powództwa w całości.

lub jeżeli częściowo zgadzasz się z powództwem:

W odpowiedzi na pozew z 13 stycznia 2017 roku oświadczam, że uznaję powództwo do kwoty 300 zł i wnoszę o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie.

Warto poważnie przemyśleć drugi z wariantów. Jeżeli istnieją przesłanki do zasądzenia alimentów, to czasami nie warto bronić przegranych pozycji, tak żeby nie wyjść źle przed sądem. Sąd zazwyczaj dobrze odbierze chęć ugodowego załatwienia sprawy z Twojej strony. Może to doprowadzić również do tego, że unikniesz zapłaty kosztów sądowych.

Oprócz podania swojego stanowiska w sprawie powinieneś je należycie uzasadnić. Chodzi o to, żebyś podał:

1. twierdzenia powoda które potwierdzasz (np. stopień pokrewieństwa, datę urodzenia dziecka lub inne okoliczności),
2. okoliczności, z którymi się nie zgadzasz (np. część wydatków, albo Twoje możliwości zarobkowe),
3. inne okoliczności, które uważasz za istotne (oczywiście jeżeli dotyczą obowiązku alimentacyjnego).

Wszystkie twierdzenia, które podajesz powinny zostać poparte odpowiednimi dowodami.

Tak przygotowane pismo drukujesz w dwóch egzemplarzach, podpisujesz, kompletujesz wszystkie załączniki i wysyłasz (w dwóch egzemplarzach – po jednym dla sądu i powoda) składasz do sądu w odpowiednim terminie.

Rozprawa – spotkanie w sądzie po wymianie pism

W końcu, po wymianie pism i przygotowaniu rozprawy dojdzie do spotkania stron w sądzie. Sąd będzie nakłaniał do zawarcia ugody (ma taki obowiązek), strony jednak nie muszą zawrzeć porozumienia.

Jeżei do ugody nie dojdzie, to zacznie się prowadzenie postępowania dowodowego. W pierwszej kolejności zostaną przesłuchani świadkowie (jeżeli taki dowód został zawnioskowany przez strony), a dopiero później – jako ostatni dowód w sprawie – sąd przesłucha strony. Podczas przesłuchania sąd będzie dopytywał o wszystkie okoliczności podane w pismach procesowych. Głównie w zainteresowaniu sądu pozostanie koszty utrzymania uprawnionego oraz możliwości finansowe zobowiązanego, czyli to od czego zależy wysokość alimentów.

Wyrok i apelacja

Po przeprowadzeniu rozprawy sąd wyda wyrok w sprawie. Na podstawie przeprowadzanego postępowania dowodowego określi, czy alimenty się należą, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Na rozprawie sąd poda ustne motywy rozstrzygnięcia – pokrótce wyjaśni czym kierował się podejmując taką, a nie inną decyzję.

Jeżeli nie zgadzasz się z zapadłym rozstrzygnięciem masz prawo do apelacji. W tym celu powinieneś złożyć – w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku – pisemny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ważna uwaga termin ten jest nieprzywracalny.

W momencie, gdy otrzymasz z sądu przesyłkę zawierającą wyrok wraz z uzasadnieniem masz 14 dni na złożenie apelacji. Ważna uwaga jeżeli w tym terminie nie złożysz apelacji, to wyrok sądu I instancji stanie się prawomocny.

Ważna uwaga jeżeli nie złożyłeś wniosku o uzasadnienie, to w terminie 3 tygodni od dnia ogłoszenia wyroku możesz złożyć apelację.

Podsumowanie

Mam nadzieję, że choć trochę byłem w stanie przybliżyć Wam jak z grubsza wygląda postępowanie o alimenty. Oczywiście każda sprawa jest nieco inna, a w tak krótkim wpisie nie sposób jest uwzględnić wszystkich okoliczności, która może wystąpić. Dlatego proszę – tratujcie ten artykuł bardzo poglądowo.

Inne polecane artykuły

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rodzinnych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników. Poniżej przedstawiamy niektóre z nich:

• Podwyższenie lub obniżenie alimentów
• Odpowiedzialność karna za niepłacenie alimentów
• Zatrzymanie prawa jazdy za niepłacenie alimentów
• Kontakty z dzieckiem nie odbywają się lub odbywają się nieprawidłowo z winy drugiego rodzica

*****

Prawnicy kancelarii prowadzą dla Klientów sprawy alimentacyjne. W razie jakichkolwiek wątpliwości służą pomocą. Kontakt możliwy jest za pomocą formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Jak wygląda sprawa o alimenty pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

W Polsce rynek samochodów używanych rozwija się bardzo prężnie. Kupując kilkuletnie auto powinniśmy być świadomi, że nie jest ono pełnowartościowe. To znaczy, że nie ma wszystkich właściwości, jakie ma nowy pojazd. Co więcej, z biegiem czasu jest ono bardziej podatne na powstawanie różnego rodzaju usterek. Oczywistym jest, że eksploatacja części mechanicznych powoduje ich naturalne zużywanie się. Każda część ma ograniczoną przejechanymi kilometrami wytrzymałość. I tu rodzi się pytanie – co kiedy wykryjemy usterki w używanym samochodzie? Czy kiedy taki używany pojazd po zakupie przestanie działać, mamy jakiekolwiek roszczenia wobec sprzedawcy?

Sprzedawca co do zasady odpowiada za wady

Na wypadek niezgodności rzeczy sprzedanej z umową (inaczej – usterek, wad), w kodeksie cywilnym przewidziana została instytucja tzw. rękojmi. Zgodnie z art. 556 k.c.:

Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną.

Kodeks cywilny nie ogranicza określonej w art. 556 k.c. odpowiedzialności sprzedawcy za wady rzeczy sprzedanej tylko do rzeczy nowych lub nieużywanych. Skoro zaś zgodnie z przyjętymi zasadami wykładni nie należy czynić rozróżnień tam, gdzie ustawa ich nie wprowadza, wobec tego trzeba przyjąć, że sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy nieużywanych i używanych. Pogląd taki, który nie był nigdy kwestionowany ani w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ani w piśmiennictwie prawniczym, odpowiada zasadniczemu celowi rękojmi, jakim jest ochrona interesów kupującego bez względu na winę sprzedawcy.

Brak odpowiedzialności za normalne zużycie

Sam fakt, że przedmiotem sprzedaży jest rzecz używana, nie pozostaje jednak bez wpływu na ocenę, czy kwestionowana przez kupującego wada może być uważana za wadę w rozumieniu art. 556 § 1 k.c. Przepis ten łączy bowiem odpowiedzialność z tytułu rękojmi tylko z taką wadą fizyczną, która zmniejsza wartość lub użyteczność rzeczy ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy, oraz gdy rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, lub rzecz została wydana kupującemu w stanie niezupełnym.

Przy kupnie rzeczy używanych kujący jest zazwyczaj przygotowany na to, że normalne zużycie rzeczy zawsze zmniejsza jej wartość, a przeważnie i użyteczność w stopniu zależnym od rodzaju rzeczy i celu, któremu ona służy. Dotyczy to zwłaszcza rzeczy, których używanie polega na eksploatacji mechanicznej. W takich wypadkach bowiem techniczne zużycie materiałów lub poszczególnych zespołów powoduje wcześniejsze awarie, nie zawsze możliwe do przewidzenia, a będące normalnym następstwem prawidłowego używania. Takie wady objęte są świadomością kupującego, znajdują ekwiwalent w niższej (od rzeczy nieużywanej) cenie kupna i mieszczą się w granicach podjętego przez kupującego ryzyka. Najbardziej bowiem prawidłowa eksploatacja rzeczy zawsze powoduje zmniejszenie jej wartości lub użyteczności. Naturalnie zwiększa się też w ten sposób niebezpieczeństwo awarii będącej normalnym następstwem takiej eksploatacji.

Odpowiedzialność za inne usterki

Inaczej przedstawia się sprawa, gdy jedna z wad określonych w art. 556 § 1 k.c. nie jest normalnym następstwem zmniejszonej wskutek używania wartości lub użyteczności (trwałości) rzeczy. Tego rodzaju wady objęte są rękojmią sprzedawcy.

Niestety nie mogę wam tutaj podać odpowiedzi z góry – co jest, a co nie jest normalnym następstwem użytkowania samochodu. Odpowiedź na pytanie, czy ujawniona wada jest normalnym następstwem prawidłowego używania rzeczy, wymaga z reguły wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły sądowy. W przypadku jednak samochodów używanych, szczególnie z dużą ilością przejechanych kilometrów, awaryjność znacznie wzrasta. Sądy sceptycznie podchodzą do roszczeń kupujących w takich przypadkach, chyba że chodzi o przypadki ewidentne.

Podsumowanie

Omawiana tutaj problematyka związana z wykryciem usterki w używanym samochodzie była przedmiotem oceny Sądu Najwyższego. W uchwale z 21 marca 1977 roku (sygn. akt: III CZP 11/77) wyraził on pogląd, że:

Określona w art. 556 § 1 k.c. odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne rzeczy sprzedanej odnosi się także do rzeczy używanych, nie obejmuje ona jednakże odpowiedzialności za takie zmniejszenie wartości lub użyteczności rzeczy, które jest normalnym następstwem jej prawidłowego używania.

Pomimo, że od podjęcia tej uchwały minęło przeszło 40 lat, to w dalszym ciągu jest ona aktualna i stosowana przez sądy powszechne.

***

Współtworzący bloga adwokaci reprezentują klientów w sporach z nieuczciwymi sprzedawcami z całej Polski.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

[contact-form-7]

Artykuł Usterki w używanym samochodzie pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Ostatnio pojawił się artykuł o tym, od czego zależy wysokość alimentów. Tekst cieszy się dosyć dużą popularnością. Jako, że jesteście zainteresowani tą tematyką, to postanowiłem odpowiedzieć na pytanie czy i kiedy należą się alimenty od dziadków? W tym przypadku świadczenie jest trudniej uzyskać niż w przypadku alimentów od rodzica.

Kiedy można domagać się alimentów?

W przypadku świadczeń od rodziców zastosowanie znajduje art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Oznacza to, że rodzice mogą zwolnić się od łożenia na rzecz dziecka tylko w przypadku, kiedy jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie, albo ma majątek, który przynosi mu wystarczające dochody. Łatwo się domyślić, że dziecko bardzo rzadko ma takie możliwości.

Jak jest w przypadku dziadków?

Alimenty od dziadków na rzecz wnuków są wyjątkiem od powyższej reguły. W myśl bowiem z art. 133 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poza wypadkiem opisanym powyżej (czyli alimentów od rodziców na rzecz dzieci) uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku. Nie chodzi zatem o to, czy dziecko może utrzymać się samodzielnie, tylko jaki jest jego poziom życia. Czy środkami finansowymi, którymi dysponuje jego rodzina jest ona w stanie zaspokoić jego wszystkie elementarne potrzeby. Chodzi przy tym o potrzeby podstawowe. Jak przyjmują sądy stan niedostatku, o którym mowa w cytowanym przepisie, ma miejsce wówczas, gdy dana osoba ma trudności z utrzymaniem się na minimalnym poziomie.

Trzeba jednak pamiętać, że niedostatek występuje nie tylko wtedy, gdy uprawniony do alimentacji (wierzyciel alimentacyjny) nie ma żadnych środków utrzymania, lecz także wówczas, gdy osoba uprawniona nie może w pełni zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb. Tak rozstrzygnął ostatnio Sądu Okręgowego w Słupsku (w wyroku z 7 lutego 2014 r, sygn. akt: IV Ca 34/14). Cały wyrok możecie zobaczyć tutaj. Pogląd ten został po raz pierwszy wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z 20 lutego 1974 roku (sygn. akty: III CRN 388/73). Później był on wielokrotnie powielany, np. w wyroku Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2000 roku (sygn. akt:  I CKN 1187/99).

Warto pamiętać, że w przypadku zobowiązanych w dalszej kolejności istnieją (jak dziadków) istnieją dodatkowe przesłanki, które muszą zaistnieć żeby móc domagać się alimentów. Opisuję to w tym artykule.

Wysokość alimentów od dziadków

Podobnie jak w przypadku alimentów od rodziców, wysokość świadczenia zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych dzieci, natomiast z drugiej od możliwości zarobkowych i majątkowych dziadków. Szerzej o tych dwóch przesłankach możecie przeczytać w artykule na temat tego od czego zależy wysokość alimentów.

Podsumowanie

Mieliście kiedyś do czynienia z takim postępowaniem? Jak Sąd w Waszym przypadku badał przesłankę niedostatku – trzymał się niej kurczowo, czy może był bardziej liberalny niż Sąd Najwyższy?

Więcej artykułów na temat prawa rodzinnego znajdziecie tutaj: MASZ PRAWO w sprawie rodzinnej. Zastanawiając się nad wystąpieniem z powództwem o alimenty warto najpierw zobaczyć jak taka sprawa wygląda – artykuł na ten temat znajduje się tutaj.

W razie potrzeby uzyskania dodatkowych informacji bądź wyjaśnienia jakichś zagadnień związanych z materią alimentów, w szczególności z tym jak wygląda sprawa o alimenty przeciwko dziadkom, zachęcam do kontaktu poprzez poniższy formularz kontaktowy:

[contact-form-7]

Artykuł Alimenty od dziadków pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.