Jak to ktoś kiedyś powiedział „szczęście sprzyja przygotowanym”. Wykonując swoje obowiązki zawodowe, jako prawnicy, zawsze poświęcamy dużo czasu na przygotowanie się do każdej sprawy. Do każdego zlecenia podchodzimy indywidualnie.

W obecnie ukształtowanym procesie cywilnym przygotowanie nabiera jeszcze większego znaczenia. Ustawodawca wprowadził pewne ograniczenia, które mają na celu przyspieszenie postępowań, co wiąże się z koniecznością większej dbałości strony postępowania o swoją sprawę.

Zasadą jest bowiem, że wszystkie nasze twierdzenia, wszystkie argumenty i dowody na ich poparcie strona powinna podać w swoim pierwszym piśmie. Kiedyś było tak, że strony mogły pisać pisma bez żadnych ograniczeń i zgłaszać nowe twierdzenia, co wpływało na przedłużanie się postępowań.  Zostało to ukrócone. Sąd może wszystkie nasze późniejsze twierdzenia pominąć. Wiązać się to może nawet z przegraniem sprawy.

Teraz osoba pozywająca o alimenty powinna w pozwie przedstawić wszystkie swoje racje i dołączyć wszystkie dowody na ich poparcie. Osoba pozwana o alimenty powinna natomiast w odpowiedzi na pozew opisać i udowodnić swoje stanowisko.

Adwokat alimenty – czy warto skorzystać z pomocy prawnika w sprawie o alimenty?

Warto się zastanowić, czy nie skorzystać z pomocy adwokata w sprawie o alimenty. Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna, bo wiąże się oczywiście z koniecznością pokrycia honorarium prawnika. Są jednak różne metody płatności wynagrodzenia dla adwokata (np. w ratach). Każda sprawa traktowana i wyceniana jest indywidualnie.

Niemniej jednak osoba znająca meandry sądowej sali może pomóc przedstawić nam argumenty przemawiające za naszym stanowiskiem. Pomoże zebrać, poszeregować i należycie przedstawić dowody na poparcie naszych argumentów. W stresującej dla nas sytuacji będzie oparciem. Będzie mogła zadawać pytania, kwestionować twierdzenia drugiej strony, czy przedstawiać korzystną dla nas argumentację.

Prawnik powinien również zadbać o złożenie wniosku o zabezpieczenie naszego roszczenia na czas trwania postępowania.

Najczęściej zadawane pytania do adwokatów, autorów bloga Masz Prawo:

Jako adwokaci współtworzący bloga spotykamy się z wieloma pytaniami dotyczącymi alimentów, dlatego postanowiliśmy odpowiedzieć na najczęstsze z nich:

Jak długo trwa sprawa o alimenty?

Czas trwania postępowania nie jest odgórnie ustalony. Mogą to być 3 miesiące, a mogą być 3 lata. Wpływ na czas trwania sprawy ma przede wszystkim dobre przygotowanie pozwu – jeżeli Sąd dostrzeże jakieś braki formalne, wezwie powoda do ich uzupełnienia, co spowoduje przedłużenie się postępowania.

Jaka jest opłata od pozwu w sprawie o alimenty?

Strona dochodząca alimentów jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Nie musi zatem uiszczać opłaty.

Jaka jest opłata od pozwu w sprawie o obniżenie alimentów?

Opłata w takim przypadku wynosi 5% od wartości przedmiotu sporu obliczonej. Wartością przedmiotu sporu jest roczna suma alimentów o jaką zamierzamy obniżyć alimenty. Przykładowo – mamy zasądzone 800 zł alimentów, chcemy obniżyć je o 300 zł. Więc 12 miesięcy x 300 zł = 3600 zł. Opłata to 5% tej kwoty, czyli 180 zł.

Jak uzyskać alimenty już od dnia wniesienia pozwu?

W tym celu należy złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów na czas trwania procesu.

Czy w czasie stanu epidemii koronawirusa warto wystąpić o alimenty?

Przygotowaliśmy specjalny artykuł na ten temat, który można przeczytać pod tym linkiem.

*****

Adwokaci prowadzący blog www.maszprawo.edu.pl reprezentują swoich Klientów w sprawach o alimenty. Bazując na swoim doświadczeniu procesowym przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rodzinnych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników:

1. Od kogo można domagać się alimentów
2. Od czego zależy wysokość alimentów
3. Jak wygląda sprawa o alimenty
4. Alimenty od dziadków
5. Podwyższenie lub obniżenie alimentów

***

Adwokaci publikujący na blogu www.maszprawo.edu.pl pomagają Klientom uzyskać należne alimenty. Reprezentują oni Klientów przed Sądami w Małopolsce, na Śląsku oraz w województwach Świętokrzyskim i Podkarpackim.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

Artykuł Adwokat alimenty Kraków pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

W ramach prowadzonych kancelarii adwokackich w Krakowie, adwokat Magdalena Walkiewicz, adwokat Michał Śmigiel oraz adwokat Paweł Zawartka, współtworzący blog www.maszprawo.edu.pl, reprezentują Klientów w sprawach o rozwód w Krakowie i w innych miastach.

Podejmując trudną decyzję o rozwodzie warto zastanowić się nad wyborem doświadczonego adwokata. Adwokat w procesie rozwodowym powinien stanowić wsparcie dla Klienta w jego trudnej sprawie, tak aby całe stresujące postępowanie przebiegło sprawnie i szybko.

Rozwód w Krakowie adwokat

Co oznacza sformułowanie „rozwód w Krakowie”? Otóż sprawy o rozwód w Krakowie rozpatruje Sąd Okręgowy XI Wydział Cywilny Rodzinny. Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, z uwagi na doniosły charakter, sprawy takie są rozpoznawane przez powiększony skład sędziowski – jednego sędziego zawodowego i dwóch ławników. Sąd przy orzekaniu korzysta z czynnika społecznego.

Rozwód w Krakowie to sformułowanie trafne także ze względu na duży obszar właściwości Sadu Okręgowego. Otóż Sąd ten rozpatruje sprawy także wszystkich mieszkańców podkrakowskich miejscowości.

Aby nie pozostać w powyższym stwierdzeniu gołosłownym, należy odwołać się do opublikowanej informacji o właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Krakowie. Rozwód w Krakowie będzie dotyczył mieszkańców Krakowa oraz gmin:

1. Alwernia, Babice, Chrzanów, Libiąż i Trzebinia;
2. Czernichów, Jerzmanowice-Przeginia, Krzeszowice, Liszki, Wielka Wieś, Zabierzów i Zielonki;
3. Igołomia-Wawrzeńczyce, Kocmyrzów-Luborzyca, Koniusza, Koszyce, Nowe Brzesko, Pałecznica, Proszowice i Radziemice;
4. Iwanowice, Michałowice, Skała i Sułoszowa;
5. Charsznica, Gołcza, Kozłów, Książ Wielki, Miechów, Racławice, Słaboszów i Słomniki ;
6. Dobczyce, Gdów, Lubień, Myślenice, Pcim, Raciechowice, Siepraw, Sułkowice, Tokarnia i Wiśniowa;
7. Bolesław, Klucze, Olkusz, Trzyciąż i Wolbrom (oraz miasta Bukowno);
8. Brzeszcze, Chełmek, Kęty, Osiek, Oświęcim, Polanka Wielka, Przeciszów i Zator (oraz miasta Oświęcim);
9. Budzów, Bystra-Sidzina, Jordanów, Maków Podhalański, Stryszawa, Zawoja i Zembrzyce (oraz miast Jordanów i Sucha Beskidzka);
10. Andrychów, Brzeźnica, Kalwaria Zebrzydowska, Lanckorona, Mucharz, Spytkowice, Stryszawa, Stryszów, Tomice, Wadowice, Wieprz;
11. Biskupice, Kłaj, Mogilany, Niepołomice, Skawina, Świątniki Górne i Wieliczka.

Można zaryzykować, że na rozwód w Krakowie będzie się musiał zdecydować praktycznie każdy mieszkaniec małopolski.

Ile trwa rozwód w Krakowiedwokat

Wielu Klientów pyta nas ile trwa rozwód w Krakowie. Odpowiedzieć musimy po prawniczemu – to zależy.

Jeżeli małżonkowie są zgodni i zdecydowani na rozwód, a nie mają dzieci to rozwód w Krakowie można przeprowadzić w 4 miesiące.

Rozwód w Krakowie nie nastąpi natomiast tak szybko, jeżeli konflikt między małżonkami jest większy lub jeżeli małżonkowie mają niepełnoletnie dzieci. Wówczas Sąd Okręgowy w Krakowie musi podjąć szereg czynności dowodowych, aby ustalić istotne kwestie. Zdarza się, że musi w takiej sytuacji skorzystać również z pomocy Opiniodawczego Zespołu Specjalistów Sądowych. W takim przypadku czas oczekiwania na rozwód w Krakowie to nawet 2 lata (chociaż jest to termin tylko orientacyjny).

Ile kosztuje rozwód w Krakowiedwokat

Decydując się na wystąpienie z pozwem o rozwód należy uiścić opłatę sądową w wysokości 600 zł.

Do tej sumy należy doliczyć wynagrodzenie adwokata (jeżeli zdecydują się Państwo na profesjonalną pomoc), które jest ustalane indywidualnie z Klientem. W takim przypadku uiścić należy również 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Adwokat rozwód Kraków

Postępowanie rozwodowe jest sprawą bardzo trudną i wymagającą przede wszystkim dla Klienta. Adwokat powinien stanowić dla swojego Klienta wsparcie. Korzystając ze swojego doświadczenia powinien przeprowadzić go przez całe postępowanie.

Na sali rozpraw często pojawiają się emocje, dlatego adwokat powinien czuwać nad prawidłowym przebiegiem postępowania, kiedy jego Klient będzie zeznawał.

Inne polecane artykuły

Bazując na swoim doświadczeniu adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rozwodowych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników:

• Rozwód
• Przesłanki niezbędne do orzeczenia przez Sądu rozwodu
• Eksmisja małżonka ze wspólnie zajmowanego lokalu
• Alimenty dla rozwiedzionego małżonka
• Koronawirus a alimenty
• Kontakty z dzieckiem nie odbywają się prawidłowo

*****

Adwokaci reprezentują Klientów w sprawach rozwodowych przed Sądem Okręgowym w Krakowie. W razie jakichkolwiek pytań, ewentualnie potrzeby pomocy w tego typu sprawach, zapraszamy do skorzystania z formularza kontaktowego:

Artykuł Adwokat rozwód Kraków pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Z chwilą śmierci każdej osoby dochodzi do dziedziczenia po niej. Dziedziczenie jest to wejście jednej lub więcej osób (zwanych spadkobiercami) w sytuację prawną osoby zmarłej (zwanej spadkodawcą), co w szczególności polega na nabyciu praw i obowiązków majątkowych spadkodawcy.

Istnieją dwa sposoby dziedziczenia:

• dziedziczenie ustawowe,
• dziedziczenie testamentowe.

Różnica pomiędzy tymi sposobami dziedziczenia sprowadza się do tego, kto decyduje o tym kto będzie spadkobiercą. W przypadku dziedziczenia testamentowego krąg spadkobierców wyznacza wola spadkodawcy wyrażona w testamencie. W przypadku natomiast dziedziczenia ustawowego to przepis ustawy decyduje o tym kto jest spadkobiercą.

Ustawodawca przyznał pierwszeństwo dziedziczeniu testamentowemu. Oznacza to, że w przypadku kiedy spadkodawca przed śmiercią pozostawił po sobie ważny i skuteczny testament, to po jego śmierci dojdzie do dziedziczenia testamentowego. Dopiero wówczas kiedy taki testament nie został sporządzony, albo był wadliwy, wreszcie gdy spadkobiercy nie chcieli lub nie mogli dziedziczyć, będziemy mieć do czynienia z dziedziczeniem ustawowym.

DZIEDZICZENIE TESTAMENTOWE

Spadkobierców można wyznaczyć tylko w testamencie. Spadkodawca może powołać jedną lub więcej osób do całości lub części spadku. Co przy tym istotne spadkodawca może wskazać jako spadkobiercę dowolną osobę, nawet spoza grona rodziny. W przypadku wskazania większej liczby osób, bez określenia wielkości ich udziałów spadkowych, spadkobiercy dziedziczyć będą w częściach równych. 

Wyróżnia się następujące rodzaje testamentów:

1. testament własnoręczny (holograficzny) – jest on w całości sporządzony pismem ręcznym, opatrzony datą i podpisany przez spadkodawcę, 
2. testament notarialny – jest on sporządzony w formie aktu notarialnego u notariusza,
3. testament allograficzny – sporządzony w obecności dwóch świadków przed wójtem / burmistrzem / prezydentem miasta / starostą / marszałkiem województwa / kierownikiem urzędu stanu cywilnego.

Są jeszcze tzw. szczególne testamenty, sporządzane w szczególnych okolicznościach, które tracą moc z upływem szcześciu miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały niezachowanie formy testamentu zwykłego (chyba, że przed upływem tego terminu spadkodawca zmarł). Chodzi o testament ustny (sporządzany z obawy rychłej śmierci), testament podróżny (sporządzany na polskim statku morskim lub w samolocie przed dowódcą / pilotem lub jego zastępcą), czy testament wojskowy.

Spadkodawca, który ma pełną zdolność do czynności prawnych (a więc jest pełnoletni i nie został ubezwłasnowolniony) może sporządzić testament w dowolnym momencie. Jednakże testament będzie nieważny, jeżeli został sporządzony:

1. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli,
2. pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści,
3. pod wpływem groźby.

Unieważnienia testamentu z którejkolwiek z powyższych przyczyn można żądać tylko przez okres 3 lat od dnia dowiedzenia się o tym, a nie później niż po upływie 10 lat od śmierci spadkodawcy.

Spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia. Musi on jednak w tym czasie posiadać pełną zdolność do czynności prawnych.

Odwołanie testamentu może nastąpić albo poprzez sporządzenie nowego testamentu (gdy w nowym testamencie nie zaznaczy się, że jego zamiarem jest odwołanie poprzedniego testamentu, to odwołane zostaną tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie da się pogodzić z treścią nowego testamentu) albo poprzez zniszczenie starego testamentu (lub pozbawienie go cech, od których zależy jego ważność) albo poprzez dokonanie w testamecie zmian, z których wynika wola jego odwołania.

Choć prawo cywilne przewiduje, że czynności prawne można wykonywać przez pełnomocników, to jednak nie dotyczy to możliwości sporządzenia ani odwołania testamentu. Czynności te muszą być wykonane przez spadkodawcę osobiście.

DZIEDZICZENIE USTAWOWE

W przypadku dziedziczenia ustawowego krąg spadkobierców wyznaczają przepisy. 

W pierwszej kolejności dziedziczą dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek (pod warunkiem, że nie pozostają w separacji) – dziedziczą oni w częściach równych, ale małżonek zawsze w części nie mniejszej niż 1/4. Jeżeli jakieś dziecko spadkodawcy nie dożyło chwili śmierci spadkodawcy, to udział, który by mu przypadł, przypada jego dzieciom w częściach równych. Analogiczna sytuacja występuje w przypadku dalszych pokoleń.

W braku zstępnych (dzieci, wnuków, prawnuków itp.) spadek dziedziczą małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Udział spadkowy każdego z rodziców w takim wypadku wynosi po 1/4, a udział małżonka wynosi 1/2.

W razie braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, to udział spadkowy, który by mu przypadł przypada jego zstępnym.

Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy oraz ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.

W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

W razie braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy. Dziedziczą oni w częściach równych. Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym (w ten sposób dziedziczą kuzyni spadkodawcy).

W braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałm dziadkom w częściach równych.

W razie braku małżonka spadkodawcy i ww. krewnych, spadek przypada w częściach równych pasierbom. 

W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i pasierbów, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania w RP nie da się ustalić albo znajdowało się ono za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa.

Artykuł Dziedziczenie pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Z naszego doświadczenia wynika, że odwołanych zostało bardzo dużo rozpraw w całej Polsce. Sami zostaliśmy zasypani informacjami o przesunięciu rozpraw naszych Klientów na późniejsze terminy. Nie dziwne zatem, że nowi Klienci zastanawiają się, czy warto teraz inicjować postępowanie sądowe, skoro i tak na jego rozpoznanie trzeba będzie poczekać chwilę dłużej niż zwykle.

Jak wpływa ograniczenie pracy sądów w związku z epidemią na sprawy o alimenty?

Można pokusić się o stwierdzenie, że sprawy alimentacyjne nie ucierpiały w związku z epidemią. Zgodnie bowiem z przyjętą metodyką pracy, w dalszym ciągu Sądy funkcjonują, tyle że w ograniczonym zakresie. Wykonywanie obowiązków przeniesione zostało chwilowo z sali sądowej w zacisze gabinetów sądowych. Rozpatrywane tam są sprawy o charakterze tzw. pilnym.

Uspokajamy – wymiar sprawiedliwości dalej funkcjonuje.

Co prawda sprawy alimentacyjne jako takie pilnymi nie są. Natomiast można „spowodować”, aby takimi się stały. Chodzi mianowicie o zwrócenie się do Sądu z tzw. wnioskiem o zabezpieczenie. Jeżeli posłużymy się właściwą argumentacją, pozwoli to uzyskać świadczenia w niedługim czasie po jego złożeniu. Z naszego doświadczenia wynika, że wnioski takie (szczególnie w sprawach alimentacyjnych) są rozpatrywane bardzo sprawnie.

Czym jest wniosek o zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych

Wniosek o zabezpieczenie służy temu, aby uprawniony do alimentów nie ponosił negatywnych konsekwencji oczekiwania na rozprawę sądową i na wyrok. W czasach przed wprowadzonym stanem epidemii, z uwagi na duże obłożenie Sądów Rodzinnych, w Sądach krakowskich na pierwszą rozprawę w sprawie o alimenty oczekiwało się ok. 4 miesiące.

Jest to bardzo długi okres, kiedy chodzi o zaspokajanie potrzeb uprawnionego do alimentów.

Wniosek o zabezpieczenie warto złożyć już w pozwie. Reprezentując swoich Klientów zawsze o tym pamiętamy – to pozwala uzyskać świadczenia zaraz po wytoczeniu powództwa. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, żeby z takim wnioskiem wystąpić w toku sprawy. Szczególnie w obecnej sytuacji jest to wskazane.

Co przy tym ważne wniosek o zabezpieczenie złożony przez uprawnionego do alimentów nie podlega opłacie. Składając go możemy więc tylko zyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie.

Należy pamiętać, że podstawą uwzględnienia wniosku o zabezpieczenie (tj. w konsekwencji przyznanie alimentów na czas procesu) jest uprawdopodobnienie naszego roszczenia. Swoje twierdzenia w pozwie musimy poprzeć logiczną argumentacją oraz dowodami z dokumentów, które będą na tym etapie najistotniejsze.

Bazując na wiedzy z tego artykułu (gdzie wyjaśniliśmy od czego zależy wysokość alimentów) można wywnioskować, że potrzebujemy uprawdopodobnić zarówno jakie są usprawiedliwione koszty utrzymania dziecka oraz jakie możliwości finansowe ma zobowiązany.

Aby zabezpieczyć interesy Klientów zawsze rekomendujemy wystąpienie z wnioskiem o zabezpieczenie. Jest to szczególnie istotne w sytuacji obowiązującego stanu epidemii, który nie wiadomo jak długo potrwa. W oczekiwaniu na rozprawę warto podjąć odpowiednie czynności, a nie pozostać biernym.

*****

W razie pytań czy wątpliwości zapraszamy do kontaktu przez poniższy formularz kontaktowy. Zachęcamy również do przeczytania innych artykułów przygotowanych przez naszych prawników, które mogą się okazać pomocne w sprawie o alimenty:

1. Od kogo można domagać się alimentów
2. Od czego zależy wysokość alimentów
3. Jak wygląda sprawa o alimenty
4. Alimenty od dziadków
5. Podwyższenie lub obniżenie alimentów

Artykuł Czy w czasie stanu epidemii koronawirusa warto wystąpić o alimenty? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Każda osoba ma prawo swobodnie dysponować swoim majątkiem zarówno za życia (kupując lub sprzedając różne przedmioty wedle własnego uznania), jak i na wypadek śmierci (powołując do spadku po sobie w testamencie dowolnie obraną osobę, nawet spoza rodziny). Jednakże ta swoboda może czasem doprowadzić do pokrzywdzenia najbliższych mu osób. Ustawodawca zdawał sobie z tego sprawę, dlatego też wprowadził do kodeksu cywilnego (art. 991 i następne Kodeksu Cywilnego, tekst ustawy znajduje się tutaj: https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/ks-4-tyt-4) instytucję zachowku. Zachowek służy ochronie interesów majątkowych osób najbliższych spadkodawcy przed pokrzywdzeniem ich na skutek rozrządzenia przez spadkodawcę majątkiem na wypadek śmierci poprzez przyznanie im wierzytelności o zapłatę określonej sumy pieniężnej.

OSOBY UPRAWNIONE DO ZACHOWKU

Osobami uprawnionymi do zachowku są zstępni spadkodawcy (a zatem jego dzieci, wnukowie, prawnukowie) oraz małżonek spadkodawcy (zmarłego). W przypadku braku zstępnych, do zachowku uprawnieni są również rodzice spadkodawcy.

Zależnie od konfiguracji osobowej uprawnionymi do zachowku mogą być zatem:

1. tylko zstępni spadkodawcy,
2. zstępni oraz małżonek spadkodawcy,
3. małżonek oraz rodzice spadkodawcy.

Nigdy jednak uprawnionymi do spadku nie będą wszyscy ww., tzn. zstępni, małżonek oraz rodzice spadokdawcy, jak również zstępni oraz rodzice spadkodawcy. 

Na równi ze zstępnymi spadkodwacy należy traktować osobę przysposobioną (tzn. adoptowaną) i jej zstępnych), a na równi z rodzicami spadkodawcy – przysposabiającego (tzn. adoptującego) oraz jego małżonka.

WARUNKI DO NABYCIA PRAWA DO ZACHOWKU

Pierwszy i oczywisty warunek nabycia prawa do zachowku jest taki, że dana osoba musi żyć w chwili śmierci spadkodawcy. Gdyby dana osoba zmarła po śmierci spadkodawcy, ale przed otrzymaniem zachowku, to prawo do zachowku przejdzie na spadkobierców takiej osoby, pod warunkiem jednak że oni sami byliby uprawnieni do zachowku po tym pierwszym spadkodawcy.

Po drugie, dana osoba:

• nie została wydziedziczona, tzn. pozbawiona w testamencie prawa do zachowku,
• nie została uznana za niegodną dziedziczenia,
• nie została wyłączona od dziedziczenia z uwagi na wystąpienie przez spadkodawcę za swojego życia z pozwem o rozwód lub separację z winy danej osoby, a żądanie to było uzasadnione,
• nie odrzuciła spadku,
• nie zrzekła się dziedziczenia,

Po trzecie, taka osoba nie może otrzymać należnej jej kwoty (równowartości zachowku) w innej postacie, a mianowicie nie otrzymała żadnej darowizny, ani też nie odziedziczyła żadnego majątku (czy to na podstawie ustawy, czy to na podstawie testamentu), ani też nie otrzymała żadnego zapisu zwykłego lub zapisu windykacyjnego, a w przypadku zstępnych spadkodawców – nie otrzymała od spadkodawcy świadczeń na jej wychowanie oraz wykształcenie ogólne i zawodowe w zakresie przekraczającym przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.

W przypadku, gdy dana osoba otrzymała choć część należnej jej kwoty, to może ona dochodzić uzupełnienia tej kwoty do pełnej wysokości zachowku. Przykładowo, jeśli danej osobie należał się zachowek w kwocie 10.000 zł, a otrzymała tylko darowiznę w kwocie 3.000 zł, to ma prawo domagać się jeszcze 7.000 zł.

WYSOKOŚĆ ZACHOWKU

Co do zasady zachowek należny jest w wysokości stanowiącej równowartość połowy wartości udziału spadkowego, który by przypadł osobie uprawnionej do zachowku w przypadku dziedziczenia ustawowego. Od tej zasady jest jednak odstępstwo – mianowicie jeżeli osoba uprawniona do zachowku jest trwale niezdolna do pracy albo jeżeli zstępny jest małoletni, to wóczas zachowek należny jest w wysokości stanowiącej równowartość 2/3 wartości udziału spadkowego, który by mu przypadł przy dziedziczeniu ustawowym. Stan trwałej niezdolności do pracy oraz małoletniości należy badać na chwilę śmierci spadkodawcy.

Jak wynika z powyższego, podstawę obliczenia wysokości zachowku stanowi wartość udziału spadkowego, który przypadałby uprawnionemu do zachowku w przypadku dziedziczenia ustawowego. Wielkość tego udziału, określaną w postaci ułamka, należy każdorazowo określać odrębnie dla każego uprawnionego, zgodnie z regułami dziedziczenia ustawowego (należy hipotetycznie ustalić jaka część majątku spadkowego przypadłaby uprawnionemu do zachowku, gdyby doszło do dziedziczenia na podstawie ustawy), z tym zastrzeżeniem, że przy ustalaniu udziału spadkowego uwzględniać należy także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast pominąć należy spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.

W celu ustalenia konkretnej wysokości zachowku należy odpowiednio połowę (co do zasady) albo 2/3 (w przypadku trwale niezdolnych do prazy i małoletnich) udziału spadkowego, który przypadałby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, pomnożyć przez wartość tzw. substratu zachowku.

Na substrat zachowku składa się czysta wartość spadku, tj. różnica pomiędzy wartością aktywów (np. mieszkania, domu, samochodu) wchodzących w skład spadku a wartością pasywów (długów – zadłużenie kredytowe, koszty pogrzebu) spadkowych, z pominięciem wartości zapisów zwykłych i poleceń (pomimo, że stanowią one długi spadkowe). Do tego doliczyć należy wartość zapisów windykacyjnych oraz dokonanych przez spadkodawcę darowizn (za wyjątkiem drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych oraz darowizn na rzecz osób trzecich dokonanych przed więcej niż 10 laty od daty śmierci spadkodawcy).

Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się natomiast darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych – nie dotyczy to jednak darowizny uczynionej na mniej niż 300 dni przed urodzeniem zstępnego.

Z kolei przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa.

Czystą wartość spadku na potrzeby ustalenia wysokości zachowku oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku i według cen z daty orzekania o roszczeniach z tytułu zachowku.

ZALICZENIA NA POCZET ZACHOWKU

Nie zawsze uprawniony do zachowku ma prawo domagać się go w całości. Ustawodawca zdecydował bowiem, że wartość otrzymanych zapisów windykacyjnych oraz darowizn dokonanych przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku zaliczać trzeba na poczet należnego zachowku. W przypadku dalszych zstępnych (wnuków, prawnuków) na poczet ich zachowku zalicza się również wartość zapisów windykacyjnych oraz darowizn dokonanych przez spadkodawcę na rzecz ich wstępnych (rodziców, dziadków).

W przypadku zstępnych dodatkowo na poczet zachowku zalicza się także poniesione przez spadkodawcę na jego rzecz koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.

OBNIŻENIE ZACHOWKU

Przyjmuje się, że w pewnych szczególnych i wyjątkowych sytuacjach, dopuszczalne jest obniżenie należnego zachowku z uwagi na tzw. zasady współżycia społecznego. Prawo do zachowku służy bowiem urzeczywistnieniu obowiązków moralnych, jakie spadkodawca ma względem swoich najbliższych. Nie można jednak pomijać zachowań uprawnionego do zachowku, które wskazują na to, jak ten wywiązywał się ze swych obowiązków, zwłaszcza rodzinnych, względem najbliższych, ze szczególnym uwzględnieniem spadkodawcy.

ODSETKI OD ZACHOWKU

Z uwagi na to, że roszczenie o zachowek jest roszczeniem pieniężnym, ale bez określenia w nim terminu płatności, ewentualne odsetki za opóźnienie będą biec dopiero od terminu płatności wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty.

OSOBA ZOBOWIĄZANA DO ZAPŁATY ZACHOWKU

Zachowku można domagać się w pierwszej kolejności od spadkobiercy. W praktyce najczęściej będzie chodzić o spadkobiercę testamentowego, który nabył spadek z pominięciem innych osób, które dziedziczyłyby na podstawie ustawy, tzn. gdyby testament nie został sporządzony. Może się jednak zdarzyć, że do zapłaty zachowku będzie zobowiązany również spadkobierca ustawowy – np. w przypadku kiedy osoba uprawniona do zachowku została wyłączona od dziedziczenia na mocy testamentu negatywnego, o ile taka osoba nie została również wydziedziczona. Może również zachodzić taka sytuacja, że uprawniony, dziedziczący z ustawy wespół z innymi osobami, nie otrzymał należnego zachowku, gdyż spadkodawca za życia rozdysponował majątek darowiznami na rzecz pozostałych spadkobierców. Wówczas ma on przeciwko tym współspadkobiercom roszczenie o pokrycie zachowku albo jego uzupełnienie.

W dalszej kolejności, zachowku można dochodzić od zapisobiercy windykacyjnego (osoby, która otrzymała zapis windykacyjny), a następnie od osoby, która otrzymała od spakodawcy darowiznę doliczoną do spadku. Może się bowiem okazać, że spadkodawca cały majątek rozdysponował w testamencie poprzez zapisy windykacyjne lub jeszcze przed śmiercią wszystko darował, przez co spadkobierca nic nie otrzymał, albo otrzymał mniej niż wystarczy na pokrycie zachowków.

OGRANICZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA ZACHOWEK

Nie zawsze zobowiązany do zapłaty zachowku musi go pokryć w całości. Zdarza się bowiem tak, że osoba zobowiązana do zachowku jednocześnie sama jest uprawniona do jego otrzymania. W takim wypadku jej odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.

Natomiast zapisobieraca windykacyjny, który sam nie jest uprawniony do zachowku, obowiązany jest do zapłaty zachowku tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem zapisu windykacyjnego. Jeżeli osoba ta jest jednocześnie uprawniona do zachowku, analogicznie jej odpowiedzialność ograniczona jest tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.

Podobnie jest z obdarowanym. Jest on obowiązany do zapłaty zachowku tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny, a gdy sam jest uprawniony do zachowku – tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek

Nadto, spośród kilku obdarowanych obdarowany wcześniej ponosi odpowiedzialność za zachowek tylko wtedy, gdy uprawniony do zachowku nie może uzyskać zachowku od osoby, która została obdarowana później.

DO KIEDY MOŻNA DOMAGAĆ SIĘ ZACHOWKU?

Zachowek warto w pierwszej kolejności dochodzić na drodze polubownej. Najczęściej bowiem osobą zobowiązaną do jego uregulowanie jest członek rodziny. Warto zatem zawsze spróbować się dogadać. 

Jeśli jednak okaże się to niemożliwe, niezbędnym jest skierowanie sprawy na drogę sądową. Należy jednak pamiętać, że roszczenie o zachowek podlega przedawnieniu. Termin przedawnienia wynosi 5 lat i co do zasady liczony jest od ogłoszenia testamentu, ale w przypadku roszczeń przeciwko zapisobiercom windykacyjnym lub obdarowanym termin ten liczony jest od śmierci spadkodawcy.

INNE POLECANE ARTYKUŁY

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl, bazując na swoim doświadczeniu, przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw spadkowych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników. Poniżej przedstawiamy jeden z nich:

• Wydziedziczenie – na czym polega i kiedy jest bezskuteczne?

ADWOKAT DO SPRAWY O ZACHOWEK

Prawnicy kancelarii prowadzą dla Klientów sprawy o zachowek, jak również bronią Klientów pozwanych o jego zapłatę przed Sądami w Małopolsce, na Śląsku oraz w województwach Świętokrzyskim i Podkarpackim.

Jeśli są Państwo w podobnej sytuacji zapraszamy do kontaktu z adwokatem Pawłem Zawartką, adwokatem Michałem Śmiglem lub adwokat Magdaleną Walkiewicz, którzy udzielą profesjonalnej porady i pomogą sprawnie przeprowadzić postępowanie.

Z kancelarią adwokacką można skontaktować się telefonicznie pod numerem 790494135 lub za pośrednictwem formularza kontaktowego:

adwokat zachowek Kraków, adwokat zachowek Wieliczka, adwokat zachowek Miechów, adwokat zachowek Bochnia, adwokat zachowek Katowice, adwokat zachowek Jaworzno, adwokat zachowek Niepołomice

Artykuł Zachowek pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Artykuł Kto płaci za rozgraniczenie? pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.

Raz przyznane alimenty, czy to dobrowolnie na podstawie umowy pomiędzy rodzicami, czy też przymusowo na podstawie orzeczenia sądu, mogą z czasem okazać się nieadekwatne do aktualnej sytuacji – tzn. staną się albo zbyt niskie albo zbyt wysokie. Ustawodawca zdawał sobie z tego sprawę, dlatego też w art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wprowadzono możliwość sądowej zmiany wysokości alimentów określonych w orzeczeniu sądowym lub umowie dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Wspomniany przepis stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez wspomnianą zmianę stosunków rozumieć należy zmianę (zwiększenie lub zmniejszenie) usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (dziecka lub małżonka, któremu przyznane zostały alimenty) lub zmianę (poprawienie lub pogorszenie) możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji (rodzica lub małżonka, który obciążony został obowiązkiem alimentacyjnym).

Istotne zwiększenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do alimentów uzasadniać będzie podwyższenie alimentów. Z kolei istotne zmniejszenie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji uzasadniać będzie ich obniżenie.

Należy pamiętać, że dochodząc sądowego skorygowania wysokości alimentów (odpowiednio podwyższenia lub ich obniżenia) należy wykazać, że rzeczywiście nastąpiła powyższa zmiana, przy czym punktem odniesienia dla takiej zmiany jest sytuacja, jaka miała miejsce w chwili wydania orzeczenia nakładającego obowiązek alimentacyjny lub w chwili zawarcia umowy w przedmiocie alimentów. Sytuację tę zaś należy porównać z sytuacją aktualną. Sam jednak upływ czasu nie będzie automatycznie przesądzać o konieczności modyfikacji wysokości przyznanego świadczenia alimentacyjnego. Niezbędnym do tego będzie dodatkowo powołanie konkretnych okoliczności świadczących o powyższej zmianie.

INNE POLECANE ARTYKUŁY

Adwokaci prowadzący bloga www.maszprawo.edu.pl przygotowali również inne artykuły dotyczące spraw rodzinnych, które mamy nadzieję zainteresują naszych czytelników. Poniżej przedstawiamy niektóre z nich:

• Jak wygląda sprawa o alimenty
• Od kogo można domagać się alimentów
• Od czego zależy wysokość alimentów?
• Kontakty z dzieckiem nie odbywają się lub odbywają się nieprawidłowo z winy drugiego rodzica
• Odpowiedzialność karna za niepłacenie alimentów

*****

W razie jakichkolwiek pytań, ewentualnie potrzeby pomocy w tego typu sprawach, zapraszamy do skorzystania z formularza kontaktowego:

Artykuł Podwyższenie lub obniżenie alimentów pochodzi z serwisu MASZ PRAWO.