W czasie pandemii koronawiursa wzrosła liczba przypadków stosowania przemocy przez jednego małżonka wobec domowników. Było to spowodowane m.in. zbyt długim przebywaniem ze sobą w warunkach izolacji domowej. Stąd postanowiliśmy w niniejszym artykule przybliżyć trochę kwestię odpowiedzialności karnej za znęcanie się nad domownikami. 

PRZESTĘPSTWO ZNĘCANIA

W kodeksie karnym przewidziane zostało przestępstwo tzw. znęcania się.

W myśl art. 207 § 1 k.k.:

Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Jednocześnie, surowszą odpowiedzialność karną, zagrożoną karą od 6 miesięcy do lat 8, przewidziano w przypadku znęcania się nad osobą nieporadną ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny.

W przypadku kiedy znęcanie się połączone byłoby ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa, sprawca podlegałby karze od roku do lat 10.

Wreszcie, jeśli ofira targnęłaby się na własne życie (podjęłą próbę samobójczą), to wówczas sprawca podlegałby karze od lat 2 do 12.

ZNĘCANIE SIĘ

Znęcanie to zachowanie polegające na zadawaniu drugiej osobie cierpienia, czynieniu jej życia uciążliwym. Jest to aktywność sprowadzająca się do zadawania poważnego bólu fizycznego lub dotkliwych cierpień moralnych. Może ona przybrać postać działania jak i zaniechania. Znęcanie zakłada pewną dominację sprawcy nad ofiarą. Z uwagi na to, że znęcanie jest pojęciem niedookreślonym, to w zależności od sytuacji może ono przybrać przeróżną postać, jeśli tylko nacechowane jest zamiarem krzywdzenia fizycznego lub moralnego.

Wyróżnia się dwie postacie znęcania:

• znęcanie fizyczne,
• znęcanie psychiczne.

O tym, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia ze znęcaniem, decyduje obiektywna ocena, a nie subiektywne odczucie ofiary. Oznacza to, że od hipotetycznego odczucia przeciętnego człowieka zależeć będzie przyjęcie lub odrzucenie wystąpienia znęcania. 

ZNĘCANIE FIZYCZNE

Znęcanie fizyczne polega na zadawaniu cierpień fizycznych, poważnego bólu fizycznego. Najczęściej polega to na:

• biciu,
• popychaniu,
• kopaniu, 
• wykręcaniu rąk,
• ciągnięciu za włosy,
• wyrywaniu włosów,
• przypalaniu papierosem,
• duszeniu,
• rzucaniu przedmiotami,
• głodzeniu (odmawianiu pożywienia),
• oziębianiu ciała (nieogrzewaniu mieszkania albo zmuszaniu do przebywania na zimnie).

Nie rzadko w danym przypadku możemy mieć do czynienia z więcej niż jedną postacią znęcania fizycznego.

ZNĘCANIE PSYCHICZNE

Z kolei znęcanie psychiczne polega na zadawaniu dotkliwych cierpień moralnych. Może to polegać na:

• dręczeniu,
• powodowaniu dyskomfortu psychicznego,
• wzbudzaniu poczucia zagrożenia, niepokoju, obawy (np. zabieranie emerytury osobie starszej, czy wynagrodzenia małżonkowi i pozbawianie ich w ten sposób samodzielności),
• lżeniu,
• wyszydzaniu,
• prowokowaniu do kłótni, celowym wyprowadzeniu z równowagi,
• grożeniu,
• straszeniu,
• poniżaniu, upokarzaniu,
• znieważaniu,
• śledzeniu,
• używaniu inwektyw (wulgaryzmów),
• uprzykrzaniu życia i czynieniu na złość (np. odkręcaniu wody w mieszkaniu, trzaskaniu drzwiami, włączaniu światła w późnych godzinach nocnych, hałasowaniu w pomieszczeniach, w których śpi pokrzywdzony).

W rzeczywistości bardzo często znęcanie psychiczne występuje obok znęcania psychicznego, przy czym obie te formy przejawiają się wieloma różnymi zachowaniami.

SZCZEGÓLNE OKRUCIEŃSTWO

O szczególnym okrucieństwie, od którego zależy surowsza odpowiedzialność, może świadczyć częstotliwość i intensywność zachowania sprawcy, jak również rodzaj i sposób jego zachowania. Chodzi o wyjątkowo drastyczne i odrażające zachowania. Wszystko zależeć będzie jednak od okoliczności konkretnego przypadku, gdyż powinno ono być odnoszone do osoby ofiary, jej stanu fizycznego i psychicznego. Przykładowo za przyjęciem szczególnego okrucieństwa może przemawiać m.in. niepełnosprawność czy wiek ofiary (małe dzieci i starcy są bardziej bezbronni).

Przyjmuje się, że przestępstwo znęcania ma charakter wieloczynowy, co oznacza, że o jego popełnieniu można mówić, jeśli przez pewien czas sprawca wielokrotnie dopuszczał się zachowań stanowiących przejawy znęcenia. Chodzi o pewną powtarzalność zachowań sprawcy. Przez znęcanie się należy rozumieć zazwyczaj systematycznie powtarzające się zachowania złożone z jedno lub wielorodzajowych czynności stanowiących przejawy znęcania fizycznego lub psychicznego. Dopiero całość takiego postępowania stanowi przestępsto znęcania. Same poszczególne zachowania nie muszą stanowić przestępstw. O popełnieniu przestępstwa znęcania można mówić także wtedy kiedy, co prawda pojedyncze zachowania sprawcy ocenione zostałyby jako legalne, to jednak łącznie suma tych zachowań – z powodu ich nacechowania złośliwością i wolą upokorzenia, poniżenia ofiary – kwalifikowana jest jako znęcanie.

Przyjmuje się jednak, że wyjątkowo, za przestępstwo znęcania się można uznać również postępowanie ograniczone do jednego zdarzenia zwartego czasowo i miejscowo, lecz odznaczającego się intensywnością zadawania dolegliwości fizycznych lub psychicznych, zwłaszcza jeśli złożone jest z wielu aktów wykonawczych rozciągniętych w czasie (jedno zdarzenie trwało przez dłuższy czas) albo też wywołuje dolegliwość trwającą dłuższy czas.

SKUTKI ZNĘCANIA

Dla uznania, że doszło do popełnienia przestępstwa znęcania nie zawsze sprawca musi spowodować jakiś skutek w postaci uszkodzenia ciała ofiary (np. złamanie jakiejś części ciała). Jednakże w przypadku kiedy znęcanie pociągnęłoby za sobą jakieś skutki w postaci uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, to wówczas sprawca odpowiadałby zarówno za przestępstwo znęcania jak i za spowodowanie takiego skutku.

ŚCIGANIE

Przestępstwo znęcania ścigane jest w tzw. trybie publicznoskargowym. Oznacza to, że w tego typu sprawach rolę oskarżyciela pełni przede wszystkim prokurator, a sam pokrzywdzony może, ale nie musi, aktywnie uczestniczyć w postępowaniu. Istotnym jest jednak, że pokrzywdzony musi wcześniej złożyć – ustnie lub pisemnie – zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa znęcenia. Bez tego bowiem prokurator, nie będąc niczego świadomym, nie będzie wszczynał żadnego postępowania. 

INNE POLECANE ARTYKUŁY

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników:

• Rozwód
• Eksmisja małżonka ze wspólnie zajmowanego lokalu
• Koronawirus a alimenty,
• Jak wygląda sprawa o alimenty

*****

Adwokaci reprezentują przed organami ścigania oraz sądami zarówno ofiary, jak i oskarżonych o przestępstwa znęcania. W razie jakichkolwiek pytań, ewentualnie potrzeby pomocy w tego typu sprawach, zapraszamy do skorzystania z formularza kontaktowego:

Artykuł Znęcanie się przez małżonka. Przemoc domowa. pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

– bez orzekania o winie,

– z winy obu małżonków,

– z winy jednego z małżonków (w takim wypadku alimenty przysługują jednak tylko małżonkowi, który nie został uznany za winnego rozpadu małżeństwa).

Alimenty dla małżonka, który jest niewinny rozkładu pożycia małżeńskiego

Naturalne wydaje się dla większości, że małżonek niewinny rozkładu pożycia małżeńskiego może domagać się od małżonka winnego alimentów. Nie powinien on bowiem odczuwać negatywnych konsekwencji rozwodu.  Tak jest w istocie i jest to najczęstszy przypadek, kiedy Sądy zasądzają alimenty dla małżonka.

Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

Celem tego uregulowania jest zapobieżenie sytuacji, w której rozwód miałby spowodować pogorszenie w istotny sposób sytuacji materialnej małżonka niewinnego w porównaniu z sytuacją, w której znajdowałby się w prawidłowo funkcjonującym małżeństwie. Należy jednak pamiętać, że aby Sąd mógł przyznać alimenty dla rozwiedzionego małżonka, to rozwód musi pociągać dla niego istotne pogorszenie się jego sytuacji materialnej. Niemniej jednak – małżonek ten nie musi znajdować się w niedostatku.

Zakres przyczyniania się małżonka winnego do pokrywania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby nie znajdował się w niedostatku, określa z jednej strony stopień pogorszenia się sytuacji materialnej małżonka niewinnego, a z drugiej strony zasady słuszności.

Rozstrzygnięcie, jaki w konkretnej sprawie zakres przyczynienia się małżonka winnego będzie „odpowiedni” może być dokonane tylko przez Sąd. Oczywiście warto pamiętać, że należy Sądowi dostarczyć odpowiednich twierdzeń i dowodów w tym zakresie, aby wydał korzystny dla nas wyrok. Adwokat może pomóc w doborze adekwatnych argumentów.

Należy pamiętać, że obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego nie sięga jednak tak daleko, aby miał on zapewnić byłemu małżonkowi równą stopę życiową. Oznacza to, że zasadniczo alimenty mogą zostać orzeczone w granicy poniżej której leży niedostatek, a granicą, której przekroczenie byłoby zrównaniem stopy życiowej obojga rozwiedzionych małżonków.

Alimenty dla rozwiedzionego małżonka w przypadku rozwodu bez orzekania o winie

Co ciekawe Sąd może orzec alimenty dla rozwiedzionego małżonka również w przypadku, gdy nie rozstrzyga o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego, a nawet w sytuacji, gdy uzna, że winni są oboje małżonkowie.

Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego

Z naszego doświadczenia procesowego wynika, że Sądy rozumieją niedostatek jako brak środków na całkowite zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, czyli na zapewnienie sobie normalnych warunków bytowych adekwatnych do wieku i stanu zdrowia, pomimo wykorzystania przez niego wszystkich dostępnych legalnie i w granicach rozsądku możliwości w celu uzyskania niezbędnych dochodów.

O wysokości alimentów w konkretnej sprawie decydować będą przy tym usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz finansowe możliwości zobowiązanego. Pisaliśmy już o tym w artykule: https://maszprawo.edu.pl/od-czego-zalezy-wysokosc-alimentow/

Kiedy można się domagać alimentów?

Sąd może zasądzić alimenty dla rozwiedzionego małżonka zarówno w sprawie rozwodowej jak i w odrębnym postępowaniu o alimenty.

Kiedy wygasa obowiązek alimentacyjny rozwiedzionego małżonka?

Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa.

Przy czym, gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Artykuł Alimenty dla rozwiedzionego małżonka pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego i nie zachodzą żadne przeszkody, to sąd orzeka rozwód. Orzekając rozwód sąd okrzeka jednak również o tym, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia małżeńskiego, chyba że małżonkowie zgodnie zażądali zaniechania przez sąd orzekania o winie.

W niniejszym artykule skupimy się właśnie na kwetii winy rozkładu pożycia małżeńskiego.

POJĘCIE WINY

Wina rozkładu pożycia małżeńskiego z jednej strony stanowi naruszenie obowiązków małżeńskich wskazanych w ustawie lub też wynikających z zasad współżycia społecznego (element obiektywny winy), a z drugiej strony polega na nagannej (negatywnej) ocenie zachowania małżonka. Oba te elementy muszą wystąpić łącznie. 

W związku z tym za winnego rozkładu pożycia małżeńskiego uznać należy małżonka, który swoim działeniem lub zaniechaniem, naruszył obowiązki małżeńskie, co zasługiwało na negatywną (naganną) ocenę, przyczyniając się w ten sposób do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego.

MOŻLIWE ROZSTRZYGNIĘCIA W PRZEDMIOCIE WINY

W wyroku orzekającym rozwód sąd może:

1. orzec o winie jednego lub obojga małżonków w rozkładzie pożycia małżeńskiego,
2. ustalić, że żaden z małżonków nie ponsi winy za rozkład pożycia małżeńskiego,
3. nie orzekać o winie małżonków w rozkładzie pożycia małżeńskiego (gdy małżonkowie o to zgodnie wniosą) – wówczas przyjmuje się, że nikt z małżonków nie ponosi winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego.

Zasygnalizować przy tym należy, że w wyroku rozwodowym sąd nie wymienia wszystkich powodów rozkładu pożycia małżeńskiego, a jedynie podaje w sentencji, czy rozkład pożycia jest zawiniony – a jeśli tak – to przez którego z małżonków bądź przez oboje z nich. 

Podkreślenia wymaga, że również niewłaściwa (naganna) reakcja skrzywdzonego małżonka na zachowanie współmałżonka naruszającego obowiązki małżeńskie może przyczynić się do rozkładu małżeństwa i przez to doprowadzić do przypisania współwiny.

Naruszenie obowiązków małżeńskich przez jednego z malżonków nie daje bowiem drugiemu małżonkowi podstawy do analogicznego zachowania. Małżonek niewinny nie może sam próbować sobie zrekompensować krzywdy kosztem drugiego małżonka.

Przyjmuje się jednak, że wyjątkowo niewłaściwa reakcja małżonka skrzywdzonego, jeśli nastąpiła bezpośrednio po wyrządzeniu krzywdy, może zostać uznana za usprawiedliwioną i niepoczytana za zawinioną współprzyczynę rozkładu małżeństwa.

MOŻLIWOŚĆ ZMIANY ZGODY NA ROZWÓD BEZ ORZEKANIA O WINIE

Raz wyrażona zgoda na orzeczenie rozwodu bez orzekania o winien w toku procesu może ulec zmianie. Jest to możliwe nie tylko do czasu wydania wyroku przez sąd I instancji, ale również w postępowaniu apelacyjnym.

PRZYKŁADY ZAWINIONYCH PRZYCZYN ROZKŁADU POŻYCIA

Jakkolwiek to zawsze zależy od okoliczności danej sprawy i wykluczony jest w tym zakresie automatyzm, to jednak w świetle orzecznictwa zapadłego w sprawach rodzinnych można uznać, że przykładami zawinionych przyczyn rozkładu pożycia małżeńskiego są następujące przypadki:

• zdrada (także z osobą tej samej płci),
• pozory zdrady (np. zamieszkanie przez  małżonka przez dłuższy okres czasu z inną osobą, nawet jeśli ostatecznie do niczego między nimi nie doszło),
• brak lojalności wobec współmałżonka,
• brak wzajemnej troski, nieudzielenie pomocy, porzucenie w potrzebie,
• znieważanie,
• ciężka obelga,
• przemoc fizyczna i psychiczna,
• odmowa współżycia,
• częste opuszczanie wraz z dzieckiem wspólnego domu i wyjazdy do rodziców nie spowodowane zachowaniem małżonka,
• zaniedbywanie rodziny,
• opuszczenie żony w zaawansowanej ciąży, odmowę jej wsparcia w trudnych chwilach, nieinteresowanie się porodem,
• przeznaczanie majątku wspólnego wyłącznie na własne potrzeby,
• nie przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny,
• brak współdziałania w prowadzeniu domu i wychowaniu dzieci,
• postawa egocentryczna,
• niechęć do podjęcia pracy zarobkowej pomimo istnienia takiej możliwości, o ile współmałżonek na niewłaściowść takiego zachowania zwrócił uwagę i domagał się jego zmiany,
• niewłaściwe zachowanie skierowane wobec osoby bliskiej dla współmałżonka (chodzi o więź rodzinną, ale również przyjacielską), chyba że chodzi o osobę, z którą współmałżonek nawiązał intymne pożycie,
• odmawianie środków utrzymania współmałżonkowi,
• nadmierna uległość wobec innych osób (np. rodziców), co uniemożliwia stworzenie własnej, odrębnej rodziny,
• ograniczanie kontaktów małżonka z rodziną.

Artykuł Wina rozkładu pożycia małżeńskiego pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Poprzednio pisaliśmy o tym, jakie są przesłanki orzeczenia przez sąd rozwodu, tzn. jakie okoliczności muszą wystąpić, aby sąd orzekł rozwód. Tym razem skupimy się na tym, jakie są przeszkody do orzeczenia przez sąd rozwodu. 

Są trzy sytuacje kiedy sąd odmówi orzeczenia rozwodu:

1. jeżeli na skutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków,
2. jeżeli orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego,
3. jeżeli rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraził zgody na rozwód, co nie zostało ocenione jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. 

Omówmy zatem po kolei każdą z tych przeszkód.

SPRZECZNOŚĆ ROZWODU Z DOBREM DZIECI

Dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków może stać na przeszkodzie do orzeczenia przez sąd rozwodu. 

Nie istnieje nigdzie definicja dobra dziecka. Obiektywnie nie ma zresztą możliwości stworzenia takowej. Można próbować dobro dziecka definiować przykładowo, a więc przez sytuację zapewnienia dziecku prawidłowego rozwoju, stabilizacji, bezpieczeństwa i przygotowania do usamodzielnienia się w zgodzie z normami prawnym, społecznymi i moralnymi. Ale tak naprawdę dobro dziecka ulega zmianom zależnie od jego wieku, czy sytuacji życiowej. Innej troski wymaga wszakże małe dziecko (istotne jest wówczas dla niego przede wszystkim zaspokojenie potrzeb związanych z jego wyżywieniem i pielęgnacją), a innej dziecko starsze (istotniejsze staje się wówczas kształtowanie u niego właściwych postaw i nabywanie wykształcenia).

W przypadku zatem kiedy rozwodzący się małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci należy ustalić, w jaki sposób orzeczenie rozwodu wpłynie na nie, a przede wszystkim na ich rozwój, stabilizację sytuacji życiowej, poczucie bezpieczeństwa i relacje z obojgiem rodziców. W tym celu należy porównać sytuację dzieci przed orzeczeniem rozwodu i po jego orzeczeniu.

Pomocne w tym zakresie wydaje się rozważanie, w ślad za wytycznymi wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej zawartymi w uchwale Sądu Najwyżzsego z 18 marca 1968 roku, czy:

1. rozwód nie spowoduje osłabienia więzi z dziećmi tego z małżonków, przy którym dzieci nie pozostaną, w stopniu mogącym ujemnie wpływać na wykonywanie przez niego obowiązków rodzicielskich,
2. orzeczenie rozwodu nie doprowadzi do zaspokajania potrzeb materialnych i moralnych dzieci w mniejszym stopniu niż obecnie,
3. rozwód nie pogłębi konfliktu co do wychowywania dzieci.

Oczywiście wszelka ocena zależna też jest od indywidualnych cech dziecka, takich jak m.in. jego wieku, wrażliwości, stanu zdrowia, stosunków z rodzicami.

W przypadku prawidłowych relacji pomiędzy rodzicami i dziećmi, rozwód co do zasady zawsze wywołuje negatywne skutki dla dziecka, spowodowane choćby ograniczeniem stałej styczności i rozpadu rodziny. Jednakże, w przypadku omawianej tu przesłanki chodzi o sytuację bardziej wyjątkowe, tzn. takie, gdy rozwód rodziców jest w danym momencie nie do pogodzenia z odczuciami, postawą dziecka, czy też prowadzi nawet do zaburzeń w jego sferze emocjonalnej (świadomość, że rodzice pozostają formalnie w związku małżeńskim może być bardzo istotnym elementem wpływającym na stan emocjonalny i funkcjonowanie dziecka).

Wydaje się, że sąd oddali powództwo o rozwód ze względu na dobro wspólnych małoletnich dzieci, jeżeli władza rodzicielska jest przez oboje rodziców wykonywana w sposób prawidłowy, natomiast orzeczenie rozwodu doprowadziłoby do negatywnych zmian w tym zakresie.

Nie zawsze jednak orzeczenie rozwodu wpłynie negatywnie na dobro dzieci. W sytuacji na przykład długotrwałego i drastycznego konfliktu małżonków, który jest dla dzieci przeżyciem negatywnym, godzącym w ich poczucie stabilności, orzeczenie rozwodu i wyprowadzka jednego z małżonków może pozytywnie wpłynąć na dobro dzieci.

Dobro dzieci przemawia za tym, by wychowywały się one w trwałej i dobrze funkcjonującej rodzinie. Nie można mówić o jego naruszeniu przez rozwód, jeżeli w rodzinie stale występowały awantury rodziców, których skutkiem jest zdemoralizowanie dzieci i zagrożenie dla ich wychowania.

Przy analizie wpływu orzeczenia rozwodu na dobro dziecka najczęściej niezbędne będzie skorzystanie z pomocy biegłego psychologa.

SPRZECZNOŚĆ ROZWODU Z ZASADAMI WSPÓŁŻYCIA SPOŁECZNEGO

Kolejną przeszkodą orzeczenia przez sąd rozwodu jest sprzeczność takiego rozstrzygnięcia z zasadami współżycia społecznego. 

Zasady współżycia społecznego stanowią przykład tzw. klauzuli generalnej. Nie wdając się w tym miejscu w rozważania na temat rozumienia pojęcia „zasad współżycia społecznego”, wskazać należy że zasady te służą synchronizowaniu (dostosowywaniu) przepisów prawa do nakazów moralności i obyczajów. Mają one na celu uelastycznianiu prawa i zapobieganiu stanom poczucia niesprawiedliwości. Zasady te odwołują się do powszechnie uznawanych w kulturze naszego społeczeństwa wartości, które są zarazem dziedzictwem i składnikiem kultury europejskiej.

Ogólnie rzecz ujmując, orzeczenie rozwodu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, wtedy gdy z zasadami tymi nie dałoby się pogodzić rażącej krzywdy, jakiej doznałby małżonek sprzeciwiający się orzeczeniu rozwodu, albo gdy przeciw rozwodowi przemawiałyby poważne względy społeczno-wychowawcze, które nie pozwalają na to, aby rozwód usankcjonował lekceważenie obowiązków małżeńskich, w szczególności złe traktowanie i złośliwy stosunek do współmałżonka lub dzieci. 

Jednakże orzeczenie rozwodu będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wtedy kiedy utrzymanie małżeństwa zapobiegnie wyrządzeniu krzywdy pozwanemu współmałżonkowi, a nie będzie stanowić jedynie swoistej kary dla małżonka żądającego rozwodu.

Przykładowo przyjmuje się, że sprzecznym z zasadami współżycia społecznego byłoby orzeczenie rozwodu:

• gdy jeden z małżonków jest nieuleczalnie chory (ale nie chodzi o chorobę powstałą z winy tego małżonka – np. alkoholizm, narkomania), wymaga opieki materialnej i moralnej współmałżonka, której byłby pozbawiony na skutek rozwodu,
• gdy przyczyna rozwodu jest błaha, a wywołuje poczucie krzywdy u współmałżonka, pozostającego w związku małżeńskim z długoletnim stażem,
• gdy naruszałoby dobro dzieci pełnoletnich, lecz jeszcze niesamodzielnych,
• gdy naruszałoby dobro dzieci małoletnich jednego z małżonków.

Zasygnalizować przy tym należy, że sprzeczność rozwodu z zasadami współżycia społecznego z reguły nie zachodzi, gdy małżonek sprzeciwiający się rozwodowi, ponosi wyłączną winę rozkładu pożycia albo gdy przy wspólnej winie brak podstaw do przyjęcia, że wina małżonka, który żąda rozwodu, jest znacznie cięższa.

Sam podeszły wiek małżonków nie świadczy jeszcze o sprzeczności rozwodu z zasadami wspołżycia społecznego.

ŻĄDANIE ROZWODU PRZEZ MAŁŻONKA WYŁĄCZNIE WINNEGO

W sytuacji kiedy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia małżeńskiego, to sąd odmówi orzeczenia rozwodu, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód, albo jego odmowa zgody zostanie oceniona jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Co do zasady zatem brak zgody drugiego małżonka na rozwód żądany przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego stanowi przeszkodę orzeczenia rozwodu. W przypadku jednak, gdy  odmowa zgody na rozwód będzie sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, to wówczas orzeczenie rozwodu będzie możliwe.

Ustawodawa wprowadził domniemanie zgodności z zasadami współżycia społecznego odmowy udzielenia zgody na rozwód żądany przez małżonka wyłącznie winnego. Domniemanie to może jednak być obalone przez udowodnienie konkretnych okoliczności świadczących o tym, że jest inaczej.

W tego typu sprawach wykloczony jest wszelki automatyzm. Każdą odmowę zgody na rozwód sąd powinien ocenić w danym kontekście sytuacyjnym.

Mimo to można próbować stwierdzić, że sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest odmowa zgody, gdy:

• podyktowana jest negatywną motywacją, którą kieruje się małżonek odmawiający zgody – np. chęcią szykany małżonka winnego rozkładu małżeństwa, działaniem pod wpływem zemsty, chęcią zamanifestowania określonej przewagi nad małżonkiem domagającym się rozwodu i przeszkodzenie mu w ułożeniu sobie przez niego życia osobistego,
• podyktowana jest wyłącznie poczuciem zagrożenia w dotychczasowej sferze bytowej (ryzyko wszczęcia następnie postępowania o podział majątku wspólnego nie może uzasadniać skutecznego sprzeciwu wobec rozwodu).

Co przy tym istotne, sam upływ czasu faktycznej rozłąki nie świadczy jeszcze o tym, że odmowa zgody jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Inaczej jednak byłoby, gdyby w tym czasie każdy z małżonków ułożyłby sobie życie z inną osobą. Będzie już sprzeczna z zasadami współżycia społecznego odmowa wyrażenia zgody na rozwód, w sytuacji, gdy między małżonkami nie istnieje żadna więź emocjonalna, jak też nie pozostają ze sobą od wielu lat w kontakcie, a jeden z małżonków dąży do sformalizowania związku z inną osobą.

Natomiast przekonania religijne, leżące u podstaw odmowy zgody na rozwód, wyłączają uznanie jej za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.

MOŻLIWOŚĆ PONOWNEGO WNIESIENIA POZWU O ROZWÓD

Omówione powyżej przeszkody do orzeczenia przez sąd rozwodu nie mają charakteru wieczystego. Oddalenie powództwa o rozwód z powodu jednej z tych przeszkód, nie stoi na przeszkodzie ponownemu wytoczeniu takiego powództwa w przypadku późniejszego ustania tej przeszkody.

INNE POLECANE ARTYKUŁY

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rodzinnych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników:

• Rozwód
• Eksmisja małżonka ze wspólnie zajmowanego lokalu
• Koronawirus a alimenty,
• Kontakty z dzieckiem nie odbywają się prawidłowo
• Jak wygląda sprawa o alimenty

*****

W razie jakichkolwiek pytań, ewentualnie potrzeby pomocy w tego typu sprawach, zapraszamy do skorzystania z formularza kontaktowego:

Artykuł Przeszkody do orzeczenia przez sąd rozwodu pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Jak to ktoś kiedyś powiedział „szczęście sprzyja przygotowanym”. Wykonując swoje obowiązki zawodowe, jako prawnicy, zawsze poświęcamy dużo czasu na przygotowanie się do każdej sprawy. Do każdego zlecenia podchodzimy indywidualnie.

W obecnie ukształtowanym procesie cywilnym przygotowanie nabiera jeszcze większego znaczenia. Ustawodawca wprowadził pewne ograniczenia, które mają na celu przyspieszenie postępowań, co wiąże się z koniecznością większej dbałości strony postępowania o swoją sprawę.

Zasadą jest bowiem, że wszystkie nasze twierdzenia, wszystkie argumenty i dowody na ich poparcie strona powinna podać w swoim pierwszym piśmie. Kiedyś było tak, że strony mogły pisać pisma bez żadnych ograniczeń i zgłaszać nowe twierdzenia, co wpływało na przedłużanie się postępowań.  Zostało to ukrócone. Sąd może wszystkie nasze późniejsze twierdzenia pominąć. Wiązać się to może nawet z przegraniem sprawy.

Teraz osoba pozywająca o alimenty powinna w pozwie przedstawić wszystkie swoje racje i dołączyć wszystkie dowody na ich poparcie. Osoba pozwana o alimenty powinna natomiast w odpowiedzi na pozew opisać i udowodnić swoje stanowisko.

Adwokat alimenty – czy warto skorzystać z pomocy prawnika w sprawie o alimenty?

Warto się zastanowić, czy nie skorzystać z pomocy adwokata w sprawie o alimenty. Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna, bo wiąże się oczywiście z koniecznością pokrycia honorarium prawnika. Są jednak różne metody płatności wynagrodzenia dla adwokata (np. w ratach). Każda sprawa traktowana i wyceniana jest indywidualnie.

Niemniej jednak osoba znająca meandry sądowej sali może pomóc przedstawić nam argumenty przemawiające za naszym stanowiskiem. Pomoże zebrać, poszeregować i należycie przedstawić dowody na poparcie naszych argumentów. W stresującej dla nas sytuacji będzie oparciem. Będzie mogła zadawać pytania, kwestionować twierdzenia drugiej strony, czy przedstawiać korzystną dla nas argumentację.

Prawnik powinien również zadbać o złożenie wniosku o zabezpieczenie naszego roszczenia na czas trwania postępowania.

Najczęściej zadawane pytania do adwokatów, autorów bloga Masz Prawo:

Jako adwokaci współtworzący bloga spotykamy się z wieloma pytaniami dotyczącymi alimentów, dlatego postanowiliśmy odpowiedzieć na najczęstsze z nich:

Jak długo trwa sprawa o alimenty?

Czas trwania postępowania nie jest odgórnie ustalony. Mogą to być 3 miesiące, a mogą być 3 lata. Wpływ na czas trwania sprawy ma przede wszystkim dobre przygotowanie pozwu – jeżeli Sąd dostrzeże jakieś braki formalne, wezwie powoda do ich uzupełnienia, co spowoduje przedłużenie się postępowania.

Jaka jest opłata od pozwu w sprawie o alimenty?

Strona dochodząca alimentów jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Nie musi zatem uiszczać opłaty.

Jaka jest opłata od pozwu w sprawie o obniżenie alimentów?

Opłata w takim przypadku wynosi 5% od wartości przedmiotu sporu obliczonej. Wartością przedmiotu sporu jest roczna suma alimentów o jaką zamierzamy obniżyć alimenty. Przykładowo – mamy zasądzone 800 zł alimentów, chcemy obniżyć je o 300 zł. Więc 12 miesięcy x 300 zł = 3600 zł. Opłata to 5% tej kwoty, czyli 180 zł.

Jak uzyskać alimenty już od dnia wniesienia pozwu?

W tym celu należy złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów na czas trwania procesu.

Czy w czasie stanu epidemii koronawirusa warto wystąpić o alimenty?

Przygotowaliśmy specjalny artykuł na ten temat, który można przeczytać pod tym linkiem.

*****

Adwokaci prowadzący blog www.maszprawo.edu.pl reprezentują swoich Klientów w sprawach o alimenty. Bazując na swoim doświadczeniu procesowym przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rodzinnych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników:

1. Od kogo można domagać się alimentów
2. Od czego zależy wysokość alimentów
3. Jak wygląda sprawa o alimenty
4. Alimenty od dziadków
5. Podwyższenie lub obniżenie alimentów

***

Adwokaci publikujący na blogu www.maszprawo.edu.pl pomagają Klientom uzyskać należne alimenty. Reprezentują oni Klientów przed Sądami w Małopolsce, na Śląsku oraz w województwach Świętokrzyskim i Podkarpackim.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Artykuł Adwokat alimenty Kraków pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

W ramach prowadzonych kancelarii adwokackich w Krakowie, adwokat Magdalena Walkiewicz, adwokat Michał Śmigiel oraz adwokat Paweł Zawartka, współtworzący blog www.maszprawo.edu.pl, reprezentują Klientów w sprawach o rozwód w Krakowie i w innych miastach.

Podejmując trudną decyzję o rozwodzie warto zastanowić się nad wyborem doświadczonego adwokata. Adwokat w procesie rozwodowym powinien stanowić wsparcie dla Klienta w jego trudnej sprawie, tak aby całe stresujące postępowanie przebiegło sprawnie i szybko.

Rozwód w Krakowie adwokat

Co oznacza sformułowanie „rozwód w Krakowie”? Otóż sprawy o rozwód w Krakowie rozpatruje Sąd Okręgowy XI Wydział Cywilny Rodzinny. Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, z uwagi na doniosły charakter, sprawy takie są rozpoznawane przez powiększony skład sędziowski – jednego sędziego zawodowego i dwóch ławników. Sąd przy orzekaniu korzysta z czynnika społecznego.

Rozwód w Krakowie to sformułowanie trafne także ze względu na duży obszar właściwości Sadu Okręgowego. Otóż Sąd ten rozpatruje sprawy także wszystkich mieszkańców podkrakowskich miejscowości.

Aby nie pozostać w powyższym stwierdzeniu gołosłownym, należy odwołać się do opublikowanej informacji o właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Krakowie. Rozwód w Krakowie będzie dotyczył mieszkańców Krakowa oraz gmin:

1. Alwernia, Babice, Chrzanów, Libiąż i Trzebinia;
2. Czernichów, Jerzmanowice-Przeginia, Krzeszowice, Liszki, Wielka Wieś, Zabierzów i Zielonki;
3. Igołomia-Wawrzeńczyce, Kocmyrzów-Luborzyca, Koniusza, Koszyce, Nowe Brzesko, Pałecznica, Proszowice i Radziemice;
4. Iwanowice, Michałowice, Skała i Sułoszowa;
5. Charsznica, Gołcza, Kozłów, Książ Wielki, Miechów, Racławice, Słaboszów i Słomniki ;
6. Dobczyce, Gdów, Lubień, Myślenice, Pcim, Raciechowice, Siepraw, Sułkowice, Tokarnia i Wiśniowa;
7. Bolesław, Klucze, Olkusz, Trzyciąż i Wolbrom (oraz miasta Bukowno);
8. Brzeszcze, Chełmek, Kęty, Osiek, Oświęcim, Polanka Wielka, Przeciszów i Zator (oraz miasta Oświęcim);
9. Budzów, Bystra-Sidzina, Jordanów, Maków Podhalański, Stryszawa, Zawoja i Zembrzyce (oraz miast Jordanów i Sucha Beskidzka);
10. Andrychów, Brzeźnica, Kalwaria Zebrzydowska, Lanckorona, Mucharz, Spytkowice, Stryszawa, Stryszów, Tomice, Wadowice, Wieprz;
11. Biskupice, Kłaj, Mogilany, Niepołomice, Skawina, Świątniki Górne i Wieliczka.

Można zaryzykować, że na rozwód w Krakowie będzie się musiał zdecydować praktycznie każdy mieszkaniec małopolski.

Ile trwa rozwód w Krakowiedwokat

Wielu Klientów pyta nas ile trwa rozwód w Krakowie. Odpowiedzieć musimy po prawniczemu – to zależy.

Jeżeli małżonkowie są zgodni i zdecydowani na rozwód, a nie mają dzieci to rozwód w Krakowie można przeprowadzić w 4 miesiące.

Rozwód w Krakowie nie nastąpi natomiast tak szybko, jeżeli konflikt między małżonkami jest większy lub jeżeli małżonkowie mają niepełnoletnie dzieci. Wówczas Sąd Okręgowy w Krakowie musi podjąć szereg czynności dowodowych, aby ustalić istotne kwestie. Zdarza się, że musi w takiej sytuacji skorzystać również z pomocy Opiniodawczego Zespołu Specjalistów Sądowych. W takim przypadku czas oczekiwania na rozwód w Krakowie to nawet 2 lata (chociaż jest to termin tylko orientacyjny).

Ile kosztuje rozwód w Krakowiedwokat

Decydując się na wystąpienie z pozwem o rozwód należy uiścić opłatę sądową w wysokości 600 zł.

Do tej sumy należy doliczyć wynagrodzenie adwokata (jeżeli zdecydują się Państwo na profesjonalną pomoc), które jest ustalane indywidualnie z Klientem. W takim przypadku uiścić należy również 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Adwokat rozwód Kraków

Postępowanie rozwodowe jest sprawą bardzo trudną i wymagającą przede wszystkim dla Klienta. Adwokat powinien stanowić dla swojego Klienta wsparcie. Korzystając ze swojego doświadczenia powinien przeprowadzić go przez całe postępowanie.

Na sali rozpraw często pojawiają się emocje, dlatego adwokat powinien czuwać nad prawidłowym przebiegiem postępowania, kiedy jego Klient będzie zeznawał.

Inne polecane artykuły

Bazując na swoim doświadczeniu adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rozwodowych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników:

• Rozwód
• Przesłanki niezbędne do orzeczenia przez Sądu rozwodu
• Eksmisja małżonka ze wspólnie zajmowanego lokalu
• Alimenty dla rozwiedzionego małżonka
• Koronawirus a alimenty
• Kontakty z dzieckiem nie odbywają się prawidłowo

*****

Adwokaci reprezentują Klientów w sprawach rozwodowych przed Sądem Okręgowym w Krakowie. W razie jakichkolwiek pytań, ewentualnie potrzeby pomocy w tego typu sprawach, zapraszamy do skorzystania z formularza kontaktowego:

Artykuł Adwokat rozwód Kraków pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Tak jak wskazywaliśmy to w poprzednim artykule, tylko sąd może rozwiązać przez rozwód związek małżeński. Sąd postąpi tak jednak tylko wtedy jeśli spełnione zostaną przesłanki pozytywne orzeczenia rozwodu, tzn. pomiędzy małżonkami nastąpi zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego, jak również nie będą zachodzić żadne przeszkody do orzeczenia rozwodu, tzn.:

• na skutek rozwodu nie ucierpi dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków,
• rozwód nie będzie sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, albo
• nie będzie go żądać małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia. 

W tym artykule skupimy się na tych przesłankach, których wystąpienie jest niezbędne do tego, aby sąd orzekł rozwód. 

ZUPEŁNY ROZKŁAD POŻYCIA MAŁŻEŃSKIEGO

Przyjmuje się, że rozkład pożycia małżeńskiego ma charakter zupełny, jeżeli ustały więzi duchowe, fizyczne i gospodarcze małżonków. 

Przez więź duchową (psychiczną), którą uznaje się za najważniejszą w życiu małżonków, rozumie się wzajemne darzenie się przez małżonków uczuciami. Zanik tej więzi może przejawiać się nie tylko wrogim stosunkiem małżonków do siebie, ale może manifestować się również postawą oziębłości, brakiem zainteresowania życiem współmałżonka. Czasem nawet zachowanie przez małżonków poprawnych stosunków, zwłaszcza podyktowane dobrem wspólnych dzieci, wcale nie świadczy jeszcze o istnieniu więzi duchowej.

Więź fizyczna (cielesna) pomiędzy małżonkami sprowadza się zaś w głównej mierze do kwestii współżycia fizycznego. Żeby mówić o ustaniu więzi fizycznej musi dojść do zerwania współżycia (kontaktów seksualnych). 

Natomiast więź gospodarcza polega na prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Samo zamieszkiwanie pod jednym dachem (np. gdy małżonków nie stać na oddzielne zamieszkanie) nie musi od razu oznaczać prowadzenia wspólnego domu.

Czasowe ustanie więzi fizycznej lub gospodarczej może w konkretnym przypadku nie świadczyć jeszcze o rozkładzie tych więzi, w szczególności jeżeli jest to spowodowane okolicznościami niezależnymi od małżonków lub jest efektem ich zgodnej woli uzasadnionej aktualną sytuacją życiową. Przykładowo czasowe ustanie tych więzi na skutek choroby małżonka, rozłąki spowodowanej długotrwałym wyjazdem służbowym, pracą małżonków w odległych od siebie miejscowościach, nie musi jeszcze oznaczać ustania tych więzi między małżonkami. 

Należy przy tym pamiętać, że więzi muszą istnieć między małżonkami w sposób dobrowolny. Jeżeli zatem wolą małżonków nie jest utrzymanie pomiędzy nimi „więzi”, albo „więź” jest podtrzymywana przez jednego małżonka wbrew woli współmałżonka, to można twierdzić, że więź ta faktycznie ustała.  Tym samym, jeżeli jeden z małżonków korzysta z dochodów drugiego małżonka bez zgody współmałżonka, to trudno mówić o istnieniu więzi gospodarczej. Podobnie, jeżeli współżycie fizyczne jest efektem np. zastraszenia, uzależnienia gospodarczego, czy nawet wręcz przymusu, to nie sposób jest mówić o istnieniu więzi fizycznej. Także zatem wówczas można twierdzić, że doszło do rozkładu pożycia małżeńskiego.

Zasygnalizować również należy, że choć powszechnie twierdzi się, że o zupełnym rozkładzie pożycia małżeńskiego można mówić, gdy ustaną wszystkie trzy więzi, to zdarzają się przypadki, że sąd orzeka rozwód, gdy ma miejsce zanik tylko dwóch więzi – duchowej i fizycznej, przy utrzymaniu w jakimś stopniu więzi gospodarczej (np. z uwagi na wspólne spłacanie kredytu).

TRWAŁY ROZKŁAD POŻYCIA MAŁŻEŃSKIEGO

Sąd orzeka rozwód dopiero wówczas kiedy rozkład pożycia małżeńskiego jest trwały.

O trwałym rozkładzie pożycia małżeńskiego można mówić, jeśli nie ma perspektyw na to, żeby małżonkowie powrócili do wspólnego pożycia. Nie oznacza to bynajmniej, że chodzi o sytuację, kiedy taki powrót małżonków do pożycia jest bezwzględnie niemożliwy. Chodzi raczej o to, że w świetle doświadczenia życiowego powrót do wspólnego pożycia nie nastąpi.

Nie ma sztywnych ram czasowych, po upływie których można twierdzić, że rozkład pożycia jest już trwały. Generalnie przyjmuje się, że im rozkład pożycia jest dłuższy, tym większe prawdopodobieństwo, że jest on trwały. Wpływ na to ma jednak długość trwania małżeństwa. Im dłużej trwało małżeństwo, tym generalnie dłuższy powinien być okres niezbędny do uznania, że małżeństwo uległo trwałemu rozpadowi. Doświadczenie życiowe uczy bowiem, że małżeństwa z dłuższym „stażem” łatwiej przezwyciężą nieporozumienia prowadzące do rozkładu pożycia.

O trwałości rozkładu pożycia małżonków może świadczyć to, że małżonkowie wstąpili w nieformalne związki z innymi osobami, a nawet mają z nich dzieci.

Czasem o trwałości rozpadu małżeńskiego może świadczyć również jego przyczyna i cechy charakteru małżonków.

MOMENT NA KIEDY PRZESŁANKI MUSZĄ ISTNIEĆ

Wreszcie wskazać należy, że trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego musi istnieć w chwili wydawania przez sąd wyroku. Jeśli w trakcie procesu rozwodowego małżonkowie wrócą do siebie i ich więzi się odnowią, to sąd nie będzie mógł orzec rozwodu, mimo że w chwili wniesienia pozwu istniał zupełny rozkład pożycia, który miał cechy trwałości. 

INNE POLECANE ARTYKUŁY

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rodzinnych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników:

• Rozwód
• Eksmisja małżonka ze wspólnie zajmowanego lokalu
• Koronawirus a alimenty,
• Kontakty z dzieckiem nie odbywają się prawidłowo
• Jak wygląda sprawa o alimenty

*****

W razie jakichkolwiek pytań, ewentualnie potrzeby pomocy w tego typu sprawach, zapraszamy do skorzystania z formularza kontaktowego:

Artykuł Przesłanki niezbędne do orzeczenia przez sąd rozwodu pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.